Literarishe bleter · 1932-12-02 · 49 (2.12.1932) · p. [Seite]

2 דימעמבער 1982 סיוח^גוז^ 2 ג-יגםסר דיפוסףאריגמן ן-—ףןץיףףך—א־מסמײג ^■■^־־* ^■י■ װאכנשי־־בב-ל פ: ■■■■■■■^*■■■י ־יפיעדאפױד ■ פארפלאג 3.ק?עצק*ן,ױארשי< ד*ד ־יי. ג ל ' ק ס ם $ ן ן ו; >} ר ש 2 ז כ ד ו נ ו ת װ ע ג ז ה. ד. נאס&ערג <צו זײן םינםטן יאתײםו זיין װעלטדשמער־ז, מימ זײנע שוואכקייטן, דער־מקייטן, מימ רי טחושן םון זײן גשםה. אויך אין די רעעטע יארן םון זײן לעבן, װען ער איז שוין געװען מע־ #ופגעזונדעדט, םלעגן זײנע אלע אינעװיעיתסטע איבערילעבע־ :־•טן, ליבעם און םרירטן זײן א םוד םאר גאנץ בדאד — םארן גאנצן 'יטעדאטן־םאדײן. איון װאם יטטעלן מ־ט זיך םאר :אמבערנם בעלעטדיםט״םע װעריזנ װען :״טט װידויים םון ז״ן צער־סעכער :שמה? צי קע:ען :אך זבריונות װעגן נאטבערנן אי:טערעםא:ט זײן? צ■ ראט :אמביע־נ :אך איבערנעלאזט םאר אינטיםע םר״נט א װי:י)ל אין ז״ן חאר־ז, װאם איז נישט באמאנט נעװען? עם םומט :אך צו דערצו: :אמבערנ איז אײגנטלעך שטענדייז :עװען דעד זעלבער. םאראן דיכטעד, װאס איבערלעבן ׳:־'׳־ עולמות אין ז״ער שטוב, ב־י ז־ך. נאמבעדנ חאט נעוזערמ צו ד• ד־נטער, װאם װארםן זיך אין דער װעלט אר״ן, כדי עםעס איבערצולעבן, אין דעם װעלט דרויםן חאט ער אבער אויך נאר נעםונען זיך אלײן, זײן א־ינענע װעלט, — אדער דעם קעגנזאץ צו זיך... ליצני־הרור זאנן, אז ז״ניע באדימטע רײזע־באשרײבוננען זענען אנטשטאנען אין האםע־הו־ז — דען עד איז שטענד־ק צו םיד געװען, בדי או־םצונעסען אײנדריקן פון דדויםן. ד־ זכרונות, װאם איך האב װענן אשן — מוזן זײן א־נטע־ ־עםאנט. ב׳האב אשן קײנמאל אי:ם לעבן נ־שט נעזען דעם זעלבן. יעדע םינוט םון זײן לעבן איז עד :עיעטאנען איונטערן א״נםלזם םין :״ע איבערלעבענישן; םון שעה צו שעה האבן זיך נעזמדערט זײ:ע שטי־ מוננען און געםילן. אלם מענטש איז אש טײלמאל געותן הארציק־ ליב אנן באחנט, װי ם׳קען נאר זײן א קי:ד און א קינםטלער.; אן אנדערש מאל װ־דער דעמאנ־ש־װילד און אוםדערסרענלעך. אויך זײן אויסערלעך אויםזען האט זיך שט־ענד־ק געענדערט לויט זיינע איבערלעבענישן... װיםיל העלדן־געשטאלטן האט אש איבערנעלעבט. פיון יעדן העלד האט ער אין זיך עפעם נעהאט. שרײבט מען זברונות װענן אשן — ווערט מען נישט־װילנדיק אל״ן א דיבטער — אנדערש קען מען זיך צו זײן פערזאן נישט דערנענטערן... אבע־;אמבערג? װי מאנאטאן־קאלט, או־סנעלאשן איז ער בעצם נעװען, דעיר דאזיקער ליבער, הארציקער :אמבערנ — שטענדיק האט ער ערנעץ נעזובט אביםל װארעםקײט. :ישט נעקוקט אבער איויה דעם אלעם, טײן א־ך דאך, אז םײנע זבדונות װעגן :אםבערנן קענען האבן א באװנדערן װעדט. ■שוט צוליב דעם: כ׳בין מיט נאםבערנן באטדײנדעט נעװען זברונות װענן :אמבערנן? אין םלוג דאכט זיך דאם פארעםנטלעכן םון אזעלכע זכרונות צו זײן שוין לנסרי איבעריק. װעד האט עם נישט קײן זכרונות װענן :אמבערנן? מיט װעמען םלענמ ז־ך :אםבעינ אלץ :ישט ארומשלעפן, בםרט אין דער ערשטער, פא־ דער ײד־שער ליטעראטור מער א־נמע־ רעסא:מער, תקופה םון זי־ן לעבן, :אך א״דע־ ער א־ז נעװארן א דעפוטאט און פאלקפ־פירע,־?' פאר •װעטען האט;אםבערנ אלץ :ישט אױםנענאםן זײן הארץ און ארויםאנטפלעקט ד־ םאמע אננע־ וױיטיקמע אינטימיטעטן םון זײן נשמה? חוצדעם, וואם ער םלענט זיך שטענדיק טתודה ז״ן וועגן זײן אינמעוױיגיקסט לעבן םאד זיינע םרײנט ײדישע שר־םטשטעלער װי אש, דײזען, סוקדוני, קאראלניק, פרישםאן א. אנד. חוצדעם םלענט ער זיך :אך ״הברן־• מיט צענ־ רליקער אינטעלינענטן און האלב־אינטעלינענמן. האט ער דאך נעהערט צו די מענטשן, װאס נײען װי מ־ט דער פאדשעװקע םון דרו־םן — ע־ םלענט זיך שטענד־ק ארומטראנן מיט