Literarishe bleter · 1932-06-24 · 26 (24.6.1932) · p. [Seite]

24 יוני 1932 8סזי\ז>@3> 24 גר. 50 , עדי נ-יגססר '$רג$נג ד־םדדאר־עוני ׳< \1*?וסמדירטע װאכ־ני״דיפבל פאר ־יפלעדאבװד 1■ ם;יאביי<ד און ־ונספ יזייריד פארקאג כ.ק?עצק*ן,וזארשע פ ר ץ ה י ר ש ב ײ ן / נ 9 ■ י $ ר ק זז ח י ה ח ד פ ך ו ע ל נעהאט דוןזט עד אויןז זיך נאך דעם שטויב םון ״דןודטן״. מ־ האמ •הןזט עד אויך זיך די נעװאנסענע כאסי־סצײדער און שװערע, אויםנעסראטענע, מיט־בצאמע־אײננענעסענע שטיװל. געהאמ הןזט עד אויף די אקסצען א םידםאנטיםן, שװעדן קאפ און א צונע־ םצאטשםעטע נןזז. נעהאט ה$ט ער אונטערן האריקן שטערן צוװײ םצײנע, נרוי־װאםערדײזע א״נעצעך, װאם יתאנין זיך רירעװדים נע־ דדי״ט אויף א<ע זײטן. נעומזט האט ער א גרדיכ^ שעועד מי״צ, װאם ה$ט נישט אויסגעהעדט צו שטײכצען. ״חכטה״ איז געצענן אין שטי״כצ. צוסרידנקײט האט געװארעסט זײן שמײכצ. זײן געצענער איז נעװען אויבן, און סיעער, װי געזאניט איז נעװען אונטן. — װעםט טיך איביסצ צאזן זיצן דא אויױ דײן נעצעגער — האט ער גועשמײכצט — שטערט מיר אביסצ רער וױיסער צײצעך, כע־כע.. צװײ יאר נעצענן אין די טראנשײען; אין בצאטע, װי א חזיר נעצענן. איצטער — שטערט אביםצ דער װײםער צײצעך, כע־בע. דיר װעמ ססתמא נ-ישט ארן, אויב איך װעצ איבער דיר צינן אויבן דארטן, אין מײנע הצײדער און שטיװצ. — םארװאם נישט אויםטון זיך? — כע־כע נעצענן שטענרית װי א חזיר אין די?צײדער. נצוםט זיך נאך ביז עו דער טאטעם היים שצאםן אין די קצײדער. — ביסמ צוםרידן, װאם דו םארםט צו דעד מאמען? — א מאטע א־ז נוט. און מצחמה איז אויך נישט שצעבט, כע־כע. סצחמה איז א נעטצעכע זאך. סצחמה איז א גויטיהע זאך. א, מערנישט, װאם אטא־רא־א, אין םאמעװײכן אר׳ט, בײם הינטער־ חצק טוט עם אצע מאצ א נרים: א שרא&נעצ האט אויםנעריםן איבער מײן טרענש, דעד טײװצ וױיסט װיםיצ שפצימער זענען ארײן אין וױיכן פצייש ארײן, כעיכע. א&נים, דער דאסמאר האט זײ נעשצע&ט, נעשצעםט און נישט געקענט אויםזחכן אצע שטיקער... מדכע, דאם אח סצחמה, סיר, איין צײב האב איך זיי, סיר. איין בצוט האב איך זײ, םיר. און שטעצגדיס זיך טיטן בצאטיקן שטיװצ אויף מײן װי״םן נעצענער, איז ער םיט אײן שארוע ארויף אויף זײן אויבעדשטן נע־ צענער, צאזנריס אויף מײן צייצעך דעם צײכן סון זײן שטיװצ. ער האט זיך אויסנעצויגן סיט װין נאגצער צעננ, אזוי אין די סצײד״ער, אין די שטיװצ און צוסרידן נעצאכגג — עך, טיין םאםע, זי װעט דאס צונרײטן דאם םײנע הינרעצע מיט ױיך. זי נעדענסט נאך, װאם איר װן האט ציב. יא, די טאסע, זי װאצט טיך איצטער נישט נעצאזט אזוי. אװדאי װעט זי סון טיר אראםציען די סצי״דער, אראסרײסן רי שטיזוצ און אנשרײען אויף םיר אויב טארגן װעצ איך סיך אזו ארײנצײנן אין װעט״. נאר דו סאר־ שטײסט, מצחסה איז א נעטצעכע זאך, און װען סען איז װי א חזיר אין בצאטע—רעמאצט באנרײסט טען עם. זאג איך דיר: איך חאב 1. — טא־טא; טא־טא־טא... מאשין־ביםםן סרוװן אויס זײער כח ערגעץ נארנישט יװײט םון םײן שטיצן װינסצ בײט פאסיפיס, צװישן אצטע און צעדרײטע צערער־בײטער. — טא־טא; טא־טא־טא... כאטש םריתצײט, םונדעסטװענן שטערט עם מיד טײן דו. נישט װײט סון דאגען םאנעװרירן סרינשיםן אויםן ים און םרװון אוים זײער כח אין די אײנענע ״םרידצעכע״ װאםערן. אונזער םדינה נדײט־צו םרינשיסן. שנעצ סזסען די אויף — גצײך װי םון דער טיםעניש ארויט — טא־טא; בוום־בזם־בום... ״סרידנצײט״. נאר דא, בײם היסטארישן שטעטצ סאנטערעי, צםון־סאציםאתיע, צערנען זיך םאצ דאטן שיסן. און צו טיר, אין מײן שמיצן, סבצוסרשטן רו־ארט אין װאצר בײם ים, הערן זיך צו די בײטער צום בום־בום נצײך םיט מיר, און עם דאכט זיך םיר, אז די, װי איך, דענען עםעס נישט רױס. אויף א יבוים דאנעבן, וואם טריסנמ שוין א צ״ט האמ זיך אײנגענאדזשעט א האצץ״םײזעד, רויט־און־שװארץ־און־װײם — א ם״ן־נעםארבענער האצץהפייזער. טיט דין פיסן אין טרוסענעם בוים דערסאנט ער אצע געזונטע בײמער, אז ער װייםט װו צו פיסן; ער זױיסט װו עם םויצט און װו װערעם װוינען און צעבן םון צעשטע־ רוננ — םונדעסטװענן ציטערן די נעזונטעי בייטער. — טוס״טוס; טוס־טוס־טוס... — סצאפט אויס דער האצץ־ פיסעד — א, װערעםצ־װארעם, נראב זיך נישט טיםער, איך װעצ דיך סיי־װי באסוסען. טוסרמוס; מוס־טוס־טוס... עם טעשעמ רער האצץ־פיסער, שפענרצעך םציען רעכסס־און־צינסם, און די בײמער ארום הערן זיך אײן... .2 דערםאן איך םיר: אין אכצנסן יאר איז דאס נעװען; נצײך נאסדעם, װי די אר־ טײען האבן זיך אומנעסערט םון דארטן — ם׳הײסמ םון שצאכט־ םעצד; םון סראנסרייך. נעסוסען וענען זײטיטן װאסער צו אמעריסעס ברעגעם אזן דעתאכדעם זיך אויסגעזעצט אויף דער באן, נעםארן צו זיך אהײס. געסארן צו טאטע־סאמע. דעסאצט סאסע בין איך נעסארן םון אײן שטאט אין דער אגדעדער, אין טיסצ־זװעםט סײן צוג איז אפנעגאננען ארום האצבע נאכנב סײן ארט צום שצאםן אין םוצטאן־װאנאין איז נעװען אוגטן. אויבן איז געװען אויסנעכעט םאר עםעצן אנדערש. דער עטעצער אנדערש איז באשטאנען םון א העצר, װאם האט זיך אוסנעסערט פון דארטן, םון שצאסטפעצד הײסט עם. צו דער סאמען זײגער, ערנעץ אין וי ראסאטאס, איו ער געפארן.