Literarishe bleter · 1932-02-12 · 7 (12.2.1932) · p. Seite 114

זיימ 114 ליסיעראריט(! ביס&מןד ײוז. ד 061*1 3>ו וואך ןןאך טעאטער אױ מגםש ןןן די גאססשטילן סר< לח־װיק יאץ ייעז *.־ ורןזס ווײסער אלץ א גו׳שסוןדן עולם• יודיב דעס ר״דםאדג ווון ,אלץ פאר קינדעד״ איז די טדענד יעדע פון דעד צוו״טער אויפידונג אפגעליי..־. ןןן אין וואו״געווער דראס• םעאנזער ״עלי זעום״ ג״ען די לעמוע פארעיםעלונגען עון .אזעןז׳י און סאיז גר״ם די נ״ע אויפירונג ה• ל״וויקב ..א־עסע םלובד,", דעזעי — י• יאעבוים■ ןןןן אין .סאלקם־םעאמע-" גים יענןב רעכטי״ם זיין געזעגענונפס־פארשםעלונג■ א סברא• אז א■ םאםבערג זאל אנהויבן *ו •םפילן אין דעס םע־ אמע־■ יעקב יעבטצ״ט װעם גאכםראלירן אין לאדז• ןןןן אין .סקאלא״־םעאטער ג״ט ׳. נאזשיקם ו׳עווי ״םאנצט ״דעלעד, מאנצט״ און אין .גענמ־ דאל״־םעאטעד — די קאמעדיע ״חובזת״. ןןע אין ווילנער פאלקם־סעאסער האט א- םא־ רעווםקי געגעבן ה• סעקלעחס ״דעם זדיקם נםיעה״• ןןן נאך דער פיעםע ״איך װיל א קינד״• װאס בעיטא גערםםען האט אויפגעפידם אין ריגע• גר״ם זי איצם א• דיוםאס ״די קאנזעליען־ז־א- םע״ ןןןןפרידא לודיע־־בפיגעל סרעם אויף םיםוואך. דעם 10־טן ה• ח• אין וואריטעװער לימעראםן־ פאר״ן םיט א קאנצעדנז סון- ״דישע םאדערנע און פאלקם־לידער. דאם פראגראם — כםעם אינ־ גאנצן א נ״ער• ןןןן נזאלי פיקאן און יעקב קאליך הייבן א1 צו גאסמראלירן אין אנפװערפן ןןןןדז׳בוליוס נאםאנםאן און אננא םילם שפילן איצט אין בוקארעשם• ןןן אין װאד׳צע וועט געעענט װערן די ביל־ ו׳ער־אויםשטעלונג פון םאנע קאץ• ןןןן רו׳דאל״ זאסלאווסקי איז צוריקגעקוםען ק״ן קאוונע• װו ער האם בדעה אויסצוםרעםן אין א נ״עם רעסערםואר. ןןןן יוליוס אדלער שפילם איצפ אין בראזיל צוזאנזען מיפ אסתר פערלמאן, יצחק ד״מש• צילי טעקס (־אפעל) און נתן קלינגער• ןןןן די םאייסטע רעציטאטארין בערטא זינגעו־ סאן איז לעצטנס אויפגעטראמן אין ייא רע דטאנעירא אויף יידיש• אין סראנראם לידער סון ביאליק■ פ־ץ, א״נהארן, ־אזנבלאט א- *. ןןןן לױבע פ״טער• די םאכטער *ון די באקאנםע ״ד״טע א״טיסםן תעחםאן פ״טעד אין בארסקא־ פ״טער, איז א״נגעלארן געװארן אין װארזטע־ װער ״קװי־פרא־קווא״ ־ םעאמער• ליובע פישער האט *אי־איארן געענדיקט די םלוכדדטע דראםא־ ם״טע שול אין וואחטע םיס אן אויסצ״כענונג׳ זי איז די לעצטע צ״ם אויפגעפזראטן םיט דער־ פאלג אין פוילישן םעאםער• אגב• האם זי םים א דר״ יאר צוריק גע׳טסיאט ״דיש אין קאםינ־ םקי־םעאטעד• דעדז*קסז*ד נ ח מ ד ם י י ז י ל זמ די £>)עסע ״האםואיי', פזן ♦* א• •יני0, װאס ׳כיידערם דאס דעבן און קאמף 8ין דעס אינדיהזן פר״ה״מס־קעמפער האםואי, װעחפז איבעי־זעצם אין •ב3אני*ב. — ,׳האמואי*, אייז דע־״כינען דורך האװאגע־ מו״ג פון דלר יידי־ •כע־ קילמוײגעזעלשאפם. ןןןן?זיוז׳ דעס 20דמן פעירואר קוסש-מאר אין די זאלן פון *כפאמ־יאמ א קלײן־שונסמ״אװכב םימ דער נאמײליקונג פון א רײ אנגעזעענע ײדײכע אין פיילי״כע ארשיסמן מיסן רעז׳מיסעי דידו יזעימאן אין דער ־כפיץ. דער אװנמ (אײגגמלעך די גאגגע נאגמ) װעמ מיאגן א קא- בארעמ־נא־אקמעי־ אין אײיאםעײכן פםיל (םי־ זיק, נוסערידמע מײבלעך׳ מעגלעכק״ב פון *בײפמלעבער באר׳סמענדיקונג מימ אלע בא&ײ־ ריקםע אין אװנמ א• א• װ.). די גאנזרע הכנסד׳ פין דעם אװנמ גײמ פאר דער סעדעם־סאנאפ#ריע. ןןע די קהלדדפארװאלמונג אין ביאליסס^ק יזאמ אפגעגעבן א זאל אין איר בכין פאר א שםו־ דיד־ביבליאמעק. דעד ביאליסמ^קער לימעראםן־ קי*ײז האמ באהולאסן ארײנעייבמעלן אין דער •סגידיר-ביבליאמעק דאס מעבל אין א מײל בי־ בע־ פין געײ• יהװמױלײענזאל. ןןןן ,לימ• בדעםעי־" גײימן איצמ ספעציעלע נו־ מעדן, געווידסעם דעס ײדי״מן קולמור־״באפן אין פאײביידענע לענדע-. אין די נוסערן ײעלן קו־ סען אימיקלען׳ איבע־־זיבמן ײעגן דער ײד״בער ״ביל׳ לימעי־אמוי׳ פ*יקמע• מעאםער און מאלערײ אי־ן געגעבעגעם לאנד. די ספעציעלע לעגדער־ גומעדן װעלן *ונייפגעיכמעלמ װערן בײ דער מימאיבעט און מיסרעדאקציע פון די ארםיקע *בײפמממעלער אין קילמור־מועד- םװעלן קומען נוסערן כעװידסעם דעם ײדי״בן קולמרריבאפן אין אמע־־יקע, אדגענמינע׳ דײמ־בלאנד׳ דרוס־#פריקע׳ יימע, לעמלאנד׳ ענגלאנד׳ פוידן, ראמנפארבאגד׳ ־ומעכיע- — דערנאך װעלן קומען ״בםעמ־ נומערן׳ געװידמעמ דעם ײדײבן קולמויר־״באסן *ון די װיכםיקסמע ״במעמ׳ װי נױ־יא־ק׳ װאר־ ־בע, װילגע׳ פאײז, בערלין׳ ל#דז׳ מאסקײע, מינסק׳ קיעדו׳ ריגע׳ לאנדאן, ביענזןמ־א״רעס׳ קאוודע׳ בדכערג#װיץ׳ לעמבערג. מיקאגע א.*4ײ. ומו איז קאײנע זענען דערשינען צװ״ ביכער אין דע־ לימװישע־• ״בסראך פון ד״ר ח• נ• שא&י־ ־א: ״אברוזפ מאסי דעי קאװנער״ אין ״ליבױ װי״בע מאמיײן בײ ל״ב נײדוסן״. — ד״ר ח.נ• ״באפירא איז •ײװאמ־דאצענמ פון דער לימײי־ •בער אינױועריסיםעמ. ןןןן אין ״מארגן־פרײהייט״ (נױ־יזןרק) חאמ זיך ןונגעהויבן צו דריקן א גײער גרריםער ח)־ מאן פון זיסקינד ליעװ: ״דער אויסשמאנד אין ״בװיענמא סארנע״׳ ײו ס׳ײערמ גע״בילדערם דאס לעבז פלז א יידי־ע *בפעטל, א ד*דף אין גא־ ליציע׳ די מלח&ה און דער אויפיבמאנד *ון די סויערן- ןןןן עס דערש״גמ די מעג # נ״ בוך פון םונ־ קעלן: ״ם׳ןןחמ א ״ד ק״ן ארץ־ישראל״, װאס האלם 280 ז״מן מים 50 אילועזראציעס. — אײגציקע קאסיםלען פין ביד וענען געדרוק&ז גע־ װען אין ״ם^סענם״ און אין ״•אתוערמ״. ליטעראטור אוי הול־יסור ןןןן פדץ היי״בבײן, דער באװוסמער ײדײבער דראסאמורג, נזןװעליסמ אין פ^ר״מעי פון פאי־ יבײדענע לענדעי׳ װערמ איצמ אימ 50 יאי• אין אסעי׳יקע אין אין אײראפע גרײמ מען זיך צי פײערן דעם ױבל אייף גאר א גרויכארםיקן אופן אין כױ־יא־־ק װעלן די פײערינגען זיך *נהויבן דעפ 25־םן פעבײא־ סימ דער אויפירונג פין זײן נײער פיעסע ״סיאנעין,,׳ װאס באהאנדלב דאס פראבלעם פון די איבערװאנדעיעי אין רום־ לאכד. װעגן דעס ״ברײבס :ז. עלקין אין זײן ארםיקל אינס הײגמיקן נומעי ״לים• בלעמערי/ די אויפירונג געםינמ זיך אונמעי דער אויפזיבמ פון דער ײדי״בעי קולמזי־געזעל״באפמ אין אמע־ ײקע• א יײ סריפמ׳בםעלעי װעלן אויפמ־־עמן םימ רעדעס װעגן היר״בבײנען אדן ז״ן ־באפן. די ״לימ• בלעמעי״ געבן אדויס אין א פאי װאכן ארום א ׳בסעציעלן הײ־״צבײן־נוסעי מימ אימיק־ לען, עריכעױנגען װעגן הײ־בב״ן- פאין נוסעי האבן סיר באקיפען נײע׳ אין ערגעץ ניזומ פאי־ עפנמלעכע בילדער פון דעם ױבילאי׳ װי אויך א נאװעלע פון •רץ היר״בבײן. — די לעצמע צװיי יאי איבעמ היר״בב״ן סים גױיס התםדה אייף ז״ן לעבנסגדביכמע׳ אנגעהויבן פון די קינדער־י*רן; עי האמ אויך פאיפאסמ עמלעכע נייע פיעסעס- ־־־ די פיעסע ״פיאנעי־ן״ איז דזיך היי״בביינען?נגע׳בײבן אין ראמנפארבאנד• זי איז אין װאי״בע דויך פ• היר״בב״ן געל״ענמ געװ^רן פאר אן ענגן קר״ז פון ז״גע פר״נ-. ווןן דאנעי״במאג דעם 11״מן ה. ח• קוסם פאי אין לימעיאמן־פארײן די פײערונג פון דעם 30־יאײקן ױבילײ פין דעס באװוכמן פאלקל*- ריסמ ״גסיאל לעסאן• סװעלן געהאלםן װערן יעדעס װעגן די אייפמיען פין דעם מרײען זאמ־ לעי און באגײסינגען פון א יײ אינסמימוציעכ• סיוועמ אויך פאיקומען א קאנצעיה־אפמײלוגג׳— עכ װעלן רעצימיחמ אין געזונגען ײעין לידעי פדן ״ב• לעמאגכ יײבע־ זאםל׳גג• ןןןן דעי געמע*ז>װנמ. װז>ס איז ארגאניזירב געװ*ין דירך דעב ײדײבן פען־קליב אין װאר״בע דיגסמאג דעם 2־מן ה• ח״ איז אדײד מים א גױיסן עיפאיג אד״רן צײםלין האם געהאלםן אן אייס״בעפלעבן יעפעיאמ װעגן געטע אין זײן ־דאפן. דער רעפעיאכ האמ געדייערם איבעי אנדערמהאלבן ״בעה• מ• ווײכערמ תו>ם גערעדמ ױעגן געמע און מעאמער• לוסוף האמ מ• װײבערפ דעצעמירמ א רײ לידעי פון געמע• ןןןן פאלק הײלפערין איז אין ״בליתות םון ײדי״בן װיסנמאפמדעכן אינסמימום געקומעז קײן יאדז. ס״איז פאיגעקימען א באיאכינג םון די ״װא־פײינמ, אייף װעלכער סיאיז בא״כל#הן געװאין צי איגאניזירן אן אקציע למובת ״װ*. יסאיז דאס ער״במע מאל׳ װאס םיורערמ ם^רגענו־ מען אין לאדז א בר״םע״ע אקציע פאר ״װא׳ אין ס״איז צו האפן׳ אז די אקציע װעמ אדורך םימ דערםןןלג. ןןן אין ״בליחות פון ״װא האם ד״״ר געריצוני באזוכמ לובלין׳ װו ער סי־פ >> ברייםע •יןן־ •$ג*נדע פאר ״וון^