Literarishe bleter · 1932-06-24 · 26 (24.6.1932) · p. Seite 418

ליסוער^ריטט גלטזטר 26 ו1425 *46 זיים 418 ז טעאטעד אדן קדכסט וווו פ יוערן געמאכמ דורך מ. מזאד,!ארבארײ־ טונגען אויפיויםמעלן *ונםניי די ״װילגער מרו־ 6ע". מעגלעד, אז סיוועדן אר״ן אין דער טרופע אייניד,ע יונגע ארםיםסן נװנם װארדועװעד ד־א־ מאםיזזן םעאסער- װאס האס געיכעילמ אין ״עלי־ זעום״. ווי דער אנםאמבל װעס אויסזען- װי װעס ז״׳ם ז״ן ערםםער סאז״םרוט — װעס די םעג קלאי װערן• ןןןן אין עליזעום״ ג״ס ,-דאםפוםין״ מים ויגמונפ סורקאװ ברזמו• ןןןן אין קאמינםקי־םעאסער — דזיגולױם נא־ םאנםאן מיס אננא מיעלם• ןןןן סאניא עלטית יייז אלענןפאנדער אזרא םי7טז אויף אין װילגע אויו־ א װאיםל־קאנזוערס. װאדם מען זיי אפ־םד צוגעצויגן צו דער ״װילנער םיו8ע״- װאם וועי־ם *ונםניי אוי:1גדםסעל6? ןןןן אידא קאמינםקא איז ארויסגעפאדן מים דער פיעםע -מיר פיויען״ קיין וולאצלאװעק. פלאצק- קאלא• ןןןן א• פאמבערג הויבס אן צו •םפילו א'ין װיל־ נע• עי הויבם אן מיס •ם• א־םם ״אנקעל מאזעם״. ןןןן בעיםא גערסםען הויבס אן די םעג אירע גאסס־םפילן אין לאדז־םער נייעם םעאנדעי ״םקא־ לא״• ןןןן םעמועל גאלדענבורנ •םפירס אין פאריז. ןןןן ם׳איז אדורבגעפארן װאר־םע פון ריגע קיין בוקאיעיסס נעלי קעםמאן םיס •םלמה •םם״נבעיג• מעגלעך- אז זיי זאלן זיך פארהאלםן אין לעמ־ בערג צו יםפילן אין גימפל־םעאסער• ןןןן צילי אדלער •םפילזם ז:ין אנםװערפען ןןןן לודװיק זאץ האס אנגעהויבן ז״נע גזןםס־ •םפילן אין בוקארע׳םס• ןןןן םיאיז געקומלן פון אמעריקע דער באקאג־ םער ארטיםם יעקב זי^געי- װעלבעד האס די לעצ־ םע יארן גע־םפילט אין אמעדיקע• י• זאנגער •םםאמס פון װאװםע- ער ה^ם גדםפילס איין צייפ אין װאר־םע- אויך םיט א ר• קאמינפקא, יםפע- םער אין רוםלאנד און פון 1924 אין אמעריקע• ׳. זאנגער האמ אויך גדםפילס אניף דער רוסי־ ■םער בינע• מעגלעך- אז י. זאצגער זאל •םפילן אין װאריםע• ןןןן מאלי פיקאן און יעקב קאליך םדעסן אויף זינם עכולעבע ײאבן אין בוענאם־אי ירעס ןןןן סיאיז געקוסעז קיין װאר־םע הערץ גדאס־ באחם• י ןןןן אין ן^םער פון 71 יאר איז צוריק סים עםלעבע װאבן גדםםארבן אין לאנדאן דער בא־ וווםטער םוזיקעד- לאנג־יאדיקער דיריגענס *ון פאװיליאן־םעאםער׳ פערדינאנד שפויב• ער אױ געװזען א מענס־ם מים גרויס װיםן• ער האס גע־ האם א רייבע זאםלונג פון דרוק־זאכן צו דער גדםיבםע עוגם יידישן םעאםער• ןןןן זלמן היו״פפעלד האם אויפגעפירם אין בוענאס־אייירעס ״אזעף״• די ראלע פון אזעף — םאקאלאװ• . צ*מ1 די דר^מאטורגן, װזוס מ. שװא־ץ הז>ט ז״ערע װערק אויפגעפירט• װי ב^קאגמ איז דער קוגסמ־ מעאטער *ויפגעװאקסן און מוקומען זײן רום דיי7 די הי-ריסבײז־דדאמעס• ןןןן ס׳דערעוײגמ יקרוב דער יאנד 9 פון דעי־ דײגדטער ״עגציקלאפעדיא ױדאיקאי״• צװייטן אנ־ דערן קוסט דא־־ס א גרויסע אפהאנדלוגג אייער דער ײדיי^י דימערןומו־ר♦ ןןןן די ײמא גימ איבער פון סאסקװע׳ אז ,׳די ײדייכע •ט־יפמ,גמעלע־ אין ־אםגפאי־באכד איז געלונגען צו באפיײען זיך פון ליסװאקזזװס דיקמאמור איבעי דער דאי־מיקער ײדי״צעי־ לימע־ ־אמו־.״ *לע זעגען *־וישגעמי־אמז סימ פיל מענות קעגן זײן האלמונג א,*ן באצײנג צו די ײדי׳נוע *מרײבעי־. ןןןן אין װילגע װעײמ געפײערמ דער 5־יאייקעד ױבילײ פון דער ױגגמ־איגז>ניזאציע ״בין״. — אן אפהאגדלונג װעגן אמ דער פימפ^מײמער ארגא־ :יזאציע װעלן מיר בקױב געבן♦ ןןןן אין לזודז איז פארגעקומען די פײערלעכע עפעגוגג פון דעי־ באדאבאװ־ביבלי^מעק אויף אל• קאיממ־מױעוקי. — ס׳האבן באגריסמ פאי׳מימײער פון פא־״מײדענע א־גאניזאציעס. — די ביבליא־ מעק האם 1300 לייענער. זי איז אײנע פון די בעהמע ״דיימע ביבליאמעקן אין פוילן. וןןן דעי קרמעגדיקע־ נומער ״לימ• בלעטער״ איז געדוידדעט דעם ײדישן קולמור־ימפן אין מזיה־גאריציע. עס קומען אדמיקלען אייער גאלי־ ציע אין דע־ ײדײמער קולטור׳ די ײדיימע ©־עםע אין גאליציע, ײדיזוע מאלערײ׳ אן אדכיקל װעגן דע־ ײדילןע־ קולמור־באװעגוגג׳ װעגן זשורנאלן און ביבע־׳ װאש זעגען לעצמגפ דעי־מינען׳ אן אפהאגדלונג װעגן די הײגמצײםיקע ײדיימ־פוילי־ *מע דיבמער• עס קומען אויך לידער פון די ײגגע ײדײמע דיבטער אין מזרח־גאליציע״ ןןןן סיאיז דערזוינען אין װילנע דער 100־טער :ומע־ פון דעס צװײװ^כנפלעכן קיגדער־זשורנאל ,׳גיינינקע נוימעלעך״. דער ז״מורנאל איז געגרינ־ דעמ אין יאר 1913 דורך ב• קלעצקין׳ ער האט געהאט געצװונגענע איבערײסן׳ און נזןך עטלעכע מאל א^ימטעדן איס׳ װעחם ער׳ זיגט אקסיןבעי 0291 ארויסגעגעין אונטער דער דעדאקציע פון *מ• יאסמאמסקי• אונטער דערזעלבער רעדן>תציע דער״מײנט אויך א דמורנאל פאר עלםערע קינדעד ״דער חבר״, פון ורעלכן עס זענען ביז איצמ א־דיס 25 נוסערן♦ ןןןן די אוקר^יגיימע ר&מוניסטישע פארמײ ה*מ באימלאסן ארויסצוגעבן אין דניע8ראסמר0י 0 ײדײצע צײטוננ פאר דער װ?4קסנדיקער צאל ײדי־ ימע ארבעטער אין דער דאזיקעד נײער אינדוםטרי־ •ממאמ• חוצדעם װעט אין דניעפראסטראי׳ וועלכע פא־מאגט די מעכמיקסמע רן|דיא־סטאציע אויף אוקראיגע׳ ארויסגעגעבן װערן א ײדי^ע ר^דיא־ צײמוגג♦ ןןןן דער ײדישער קינסטלער בן־צױן ראייגא־ װיט־מ (בען) שסעלם אויס זײנע בילדער אין דער פאריזער קונםט־גאלעריע גרןוגאװ• ןןןן דער קינסםלער מאנע קאץ איז צוריקגע־ קוםען קײן פאריז נאך זײן באזוכן א רײ •ממעט און שטעםלעך אין פוילן♦ ליטעראטרר ארן קולטדר ןןןן אין װילנע איז גדממארבן א<ן עלםער פון 67 יאר דער קאטפאזיצאר און *מריפכדממעלע־ אבי־הם מ־מה בערניצטײן♦ געבוידן אין 1805 אין •מאצק׳ מינסקער גוב•׳ האמ ער ביז 19 יאר גע־ לעיכב אין ײמיבות׳ און צו 20 יאר אנגעקומען צוב יאריטמן ק*װנער חזן יאיינאװיבדמ. ער האט פא־פאסט פיל :יגונים פאר פאלקס־לידער און אין 1927 ארויסגעגעבן דודך דעי װילנער היסמ.־ עמנ^ג־אפײמעי געזעלהזאפט א. נ• פון אנסקי• דעס ג־ויסן ״מוזיקאלייגן פנקס׳/—0 רײכע ניגונים־ זאםלונג פון יידי׳מן פאלקס־אוצר♦ א- מ♦ בעינר *דמײן האמ פאר׳עפנמלעכמ ארטיקלען אין דער ״די״סע־ און העברעי״ע־ פרעסע- לעצמגפ גע־ *דייבן ערינע־ונגען׳ װעלכע ער האמ זיך געקליבן ארויפצוגעבן אין א באזונדערן נוך. די װילנע־ קונסמ־געזעל״מאפמ האמ זיך געקליבן בקרוב צו פײעדן דע□ ס״־יאריקז ױבילײ פון בערנ־צטײנס מוזיקאלײמער מעטיקײט• — זײן מוימ האמ ארויםגערופן אין װילנע אן אויפ^יבכיקן טרי יער♦ ןןןן ב- צ• גאלדבערג׳ דער מימ־עדאקט^ר פון נױ־יארקער ׳,מאג״ קוסמ בקרוב קײן פוילן. ₪ ל• מלאך איז אויפנעמר^טן סימ .־עפע־אצן אין אנמװערפען׳ פאריז. ער קוממ די מעג קײן װ0ר*מע. וש איז בעסאראביע איז גע*מצ0־ין דער העב־ יעײמער *סײפט׳ממעלע־ *מ• ביב^װסקי׳ דער ױגנמ־ פרײנמ פון י. ח. רענער׳ א• נ• גנעסין• *ס• בי־ באװסקי איז געװען דער מאן פון דער העי־ ־עי*ט**ל *מ־י^מיניטעל״יר!ן אליימבע. ןןןן אין מ^נמרעאל איז געפייע־מ געוו^רן דער 15־י0ריקער ױבילײ פונם דיכמע־ י♦ י• פיגאל. — אין די ׳,לימ♦ בלעמער״ זענען געװען געדרוקמ א־מיקלען װעגן דעם *ש^פן פון אמ דעם מ0לענמ־ פולן דיבמער. ןןןן אין װ0י*מע פ^־ב־ענגט איצמ דער מיכ־ 0־בעמע־ פון ״פ^־װערטס״ ל. קריעטאל. ןןןן די אקציע פון זלסן רײזען אין 0דנענמינע לפובת דעם ײװא גײט 0דורך מיט גרויס דער־ פ0לג• ןןןן יתודה ווערמוס׳ 0 ײנגער קינסטלער׳ וועל־ בער ה0צ הײ-יאר געענדיקמ די מלובדמע קונסמ־ אקאידעטיע אין װארשע, האט פ^רענדיקט א סער־ יע ד.0לזדמניטן צו פרצעס ״גאלדענע קײמ״• עס זענען דודך אים געם^לן געװ^רן 12 בילדער צו אלע דרײ אקטן א.ין אויך א *מער־בלאמ. דאס איז זײן דיפל0ם־0רבעכ אויף נראפיק אין דער אק0־ דעםיע♦ — אין בעסערע צײמן פארן ײדישן פארלאג־װעזן װ^למ געװען א ױימ־ א־ויסצוגעין אמ דעם איגטעיעס0נםן 0לב0ם. ןןןן ס׳איז דער״מינען דער צװײמער ױני־גומער ״בלעםער פאר ליטער^טור, קונסט און קרימיק״׳ װ0ס דע־ימיינט אין פאריז אונטער דער רעד.זקציע פון א• בעקעיםאן׳ ב. װינאגורא׳ ש• ל• שניי־ דערבזאן• וןןן אין דעם ערשטן איטיקל אין ס^ײקן נומער ״כי^רים עװארץ — ברדך הבא״ איז לוימ 0 פא־דריסלעכן פ^רזען פונם זעצע־ און קא־עקמ^ר אדורכגעל^זט דער נ^םען פרץ חירשב״ן צװישן