Literarishe bleter · 1932-02-19 · 8 (19.2.1932) · p. Seite 129

4₪1 װס1\־$>י"\ס<\ 1ל1\זטו ן\\ז ס װס^ ₪₪₪₪₪₪/₪₪₪₪/₪/₪₪₪₪₪₪₪₪₪ זײט 129 ״ו.-״,- וו/בדט^ליט/בראטח־ ד,, װ$ם שארס״טשן שלעכמ די נעעזיכטע םין דעד באלשעװ־סטישער פארט״. נ*ך דעם דאזיקן *דטיקל הןומ זיי אננעהו־בן די דײנ־קוגג און םען האלט איצט בײם איבעררעדאנירן און איבעי־פאכן נאוצע װערס, אנהויבנדיה פון דערנביכער און םארענדנדיס םיט בעלע־ ט־יסט־ס. םען טרעט צו צום איבערד־וקן אויםנעבעםערטע און שארר־כמע א נװאלדיקע צאל ביכער. 6י\רמ\\י<\\\ א\\ פוןןבנור פלאגיא8י$\ר\ אין דער לענ;נגראדער ביבליאטעק האמ פען לעצטנם .עשונען א טאנוםקריפט םו״ן דעם רוםייען יעד״בע־ גאנטיעאראװ, דעם םהב־ פון ד־ בארישטע דאםאן ״אבלאסאװ״ און ״אברױו״ (־ער אפרים). רעד דאזיקע־ פאנוסיזריפט איז איצט סארעםנטרעכט נעװארן אונ־ טערן נאמען ״אן אוטנעװ״נטלעכע פעשה״. נאנטיטאראװ טענהט, אז טורנעניעװ האט אים באננבעט און מיםבדויכט טיט זײן פ־ײנט־ ־כאםמ. זײ זענען נעװען ז״ער באפר״נדעט און נאנטטאדאװ םלענט םאר טורגעניעװן םאדל״ענען האפיטיע;, םראנטענטן און עפ־זאדן םון זײנע װערנן, װעלכע ער םלענט ׳טרײבן. און הױת נאנמיטאראװ םלענט זײער יאננ ארבעטן א־בער זײנם א װערק — םיניםום 10— 15 יאר — האט סורנעניעװ דערװײל אויםגענוצט נאנט׳טאראװם םױז־טעטן םאר ז״נע װע׳־ק און אםילו גרויסטוטיק נעגעבן ״טעמעם״ םאר זײן םרײנט פראבעדן אין פאר־ז. ״אברױו״ און ״טאדאם באװארי״ איז אײנס און דאם זעלביהע. טאראם באװאדי איז די זעלביקע אולינקא םון אבר־װ: ״װען איך װאלט טורנעניעװן נ־שט דערצ־ייט, — שרײבט פאנטשאראװ, — װעגן דעם פיאן און װעגן ר• הויפט־עפיזאדן םון מ״ן װערק ״אברױו״, װאלט עד נישמ נע־ האט קײן שטאף םאד ז״ן ״רויך״, ״םאטערם און קינדער״, ״םרי־ לינג־שטראםען״. װען איך װאלט דאם אים נישט דערצײלט, װאלמן זײנע םרײגט פלאבער *ון די ברידער סאנקור נישט געקענט םיך באננבענען םון קאפ ביז די םים״. דער דאזיקער טאנוםקו־יםמ, װאם איז איצמ םארעםנטלעכט נעװאדן בארעכטיקט אין א נעװיםער םאם, די השערה, אז גאנטשא־ דאװ האט א שטיק צ״ט געליטן אויח דעד םארםאקגרננם־םאניע, דערהױפט האט אים פארםאלגם די איבערצ״נוננ, אז םען פלאנימירמ אלע זײנע װערק. זײגע טענות בנונע םלאבערן זענען אלנםאלם גרונטלאז, װײל די םלאבער־םארשוננ האט שוין לאנג םעסטנעשטעלט, אז די סעמע ״מאדאמ באװארי״ תאט םלאבערן גענעבן זײן םרײנט דער פאעט בוללע — און די הזיפט־העלדן זענען אראפגעשר־בן פון װ־רקלעבע פערזאנען, װאם האבן נעלעבט אין םראבעדם צײטן. א ב\ג פאד\ פרײ\ פ\\ א סװ־אגזװאי־בירזוסי דער אמעריקאנער אדמיראל א. םיםקע האט זיך נאך צױעלח יאר ארבעט אײננענעבן צו רעדוצירן ביזן םינ־מום די דרוק־קאםטן פון בוך, אזוי, אז מען זאל קאנען םארקויםן א בוך, װאם אנטהאלט הונדעדט טויזנט װערטער םארן פרײז םון א טראמװאי־בילעט. מיט דער הילח םון דער םאטאנראםיע האט ער אפגעדרוקט אזא?וך אויף א שטאל פאםיקל פאפיר די לעגג םון 76 צענטיםעמער. ער האט אויך דערםינדן א םפעציעלן אפאראט, װאם מיט זײן הילף קאן םען םרײ לײענען ראם ראזיקע בוך. דער אפאראט איז זײער א פרימיטױוער און קאםט איננאנצן א״ן דאלאר. ננ\בי<זארג\ רבר באריגזגזבר ראװאגיגזוז אואמרוז א־ן האלױװד איז געשטארבן דער באריםטער ענגלישער י׳אמא־ ניםט, דער םחבר םון םיל קרימינעלע װערק אואעלס. קײן זזאלױװד איז ער נעקוםען אין צוזאםענהאננ םיט די אויםירועען םון זײנע ווערק אין םילם. ארגאלד צוױיגגז א גײטר ראגזא\ אדנאלד צורינ האט איצט ארויסנענעבן א נײעם ראםאן ״די ־וננע פדוי פון 1914". דער דאז־קע־ דאםאן איז אן המשך םון זײן בא־ שט נעװארענעם ־אמאן ״דער שט־״ט א־־ם דעם םע־זשאנט נרישא״. א גײ ב\\ פ\\ פנגרריגאגר געגזוגר דער פוײלשער שריםטשטעלער םערדינאנד נעטעל האט םארא־ ־ארן נעמאכט א י״זע איבעד אזיע. איצט האט ער ארויסנעלאזט א ב־־ ״דאם איז א נײער םענטש״, אין װעלכן ער כימ איבער זײניע אײנדרוקן װענן דעד דאז־קער רײזע. דאם בוך איז דערש־נען א־ינ־ צ״טיק אויף עננליש און פויליש. וײנו ביכנור ס\\ באיױננינורנגגגזעי דער פאפורערער פויל־שער ״.זריפטשטעלער בא־־זשעלענםקי האט איצט ארויסנעלאזס א ניי בוך םון זײן באריסמער ״באי־ביבליא־ טעס״ םון דעד םראנצויזישער ליטעראטור. אין דער דאזיקער ביבליאטעק גימ ער אין מײסטערהאםמע איבעריעצוננען די קלא־ םיקער םון זזער םראנצויזישער ליטעראטור. רערהויפט די װערס םון םטענדאל און באלזאק. דאם נײע בוך פון דער דאזיקער ביבליאטעק איז באלזאקם ״ריחע קײן פוילן״. צום בוך איז צונענעבן בא־ס א פאררעדע. באי־זשעלענםקי האט לעצטנס אי־ויסנענעבן א דרײםטע ב־אשור ״װי אזוי צו םארענד־קז פיט דעם םדויען־גהינום״ (װענן באװוםטזיניקער םומערשאםמ). ־די דאזיקע בראשור האט ארויםנע־ דוםן א גװאלדיקן טוטל. עם הערן נישט אויף די אמאקעם םון ד■ פוילישע רעכטע און קלעריקאלע שיבטן, וױ אויך םון די מער־ ־אדיקאלע. די לעצטע באשולדיקן באי־זשעלענםקין, אז די גאנצע ״םרויען־אטאקע״ זײנע ותרט נעםירמ בלויז צו דערשלאנן זיך פאפולערקײט און טראנט בולטע םיטנים םון כבוד־זוכערײ. ראנז 9י\ףסי\ױ\סינז<זנ\ ב\ג דעד עננל־שער טײתיץ־פארלאנ האט סוף 1931 ארויםגעלאזט יאם םינםטו־זנטסטע בוך זײגעם. אין יאר 1841 איז דערש־נען יאם ערשטע בוך אין דעם דאזיקן םאדלאג און אין יאר 1869 — ־אם טויזנססמע. יעדע 13—14 יאר א־ז צוגעקוםען צו טויזנט :עםען. דער םינםטויזגטסטער באנד איז אן אנטאלאגיע םון דער מאדערנער עננילשער פאעױע. ססס.סר נוגזנורפראר^ אי\ אײ\ װאג פרענק העררים ביאנראםיע םון בערנארד שאו איז די לעצטע ־יטערארישע געשעעניש אויף דעם עננלישן ביכער־מארק. דאם בוך ־אט זיך באװיזן םוף דעצעפבער 1931 און איז אין ערשטן טאג בארקויםט נעװארן 20.000 עקזעספלארן. דעם נרעםטן דערםאלנ אין אינםערעס האמ דאם בוך נעתאט צװישן דער סטודענטנשאםט. <זנ\\ דארף איכנוררר\ע\ א גאגצסי ריגזבואװגר ד־ לעצטע צײס װערט אין ראטן־םארבאנד נעםירט א העפטיקע ־אמםאניע קענן די אלע, װעלבע האלמן זיך נישט אויף רער נענע־ ־אל־ליניע, אויף דער אזוינערוםענער לענינ־סט־ש־םמאלינ־שער ליניע. דעם םיננאל האט נעוױינלעך נעגעבן סטאלין אל״ן אין זײנעם א לאננן אזן אויסםירלעבן ברױרארטיקל, װו ער רעכגס זיך אפ מ־ט ד• אלע אפנוינלשר, אויסלענקער אגן פארקריפלעו־, רערתויפט