Literarishe bleter · 1932-11-25 · 48 (25.11.1932) · p. Seite 771

זײס 771 ליסוזןרארױסצ ברעסיגג 1\\ז 8* \ד*4) ״אז סען :יט זיר אל״ן נ־שט אינטזגצן אפ דעם סעכטשן, הײםט עס, אז סען ניט א־ם בבצא :#ז־נישט״ — אזוי הײסט דע־ סאטא צום בז־ אין אט דעם אסת ז״נעם פא־קעדפעדט אקםעל ס־נטהע אויםן ־עבםט אינרױוידזאליםסיש•; אזפן אין זײן :אנץ רעבן. ד־ פא־ש״רנאדטיהע, פאדש״ידנפארבייזע 24 האפיטרען פזן זײן רעבן י־״םן זיך א־ב-עד אינםיטן — סיט א םדינא־פראטעד, פוינא־ נעזאננ אזן פ־־דיננ אין דע־ אזפט. אזן דע־;אבװאדט װעגן זײן באװך אין ד־סא — אין דעם דיבל פזן א באט־טשעאי אזן םרא־ אנזשעאיקא — שט־״בט סונטדע א־־ם־י צו פ־יסיטױו אזנטעד זײן בװנד צו פא־נרעטן ד• נדענעצן צװייםן פאנטאזיע אזן װידקאעכק״ט. ״אײניקע סצענעס פין סײן בוך צינן אין דעם קײנעסםאאנד צוױשן פאקט און םאנטאװע — אזן איך וױא אײן זאך - סען זאא ס•־ נ״בט שטענדיק נאזיבן״. — זאנט סונטהע. אבע־ סײ וױ;אויבט סען א־ם, אהסע־ סזנטדען, סען נאויבט אים ביז נאד. ק־נבט־ע־״נ־ א־בע־צײננד־ק אזן שטאדק שפאנענד האט דאס סע־קזועדריקע ״בזך פזן באן־סיקיערע״ נעהאט אן אזסנעדויערן דער־ פאא:. 26 א־־פיאנן א־ן דע־ עננא-בער (29(!1) אזן 45 אין דע־ דײידטע אױםנאבע (1931). און פין אאע װיטן דאט סען זיך נישט אזיפנעהע־ט װונדעדן, א־ן סעןיוױנדע־ט װך :אך אאץ, אז צוזאסען ס־ט אזנז און אונזעד צ־יט דאט;עאעבט אזא ס־נ־קוױ־ד־קיע־ סענטים. ייעבט עד נאך א־צט אויך? גיסיל מיײויל ווופארלאג *מתכרת״ 111111 ניים ש?ום * פא^קס-אינםם^בום — נ?ן*'ארק לייענביכער פאר אונזערע קינדער ד*ר*ר לטא\ עלבע — יױגעלמ רױגטלט, א־א. א. גודאמאן 1.76 י.?אפגולאװ — אוזאליעמ יאר\, א־א. טאדדעם נעאע־ 1.25 י. גויכבנורג — סוזגזא א\\ בר?וזצא, איא. נ. קאואאװסק• 85.— וס. סײוזא\ — טװזטרל ואר, איא. א. גודאסאן —.1 עו. טװײדװר -- טופילנורײעז 75.— י. גגיבבוורג — ג\סױזארג\, איא. קאזאאװםק• 75.— אברוזוז רײװו\ — 50 לידוור 75.— אדרעס: ק־נדע—ז״-־־־נאא, נױ־יארק, 133 סעקאנר עװעניז. י קאפ;ל־־אװ אמאל־״ אװ שפעטער די לעצטע יןןרן סון םןןריקז יןןיהונדערט ביז די צװאנ• ציקםטע יארן םון הײנםיקי יארהינדערם אין אמעריקע ם'ם ע־? נ־לדעי ערײז 10.40 עי?ד/ 8 .חז 10 סחב65_1 ,פ׳וזופבצזפ/^ ."ז81€1$ 6ב5!ז3ז16ז.1. .639 .0 .>1 .ק אין קאכאדע קאן םטן באקןםען די מ?יטעד?)דײנ£ע נ?עע־./ *״ ש ל ר ם ש ט ע ר ן \>]נ>81111 .811 .8ע81 6פח6ז׳א8_1 .51 4845 18)8118>1 שטאקהאאם סראנן די שוא־חבדים די טרונמע אזיף ד• הענט ביין יןבר. די םוטער אײנט אויפן קבר ד• איבאיננם־באוםען פון איר ױן. און אין :יזשנײנאװגא־אד קוסט פאר סיט נרו־סן םיאיטע־־שן פאראד די אויה. אבער דער שיבזדעד סתים־באני״טער האט פא־ דער גרעניץ א טעות געדאט — און דעדיבעד איז אין שטאקהאאם אװי רירנד נעב־אבט;עװארן צו קבודה... דעד דוםישעד גענע־אא ס־ט דעד איקאנע אויםן דא־צן. און אין ניזשנ-נאװנאראד א-ז אװ• פײע־יעך באנ־אבן נע־ װארן דעד שיעבט־באאזאס־דטעד, שװאבע־ קע־פע־ פזנם שװעדישן ייננא.. און װען סזנטדע אא־ין א־ז אײן מאי בײם א־אפשטײנ פון סאנ־ בראן פאדשאטן געװאדן ס*ט א בא־נ שינײ - א־ז;"ן רעצטע־ אננע־ -.טרענגטער וװנטש :עװען צו דעדזען דעם ט״ט אין ז״ן נאנצע־ :רױס. אבער דװקא אט־א די אוממענטשרעבע אנשטדעננוננ זײנע דאט א־ם דעסאט דעדהאאטן בײם יאעבן. טויט און אעבן — די אפשײד־איניע צוױשן זײ איז בײ טונטהע ב־זן םוף ני׳צט פעםטנעשטעאט נעװאדן. און װען ער דאס שוין נישט :עקאנט ראטעװען א הראנקן דאם אעבן, דאט ע־ אים סיט א דויקן;עוױסן נעהאאפן שטאדבן. אאץ, אםיאו דעם טױט אאײן, דאט יער נענומען צז היאף, כד• צז פארנריננערן ד• א״דן םון דעם סענסיען. רמר סענטש, אזן;ישט װמגסיעזג - נ-שט װעגסיגזזהיױז האבן א״ננטלעך אקםער סונטהע טיף אינטעדעסירט. ער, דעד שטארק־ אנםװיקאטער מענטש, א־ז אין זײן סאציארער שטעייננ שטאדק אפנע־ שטאנען, און םענטשן דאט ע־ קיב נאר פזן רהסנ־ת־נעפ-א. עס איז אסת דא בײ א ם א ביאד פון דעם צ״דיקנײעדישן פאר־ז םיט די הונ־ דע־טעד םענטשן, װאם קוסען אדין אױםנעבן;עאט נאר דעי־םאר, װײא זײ װײםן נישט װוהין דאם;עאט אה־נצזטון. עס רײםן זיך אסת בײ אים ערטעדוױיז דודך שאדםע, ב״ז־א־ראנישע פראזן קעגן זײנע ־ײבע פאצ־ענטן, װאס װבן מיט איבט א מאדע־נע ק-־ענק אזן װאפ ז״עד סדענק באשידיט סעדםטנטײא א•; זײעד דפה־־אעבן, אין דעפ צ־פיר נעאט א•; א•; דעד באדעדםעניש צ,י זײן ק־אנק. אזן נאײך דע— סיט, אאם שא־פע־ קאנט־אםט נייט די שדעקרעבע :ויט פונם ״אחג־ סען״ פא־ױ, וװ א נעםע־אעך ה־אנק קינד ותדט אפע־־דט אויף *ד־ קני פ.ין זײן ■סוטע־. ער האט נאך קײנםאא אין א תפיםד נ-שמ נעזען קײן סיאיאנער, הנם עד װײםט נוט אז דע־ װאב זאסאט אן דײב־ ט־םער,;נבעט זײ פא־שאײערטערהײמ ב״ ד• ״ארעסע״. עד קאן זיך װ־ע־ ■נוט צרפאסן צ• סענטשן פון אן אנדע־ ק־אס אבעד אזמעטום פ־רט װך בײ א־ם אן א־נםטינקטױוע פ־ראנט־אפ״טע באצױננ צו זײ. א־ן זײן פראטעםט קענן דעד סאצ־אאעד אזסנע־עכט־קײט קא־ננט א םך שװאכע־ װי דעד פ־אטעסט קענן א־זים־שטעאן ד• ח-זת אױף א בײז ױזנדער א־ן ד• זאאראנישע געדטנער און צירקן. ער שט־ײבט אזסעטזם אוגטעד דעם פאטאראנ־שן א,ין םיװאאא־ נישן אונטע־שײד צװישן םענטש אזן חיה א.ין דעדפאד דאאט ע,־, אז ד• װיםנשאםטאעכע עקםפעריסענטן פאר מענטשךקדאנקדײטן דארף סען סאבן אז־ף א סענטשן נוםא. און די סענטשן צזאיב ד• עקםפע־ דיסענטן י״נט ער פאר צז נעסען צװישן די פא־בדעכעד אין תםיםה. אבער דערבײ פארט־פט ער זיך נישט אין דעם עצם־ענין פארברעכן און תפיםד. עד פאדטיפט זיך בכאא נ־שט אין קײן שום ארנעמיעע פראברע־ סע;. עד דאט נעריעבס אויט זײן אינסטינקט ארן נלויבט אין זײן אינםטינקט מער װי אין ז״ן פאדשטאנד. אפיאר אונטעד היפנאטישעד ײידקוננ, זאנט סרנטדע, טזט דער םענטש נאר דאם, װאם עם איז אין אים אינםט־נקטיװ פאדװארצאט. אנב קדיטיקירט עד שארף שארקאם ד־פנאז־טעאדיעם און פון װך אאײן װארפט ער אדאפ דעם נאמען דיפנאטיזיאר. אינםטינקטיװער נאויבן איז פאר מונטתען א םך װיבטיקער םון װיםן און פאדשטײן. די קאטזיאישע קירכע דערקאעדט קײנםאר נאר־ נ־שט אזן בא״בט די גרױםע סאכט אין דער װעאט, בשעת די פרא־ טעםטאנט־שע קירכע £־װוט אאץ צו דערקאערן ארן צעפאאט זיך דע־■ בײ אזיף שטיקיאעך. נאויבן ארן געדויאר זענען די הו־פט־םאקטארן ב ים הײאן א סענמשן. דאם חזרט ער אוסעמום איבער אין די פיאצאאיקע שיאדערזננען װענן זײנע קאאענן־דאקטױרים: באדיסטע פ־אפעסא־ן, וװנדער־דאקטױד־ם, שא־ראטאנען, מאדע־דאקטזירים און סתם דאק־ טזירים־הא־עפאשנ־קעס.;אויבן און האםענוננ זענען דער עיקר בײם נעזזנט ח׳ערן — דאס חזרט ער אוםעטים איבעד אין די פ־אצאאיקע פאאן מיט זײנע פאציענטן און די פאציענטן סון זײנע קאאעגן.