Literarishe bleter · 1932-08-26 · 35 (26.8.1932) · p. Seite 555

זײם 555 9 ריםפבאדיטיט בלו\8י(ז\־ 35 (1434 י נ ה ו ד (רראגיאסוישמר פראגװנוגסי אי\ גימיי בילרױר.) רב\ר\ז.■ •:זייד תייס? א חמיסה :״שט איבערצומ־אנן. ם׳שיט מ־ט פייער. עווואי.■ ער ווײזט וואס עד קען, דעד כא יבוא... מיאועות, אז היי:ט װעט זיין גאר א ■וזייםעד טא•:. באנינען איז ישוין :יישט נעװען מײן האפ אוםט דא:סטע.ז. דבגרה (יניט זיוך א באפ): אאײן ביסטו אראפ דאנםטעז? טװזאי (םיט א יסמײכ5): :ײן, :י׳טס איאײן. אײנער האט מיך א־א&נעםירט. רב\רה■ װער? טזהאי.• װער? יהמ... דער, װאס םיר׳ט אי׳עימען, אראפ, אדויף, :אײך, און חאיאה אמאא םרום... רבגרה.• כ׳בעט דיד, טאטע, טו דאס מעד :ייםט, :ײ :יסט אאײן םון די םטעזעם. טוזאי.■ אײ,;אדעאע, דו מײ:םט, אז :אר א דעעװד״קער סען דען... א סני נחוד קיען אויך זען... און ער קען נאד אמא•" זען, װאס... ־א, ם׳װעט ׳היינט זײן נאד א הײסעד טאנ. רבורה.■ װאס האסמו געטון באנינען דאנסטעז? פװזאי.• כ׳בין אראפ אביםא םאדויכערן. עפעס האט זיך םיר הײנט נעװא'.ט דו״כערן דעם צ־ביק װײסט׳אך, ו־עם אאנגן, יטװאדצן ציב־ק, װאס כ׳האב םו:ם *אטן רבין, זכורװ ינן ע5י:ו. (װ• צו זייך) עד, זכרונו אברכה, םלענמ אים תמ־ד רויכערן אין אן עת צדה, ־חמנא איצלן, בעת ער האט נעדארםט םועא^ נר-וים רחמים, צי םארן בלא, צי טארן ©רט, גובד זיק די די:ים. אע רויכערן דװקא אין דרויםן, נישט אין שסוב, דעד דויך זאל נײן נאײ־ אדויח, אן א סחיצה... בחינת ״עתר ענן הקטורת״... (כאפט זיך) זע, כ׳רעד צו דיר, װי כ׳װאאט נעזעסן אין שטיבא און נעשמועסט מיט עואם. רבזרה.• װאם עפעם באנ״נען? בװזאי.• כ׳וװיים... ם׳האט ז־ך עפעס נישט נעשאאפן די :אכט... תמ״. װאםי דעד מער מיטן םדעמדן מײדא? רבזרה.• מ־ט נאס־ן, ס״נסטו? װאם•? טזזאי.■ א :אנצע גאבט האט ז• נעהאאטן אין אײן ווײנען. און עפעם אזא שט־א, ב־טע־ נעוױין. ב׳האב :ישט נעקענט אײנאי־נז אויםן נעאענער. ם׳הא׳־ץ א־ז אין מ־ר צענאננען. דבזרה (קוקט זיך ארום צום םאדמאבטן •צאאםצ־מער): שש... טאטע, ױעד שטיאע־ אב־סא, זי שאאפט. זיך אפ:ים נענונ אננעװײנט. זי האט, נעבעך, או־ױ װאם צו יוױינען. פװואי.■ איז, חאיאה, עפעס :עשען מיט איר? נעהערט עפעס פון רער אאטע־ ה״ם? דבזרה.■ װעמען, מ׳־עטײנם נעזאנט, האט זי דא־טן? אן עאנט קי:ד, ינישט ק״ן טאטע, :ישט קײן מאמע, נישט דא נעדאבט. און זי דאדף נאך האבן צדות םון דד׳זױים. ס׳קאעקן איר אײנכנע צ־ות. װאס קאעדסטו, טאטע, קײן צרות פעאן נישט אין אמעד־קע. א חוץ די אאטע, הײמישע ציות, זענען דא פאראן נײע, שפאנא נײע, אכיע־ ריקאנער צרות, װאם אין דער אאטער ה״ם האט מען אפיאו :•שט דעהערט םון ז״... וע, כ׳פארער מ״ך א־ן מאך נישט קײן בדעקפעסט. (נעמט אויסאײנן םון קוישא: א ברויט, א העדי;נ, נרינס א. א.) און װאם זאנסטו;ישט צו ױאאן? ר׳איז דאך נאך :ישטא פון דאװנעז. מםתמא שוין װידע־ עפעם :ײעם אין דער םאםײטי. אדער ער.האט ז־ך נאר אין מ־טן טאנ אװעיאעזעצט א־ן ב־ת־מדרש אערנען. בײ א־ם קענסטו דאם קויםן. פװזאי.- װאם האסטו :עװאאט, ער זאא באויז אין זינען האבן דעם םושקארט מ־ט די ציבעאע? םארנעם נישט, רבורהאע, אז יואיי איז גישט קײן פושקארט־פעדאער. ױאא איז א י״ד א תאמ־ד־חכם, א מופאנ, ד׳האטנעקענט זײן דב אין דער שענסטער ײדישע־ קהאה. איז׳ם דאך אבעד אמע־־קע. אן עואם הפוך. װען אין דער :אנצענעד װעאט איז טאנ, א־ז דא :אבט... װער ס׳איז א פעדאער םון דר׳הײם, איז דא א רב און יװעי ם׳א־ז א רב פין ׳דר׳היים, איז דא א פעד-׳ע־ דבזרה.• אבער אױף אי׳עמען א צי״ט. מ׳דא־ף ה־טן ס׳שט־ק׳ ברויט. ם.?׳?סזןן/ת? ׳ןנינ ד ע ד ס ג יזאר זזיזיע — א פעדאער רבזדה —זײן װײב ן; שװאי — זײן שווער גאגזי — א קװארט״ראנטקע סיירי — יגאס־ם א חברטע א ײננא םון נאס. א קיך אין א :ױ־יארקעד ״טענעסענט״־הויז. אײן טיר צום קארידאר, א צוױיטע — צו א שאאםצ״מער און אן אםע־ נער ארײנונאננ, מיט א פאטשערקעם־סארהאננ באהאנבען, צום פראנסצימעד. א פענסטער צום הויף, םונ׳װאגען ם׳זעען ז־וך נעקאאםטע, בדודיקע װענט, הינטערשטע פון שכנותדיקע סױעדן און שט״קאעך װעש אויף פארצוינענע שטריק רעכטס — א ״סינק״, א װאש־״טאב״, א נאעזערן שענסא און א הויכער, אאוטמאדישעד איהקאסטן, באשטעאט מימ עטאעכע נאעזעד, א פא&ירזמע װאזאנקע און אן אאטע ״אשנה טובה״, א נעשניצטע. אינקם — א נדױסער קיכאויװן און איבעד א־ם א פאאיצקע םיט הי״כײשן קו&ער. אן א זײט — א ט־ש מיט א פאר פראסטע שטיאן. םון סטעאיע העננמ אראפ א נאיז־ רעד. אויף די װענט — אן אאטער ײאגט־אוח און עטאעכע קאאידטע טודעות. _ וודפזם בירד א זוםערדיקעד זזנמײדאין־דעהפרי. אין ק־ך איז קײנעד נ־שמא. םון םראנטצ״מער טראנט זייך א הימעריקאעד קו4 םון א כונהריק תהאים־זאנן: ״הושיע—ני אא—הי—ם כי באיו מ—ים עד נ—נזש. טבע—תי בױן מצואה זאין מע—מד באתי במעט—קי ט—ים..." דבזדה (א יאר םעדציק, הויכאעד, אביסא אײננעבוינן, אן או־ מעטיק םאדדאנהט פנים. וױיכע או״נן. אדעם אגנעטון. קומ׳ט ארײן פון :אס, מאט םון היץ, :אנאםן מיט שוױיס, מיט א םיאן אײנקויפ־ ק־־שא אין האנט. שטעאט אװעס ם׳קוישא או־םן טיש, *אזמ זי־ אראפ אויף א שטוא. װישט דעם שװײם און םאכעט זיד מיט א בדענ פא־טור): נו, א חמימה אביסא! אין נלײד םון דעחםרי! ם׳וועט שוין הי״נט זײז א מאנ. מ׳װעט שוין אויסנײן פון די כחות. (קענן םראנטציטעד) ביסט שוין א נעדאוװטע־, טאטע? קום ארײז עסז. פזזואי(םון םראנטצ־מעד): תיכף, ת״כף. (ס׳הערט זיד וױיטע־ זײז השחסכות־הנפשדיקעד תהאיס־פאנן: ״ואםכוז בצו—ם נ— פשי...״). דבװ־ה.• קום ארײן. טאטע. נענונ דיר חאשן ס׳הארץ. װעסט נאי• באוױיזן אםזאנן דיװם. (הויבט זיד אויף און נעמט זיד עוסהן איז קיד). בזזואי (קוסט ארײן םוז פראגטצימער. א בךשבעים מ־ט א צכטיסעד זיסנ׳ה. תוכער װוקס. א יוױיס. א״כטיס פ־-־ם, בארײזט איז די באקן מיט אז אײדעאעד. שפיאע׳װד־קער ראזקײט. א בדיי־ טער תאמיד־תכנדשטעדן. נעדונצאט אי־ס׳ אין באשאטנט מיט א שטיאז נעאײטערטן *דאת־יןזטים. אוינז גרויסע. אםענע וױ בײ א זעעװדיקן, קוקן אין א נישסדאיקער װי״טקײט). נוט מאמן. דביױהאע. רבזרה.• נוט יאר, טאטע. אט א״ז דײן טשער. (דוקט אים צו א שטוא). פװזאי (זעצט זיר. קרעכצט אפ): אזי... רבודה.■ װאס קי־עכצסטו, טאטע? פיאסטו, ח^יאה, עפעם נישט :יט? פזוזאי.• נײן. דבורהאע, כ׳פיא זיד ב״ה :אנץ טט. סתם אזו*. ם׳קרעכצמ זץ־... (מיט א שמײכא) פאדשטײסט. נא־ חה^ים־זאנז איז נזט צו םאיבײסז מיט א קרעכץ, א שטײנעי דױ א ט־וסן קיכא :אך א אחײם... יא... װאס העדט זיד עפעס אין סטר־ט? הײס, הא?