Literarishe bleter · 1932-10-14 · 42 (14.10.1932) · p. Seite 673

4 * לימעראריפזגו בלגן&מזר וגװ. 42 זײם 673 טעאטער ארן קדכסט ןןןן מאגטיק איז פאיגערןומען די עפענונג פונם ײינטעי־סעזאן אין ״#אװיליאן״־טעאמער אין ודא־יסע• ס/יועי־ס געזופילס :א פיעסע ״אײגע פון יענע״ פון י. צני• די דוויפס־־אלע ״ספילס געניא *דליס• סינעמען אנסײל העלעגא גאסליי, חנה לעװין׳ חײס סאנדלער׳ יעקב פײסער* יעקב מאנ־ דעליריס׳ לעאן גאליצקי׳ יערמאן׳ פיסועי־ א. ןןןן אין קאמינשקי־סעאסער הז־יבן זיך אן די גאססיספירן פון נעלי קעםמאן• — אין דעם אנ״ סאמבל: מ• יאז־סיק׳ יעלא יאז׳סיק״ פעי־ל אןריך, מאקס בי־ין, לאלא יאקובאװיס׳ס׳ מאניא קײ- זעראװיס־ס׳ 6. קע־־מאן׳ *. ראסמאן א• א• — אדמיניססראסאי — אי־נאלד• ןןןן א• שאמבעי־ג ײעס ױס־סוב יסםילן אין רובלין. ןןןן אידא קימינסקי און זיגםונס סוי־קאײ זע־ נען אויפגעסראסן אין לאדז אין ״גלאקנקלינגעי• פון :אס־דאם״. ןןןן נאך די דע־פאלגרײבע גאסס״ססילן אין בו־ קא־ע״סס׳ האס לודײיק זאץ אנגעהויבן זײנע אויפס־יםן אין דער רומענײסעי פיאװינין. ער *ספילש אין גאלאץ׳ בי־אילא. סיאיעיםמ׳ סאק״סא־ ני׳ יאסי׳ באסאיסאני ןןןן בעיסא גערססען סלעס אויף אין ניד־ יא־קע־ ראלאגד־סעאסעי מיס מיבאל מינא־ לעסיוא• ןןןן סיאיז אפגעפאין ק״ן לאנדאן אין דעם אגסאמבל סון צילי אדלער ״פאװיליאן״־סעאסער — דע־ יוגגער אקסיא־ יצחק גרודבערג. וווו איזא קיעמע־ ס־עס אויף אין א פיעסע ״דאס ליד סון דער געסא׳/ אין נױ־יארקעי נ״״״סאנעל־סעאסער. ןןןן אין בוענאס־אײרעס האס מען געסײערמ דעם 30־יאייקן יובילײ פון זינא ראפערס םצע־ נײסעי סעמיקײס• ןןןן העימאן פעניגזזסײן׳ װעלבעי האס גע־ ־דפייס די לעצסע יא־ן אין ײאי־סע׳ ײעס דעם קומענדיקן סעזאן *דפילן אין לאדזעי ״פילהאר־ מאניע״. ןןןן יאנאס סורקאײ און דיאנא בלומעגפעלי פאין ארוים אויף א סוינע איבער דער םוילי־ *דעי פראײינץ• ןןןן אין נײעם ײדייסן פאלקס־סעאמער (בוע־ נאם־אײרעם) גײמ איצס םיס גרוים דערפאלג א נײע רעײי אין 3 אקסן פון י. באסאיסאנסקי און *=• פיײלעך ״פון קאסײלעײקע ביז לאײא־ זסוע״. ןןןן םייסא פײדזאן סריעס אויף אין קעיסענע־ ײער ײדייסן סעאמער. ןןןן ױםף בולאײ און לױבע קאדיסאן סרעמן אויף אין בוענאם־אײיעס אין בניםן רעסלערס ״00.000 גיבורים״. רעדאקטאר נחמן מײזיל ״יאיסע קאלב״. ןןןן בײ דעי ביאליססאקעי קהלה איז איגאני־ זייס געײארן א •ססודיר־ביבליאסעק• דער אומ־ דע־מידלעבעי פסח קאפלאן ײײזמ איויס גױיס איניציאסױו צו באיײבעין די ביבליאסעק• אין ביאליססאקעי ״גײעם לעבן״ האבן מיר אפס ידיעות ײעגן-נײע ײיבסיקע ײערק׳ ײאס זענען איײנגעפלאםן אין דע־ ביבליאסעק. אײניקע אוניקום־עקזעם&לא־ן ײאלסן באדאיפס איבעײ געגעבן ײעין אין דעם א־ביײ פון ײײא אין ײילנע. — פסח קאפלאן חאס לעצסנפ באזובס א ריי *ססעס׳ ספעציעל באזובס די ײדייסע ביב־ ליאסעקן און גע׳סאפן פאיבינדוגגען צײײדן זײ מיס דעי *ססודיר־ייבריאסעק אין ביאליססאק. ןןןן ס*איז דעריסינען נאך דעי זומע^הפסקה א נופער פון קינדע־־זמוינאל ״גריגינקע בײ־ מעלעד״׳ ײאם גײס אױיס אין ײילנע אונמע־ דע־ ־עדאקציע פון *ס• באססאמ־קי ײדי״סן יס־יפס״ססע־ ״סיף אויפן ים״, ״פרימאיגן״- אין די לעבנס־געמיבסע ןן^ דער ־אמאן פון ריגע״י לע־ מאיק ־אזומני ״ײי א ײאס חאס זיך געדױקכ אין פון ד״ר ח• מײעראײיסיס׳ װעיס בק־וב פאי־ פילמס אין לעסלאנד• ןןןן דעד יצחק לייבו״ס פ־ץ־פא־ײן אין ס״סאיס־ קאײ איז פון די סעסיקםסע און רירעײדיקססע קולסור־אינםסיסוציעם אין דעי פוילי״סער פ־א־ ײינץ• די ביבליאסעק בײם פאיײן פײעיס איצס דעם 5־יא־יקן ױבילײ פון איר עקזיםסענץ• אנ־ געהויבן מיס 190 ביבע־׳ פא־מאגס איצם די ביבליאסעק אן 18 הוגדעדס ײדי״סע ביבע,*. יע־ דעס :ײ־דער״סינען ״די״ס בוך ײעדס גל״ך פא- ״סאפס• ײען אלע ײדי״סע ביבליאסעקן אין סוילן זאלן זיך בײ דעם בלל האלסן׳ ײאלסן פיר גאר אנדעי״ס אויסגעזען מיס אונזעי ײדײסן פאי־ לאגס־ײעזן• חןן אויף א זיצונג פון ײאר״סעײע־ ״פ־ײנס פון ײײא״ האס מ♦ ״סור פון ווילנע איבעיגע־ געבן א בא־יבס ײעגן דער לאגע אין ײײא• גי״גס געקוקס אויף דעם ״צײערן קריזיס׳ ײע־מ פאיכ־ געזעצס די א־בעס אינם אינססיסוס• א דאנק די סומעס׳ ײאס זענען אנגעקומען פון איגעב־ סינע און נױ-יארק׳ איז מעגלעך געײאין *ו פאיענדיקן דעם גײעם בנין און אין די נאענם־ םסע פא־ ײאבן הויבס מען אן אײבעיפירן יאהין די אוצ־ות פון ײײא. מיהאפס אויף א נײעפ צופלום פון בחות און דיסלען אין אמעריקע נאך דער קאנפערענץ׳ ײאס איז דא־ס פארגעקו־ מען צוריק מיס 2 ײאבן- סיאיז 'בא״סלאםן גע־ ײא־ן אויף דע־ זיצונג פא־מצוזעצן די אקציע למובת ייײא אין װאר״סע• וןןן אונסער דעי רעדאקציע שון מ. גאדדפאן׳ א• זבאר און י• ל. ״סאצקי דערזוײנס אינגיבן ״ביאליפסאקער יא־בוך/ ײאס ײעם אפ״סביגלען דאם געזעל״סאפסלעבע לעבן פון ביאליסםאק. ןןןן אין ריגע איז םאיגעקומען די םײערלעבע עפענונג םונם ײדי״סן םאלקם־אונױוערסימעס. סיתאם געתאלסן א באגריסונג דער בילדונג־מי־ ניםסעי פון לעםלאנד• ליטעראטור און קדלטוד ןןןן די ער־סמ־אנגעקומענע נױ־יארקער ״די״סע *״פונגען ירענגען ידיעות ײעגן סוימ און לויה פון א. לימײאק. דער פדיצײסיקער מויס פון באײוססן איבעסעד־ און קולמור־סוער ד.אמ ארויפגערופן גױיס מױיער אין דער ״דייסע־ ודעלם• רזונדעדבער םױיער־מעדעגראמעס זענען אנגעקוסען גום ארבעסער־רינג. אין דער לויה האבן זיך באסײליקם א גרויסער עולם פון ״סײפס״סמעלער און םוער. עס האבן גערעדם נ• באנין׳ אב• קאהאן׳ ב- ײלאדעק׳ ־ס■ גיגער׳ ד־ פיגסקי א. א. ״א. ליסװאק — האם געזאגס אב• קאהאן — האמ ני״סס געהאס ק״ן אײגענעם פערזענדעבן לעבן- ער האם ז״ן גאנץ לעבן גע־ ײידמעס דעם םאציאליזם■ ער האם זיך אויםגע־ םון פון דער ײעלם און איז געװארן א סא־ ציאליססײסער סרו־ס״. ״ליםײאקס סויכ איז אן אפיסדוס פון א ז״ער םעיקװירדיקן און אינמע־ יעסאנסן קאפיסד םון דער גע״סיבסע פון דער ײדי״סער אדבעסער־באײעגונג״״ — האמ ב• וולא־ דעק געזאגס אין ז״ן דעדע• ןןן עס קוסט ק״ן ײאר״סע דער באײוםםער יידי״סע־ אסיבאלאג און ״סײפם״סםעלער ד״ר ם• *סניאורסאן׳ װעלבער איז אויך גוס באקאנס אין פויפן פון זײגע גײסםרײבע פאדדעזונגען׳ ײעל־ בע ער האם אפגעהאלמן אין װאריסע און אין אנדערע ״סםעס צורי,ק מיס עסדעבע יא־• פ־אס• ־סניאורסאן׳ װעדבער וװינס די דעצםע יארן אין אמע־יקע, איז, װי באקאנם׳ אײגגעלאדן גע־ װארן קײן קאפענחאגן צו לײענען אין דארמיקן אוניװערסיםעס א רײ לעקציעס ײעגן פםיבאלא־ גיע און מענמ״ס־ײיסנ״סאפס• איצמ קוממ עי אויף א קורצן באזוך קײן סוידן׳ ײו ער ײעם אויפסיעסן מיס א ׳ר״ סארלעזונגען. שרײנס און פארערער פונם ח״סובן גאםס גרײמן פאר אים א קבלח־אנים. ןןןן אין בוענאס־א״רעם איז פארגעקומען א קאנפעדענץ פון פאר״ססײער פון פאריסײדענע קולמור־ארגאכיזאציעס ײעגן דער ארגאניזאציע פונם חוד״ס פאדן ײדי״סן בוך אין צוזאמענחאנג מיסן קומען פון יעקב מײזיל׳ פאר״סםײער פון ״קולט־בוך״ און ״לים• בלעטער״. סיאיז אוים־ געקליבן געײארן א געזעל״סאפפלעבער קאםיםעס׳ װאם פידם אן מיס דער ביבער־אקציע• ס?איז אײנגעארדנם געװארן א ביבער ־ אויס״ססעלונג אינם ״סײנעם לאקאל פון הײנריך הײנע־קלוב• ןןןן זלמן ר״זען איז אנהויב אקסאבעי אםגע־ פארן פון איגענסינע׳ ײו ער האם םא־ב־אבס עסלעבע הד״סים אין ״סליחות פון ײײא. ןןןן די ז״סורי בײ דער ײאר״סעײער קהלה אויס־ צוסײלן פי־עםיעס פאר דער העברעי״סער ליםע־ יאסור האס בא״ספיסס די פרעםיע פאי־ בעלעם־ דיססיק (1500 גידדן) געבן דעם דיכסעד יעקב בהן פאי זײנע צײײ בענדער לידער׳ און די צײײסע פיעמיע פא־ ײיםניסאפס — דעם פאי־ *סער א• *ס• הערשבערג (ביאריסםאק) פאי ז״ן װערק ״חחרבות העברית בתקופת התלמוד״. ןןןן אויפן 25־םן ה• ח• איז אנאנסירס אין נױ־ יאיק אן אײנם ײעגן י. י. זיגגערם ־אמאן