Literarishe bleter · 1932-04-15 · 16 (15.4.1932) · p. Seite 255

רינזנװ־או־יפונו בר<\סיג\ר \\\ז. 6\1.41 זייט 255 13*.-,ב,- וו/נלט=ליט/^ראט>ר ^^■■■■■■■■■■■■■■*■■^■■■■■■■^ו^■■■■■■^■■■■■■^ו■■^■■■■*■■■■■■■■■ אררטנטװס גזטגזזאר\. א׳•; מאםקיווער פאד~א: ,,אקאדעכ״א״ זענען דעד־טינען צװײ יענד כיע׳כױא,־; פדן דעם יאד־דטן רוס״ען אדסיםם פאור!־* אי־יענעװ: ״דאס ליעבן און יגיאין £•; דעם ־וס״ען אקיט־א׳־ פאװעי אריענ־עװ, ד״עדצ״רט םון א־ם אר״ן״. אין דעם דאװקן בוך נײט דודך א נאנע קאפיטא :ע־ע־בסע פון דעם ־ום״טן אקס־אר און פונם רוס״ען טיעאטיע׳ד. ססיארױם טרטװז \\טר?. םטאר־ן דאט;עיטיאםן אן אפסאך ס־ט א :־.•׳•סן ׳:•.—אדקיער פאי־רא;, װעיבע־ װיעט פא־עפנטרעבן װינס א יוך װע;ן דײנט־קן ־וסראנד. א־ן דעם בוך װ־עט באדאנדרט װע־ן ד• פאי־ט״ביע יא־ צ־וננען צוױיסן דאטנפא-יאנד כו־ט אנדע־־ק־ע, ׳עיגי־אנד און •אפאן. דאס בוך דא־ף דאיטן 75 טו־זנט װע־ט־ע־ בטאװן יאקוטט ()3 סיענט פאד א װאדט. ד• דקדמד צום בוך יעדײיט כיאהם-ם;א־ק•. גטסיעי פײ(\ר\\גוז\. ד• פ״עידוננען צו דיעי־ 100 ־א־צ״ט נאך;עטיעמ טױט קומען פא־ א־ן דע־ נאנצע־ װ״עיט•. א־ן וװן דאט דעד 'ידק־ו״יעק״כיער ר־בטעד וײבאדד בע־ דאפמאן :עיצכדעירט אן אפע־ע. א־ן דײטיש־ ראניד א־ז אװך;•עיטאפן;יעװא■־; א;עטע־פ־ים, א־ן װעיבן עס װעדט ניעיכ״ידעדט;יעטעס ריעין און יבאפן. יעם זע.ען פאי־אן אװטענט״נדע אװפנאס־עם פון די ד״זע־ א־ן װ״מא־ א־ן א*ן פ־אנקפ־י־ט י״ם מ״;. א־ן פ־ים זעניען אװך א־״י״עפ־אבטן סציענעס פין :יעטיעט ד־אמעם, װ• ״דער;עץ״ און ״פװסט״. ד• דװפט־אין א*ן ד• דאװקע װע־ק יבפ־רן א־ן פ־רפ ד• באקאנטיע ד״ט״ע״טיע אקטיא׳־ן ד״נדיך זיבאדויט איון פ-ד-ך קאטרעד. דעד פ־לם ׳ב״רדערט אװך נעטעם דײז־ע ק״ן איטאר״ע און אנד־עדע רענדעי׳־. נודגא־ר װאראמטנז ירגטװז. עט זענען יב״ן פא־ייעד יעטיעבע װאבן װנט דיעדבאװופטעד דעטעייט•וױ־אמאן־יב־•־ביע־ װאיאס א־ז;עיבטאי־בן א־ן דאר־זװד און עד־הװם א־ז א־ן ד• ר־טעדאטויד־קד״זן :אך :דװס דעד א•׳;־ טעדעם צו דיעם דאדקן באכדע פדאדוקט־װסטן יבו־־פטיבטיעי־ע־ פון אינזעד צ״ט. עס װ״זט װך א־װס, אז װאיאס דאט אנגע״בד־בן בעי־ך 300 (ד• נענויע צאר א־ז נאך נ״בט פיעסטנעיבטעירט ניעװא־ן) ראמאנען, פ״עסן און אנדעדע װעדק, נ״בט :ערעבנס ד־ אימניע־ הו״עד־ע צאי אדט־קרען איבעד אקטװערע פ־אנן אין ד• צ״טונגען. א-ן ד• ראגדאנעד טעאטע־ן נײען נאך עד־הױם װינע 12 פ״עסן. ר<\ר ססריגזסיער גנזבװרזסיאג פ\\ דגזגז ןאגזפאװסיאר \וײר\. ד• כאנצע װערט פ״עדט א'צט דעם צװ״דוינדעדטםטן נעפו־רנ־ טאנ פון דעם יאד־ממן מוװקעד דײדן. ד• פ״ע־רעבק״ט דאט װך אננעוזװין א־ן ־א־או אװפן יעט (נ־דעי—עסט־״ך), א־ן ד״דנם הײמ׳שטאט. א־נם פאראץ פון דעד :דעפ־ן דא־אך א־ז;עעפנס נ־ע־ װא־ן אן אװםיבטעיוננ, װאם א־ז געוױדמ־עט דײדעט אנדענק. סג׳־יאריסנז ריסיעיראריעװז סיגזסיןײסו ב\\ סואןסיינז גארזןי. ד״־־א־ װעדט 40 יאר, ז״נט מאקסים נאדק• דאט אכניעדװבן זײן דטעראר״בע טעט־קײט. עם װעדן נעמאבט פאי־ידיט־נניען צז דער פ״ערויננ פון רעם דאזיקן װבירײ. דעד ר־טעי־א־״ביעד מוז״ י״ דעד איפאודיאנד״בעד י־יר־אטעק אױפן ינאמ־ען פון װ. רענין גד״ט צו אן אװם״בטיער־ננ פון נאדק־ם יבאפן, װאם דאי־ך ירערן דעד אגדויב פאיד א גארק״מװ״. גדויס אבט יװעיט;ע.ר״גט אװך נא־קים קאראסאיעד ארביעט און דדך ד־ אנארפאבעטן, די אנפא:־ נעד, די איפא־יאנדיבע ׳ברייבע־, דער ק־יט־קי יװענן נאדקין, דע־ דאר, װאס עד האט גע״פפיאט א־ן דעי דוםריענד״בעד ׳דעװאיוציא־ :עדער באװעכװג, א־ן דע־ סאציאר־סט״בעד יו־אוננ א. א ײ ״דאגנזנזנזאז רי ויבנזסינז רעפובריס״. יארים פ־דניאק האט ייעצטנם פאדעפנטריעכט א :״ װע־ק ״דא־;יעםסאן די ז־ייעטיע דעפ־יריק״ דאס דאװקע װערק האט;יעכ״אכט א;רװסן דו׳פם און א־ז שו־ן איבערגיעזיעצט א״ף ׳ע;;רײב, פ־אכצוי־ ז״ב און דיטיב. פ״רני־אק ׳בירדעדט דא די אעדוסט־יאר׳יזאצ־ע פון יאװעםטאן, װאם;עפי:ט ז־ך האדט ביי רי פאמידעד ייער;. אין דיער דאזיקער אפנעיבטאנעניער;־עננס, װאס קינט נאך ט־ך אין :ד־רארטעד, װע־ט בדט ם :יגאכטײבן טעמפא און פארנעם;יעיויט א נ״ יעבן. מען בויט א באן־ריניע, זאװארן, םאס־יקן. מען אנט־ וױקרט אן אינטענסױרע בװמװאי־׳פיאנטאצ-ע די רעטנט אװ אביעד יביטעד באװו־יט און יעס קיייעקן כייבט קײן א״־בעטס־דענט. א.״ף אט ־עם פאן דעקט דער אויטאד אװף ד פיעי־ערן און דעים בױדא־ ב יאסװם פון ד צענט־ארע מײכד׳אנ׳בטאיט;. מיען יב־קט אין דעם פאדװא׳־מיענעם דעק פדאסטיטוטקעס און מענכדבן פון דעד אונטעד־ װיערט, װאס דעמא־אי־װדן די א־טיקיע נאיורע, אפניעיבטאניעכע בא־ ־ערקעדוכנ. פוגקט אזו־ װ• אין זײן פא.״״עצט װעדק ״ד• ױאירניע פארט ארײן א־ן קאספי׳בן ים״, װערן אויך אין דעד ״זיבעטע־ ־׳עפובריק״ ניכיב־ידיעדט ד ריכטיקוע און טדכקיעיע זײטן פון דע־ איצסיקעי־ דוםײדער וד־קיעכקי־ט. דאנט בײ האנט מיט דעד אמהעד, מכדב װונדע־יעבע־ מס־־ת כפיבדפ־יט, תעידײבק״ט און ענטוװאזם •בוױמען אר׳ו־ם ד םאמיע :•ד׳ע—קסטע, ׳בװאדצםטיע, ענא־םט״ביע א־נסט־נקטן. פירכ־אק אװ דא טדײ זײן טדאדצײע פון צומ״בן ד דיהיביע יעראט־ת. דאס זויעידק האט א•; או־סיאנד געמאבט א ניױסן ־״בם. אינטערעסאכט, װאס איפ־רו אזא פאייט־קעד, װ• יעמ־ר װאנ־ ־׳עדװעידע דאט זיך פאראינצדעדעםידט מיט דעם דאזיקן דאמאן און אננעיב־יבן א נרויסע׳ אפדאנדרוכג א־ן דעד ט־רינע־ צייטוננ, ׳־ונס ורעדט אנב א־ױסניעכיעבן דוירך דיע־ אדטיקעד פאריצײ. גנוטסיארב\ פאלאגגזסי. א־ן טודקעסטאן אװ פון פיעק׳טיפום;עיבטאנ־בן דער דוס״בער ־־•ס־קעד װ־אכדב־סיאײ פאיאנסקי. ער אװ נעװען זי־ע־ א פ־ובט־ :א־יעד און פא&־ייערעד •בר-פטיבטעיע־. גדויס אויפזען האט איין זײן צ״ט אדויםנע־וםן זײן בוך ״יבט־עמינניען א־ן דער רוםי״זיעד ־■טעראטור״ (פאדאן אװך אױף ײד׳ב) און ״ד• ד״נטצ״ט־ק־ע ־•ם״בע ׳בד־פטקזטעייעד״. רי פיװליפזס וזלוכוזיפרנזוזינג. ד היי־״עריקע פוירײב־ע מיובד־פדעמ־יע פאר ייטעדאטוד האט :אקוסען דער כי־אף קאױאר הכבע־ט דאםטװאדאװםק• פאד ז״ן ־־אמע ״ניעספאדז־אכקא״ (דעד סױרפרװ). דעד זשוד• אװ בא־ יבטאנען פון פעדד־גאנד;עטעי קאױען־באנדראװסקי, קיעדז׳ב־נסקי, :״ראיבעװםקי, י״עאן פאמ־דאװסקי, פ־אפ. או־עװםקי, װ. זאװי־ בטאײסקי. דאס זסודי דאט אונטיע־ן פא־ז״ן פון פראפ. אויעסקי פאטדאבט פארנכדקע װערק, װאם זענען דעד׳ב־נען א־ן ־א־ 1ס19: 0 וױיסענהאפס ־אן אן ערד (ידעקאמעכדידט פזן קעדדב־נםק־ן), '־נ) א־יראקאוױטיב — איב אזן פעדי (ם־יא־בעװבק•), 3) באײזיבע־ ־יענסק• — קענסטו דאם ראנד? (נעטער), 4) כאיקאװםקא — דעד באנ פון ז״ן צוריקקע־ (אויעםקי). די הויפט־פאדהאנדרדג; האט װך אבע־ ג־עפ־רט אדום די װערק פון ,־אסטװאראװס י, באי־ז׳ביע־ ־■ענםקי און נארקאװםקא. ,־אסטװאדאװםקי האט באקוכיען 5 שטימיען אזן זשערענסקי און נאיקאװסקא צו אײנע. ־אסטװאדאװסק־ם דדאמע אװ נעשט־צט אויף א פאקמ, װאס איז די רעצטע יאדן נעשען א־ן א פויריש ראדף. אן אמעריקאנע־ פאװאק קומט איכקאנג־טא צו זײגיע •ערטער;. די עיטערן ידעדקענייען '■'׳־= :•שט און װירנדק נעניסן פון דעם רײכן אםעד־קאנע,־, דעד־ '־נענען זײ און בארויבן א־ם. דעד סױדפרװ אװ, װאם דאס אװ ״•עד אײנענע־ זו;. ד זעלביע דידאמע איז מיט אײנ־קע יאר צור־ק ״עשפ־רט :!עזואדן אין װאדבעװער ׳נאציאנארן ט־עאטעד.