Literarishe bleter · 1932-01-29 · 5 (29.1.1932) · p. Seite 80

■4 זי״ס 00?ד3י ליגזגוראריגגזגו גלצסיסר גו\ז, 5 ו4ס*.) ¥ ״יי״.- וו/1לט=ליט/בראט>ר א גזאגןזגראפיוו דרנרגץ *לסססןװרוור דווס (זרפיסיר " דער אםעריקאגער שרישטשטערער סרזמםיס גריבצ הןאז איצט אגנעשריבז א נדוויםע נואגאנראםיע ״א ידיסער א מיסטיסער״. נריבל גוזוט איז זײז ס*ונ$נראםיע בדײט אויס רי לענענדע, ׳וואס איז נע־ װען םארשסרײט אין רוסלאנד, אז אלעסםאנרער דער ער׳סטער איז ני׳עט נעשטארבן, נ#ר איז אװע׳ק אפריכטן גלות איז געזו#ח א ״סטארעץ״.?אגןורנז אויר וואגס גוײסװגעץ. אעם דאטנםאדבאנד עפילט א נרויסע ראל די אזוי־געדגפענע ״אונטער׳שטע פרעסע״ — די װאכט־צײטוננ. גײעטא סײן פארװארםן װינסל, קײן אײן סינדעד״ ױננט און קולטור־קלוב, װזזס זזןיל ניטט תאבן זײנע אן אײנענע װאננרצײטוננ. די צאל םון די דןוזײזע ציײ טוננען דערנרײכט אין די צענטליקער טויזנטער. איצס האט רי מאסקװעד ״פדאװדא״ פארעסנטלעבט א קאגקורס אויף דער בעסטער װאנט־צײטונג. דער ציל םון דעס דאזיקן קאנסורס איז אויםצוהויבן די דאזייזע ״פרעסע״ אויר א העבעדע סדרגה. ביז איצט האבן זיך ׳סוין אויף רעס קאגסורם אפגערוםן טויזנטער צײטונגען. ׳' ׳י** גגסמגגאלאר איגגאגאגגס גגער?. דער מלוכה־סארלאג איז איצט צוגעטראטן ארויסצונעבן די נעזאטלטע װעדק פון דעס טאלענטםולן רוםישן שריםטשםעצער װסעװאלאד איזזאנאזו. ביז איצט זעגען דער׳םינען פינף בענד, אין װעלכע עם זענען ארײן: טאנצערצונ 1469, םאדביקע װינטן, בערנ־ לעך, פארט־זאנישע דערצײלחנגען, בורדאס אופסער, דער זיבעטער בדענ, באבו, בלויע זאםדן, דאם סוד סוחותדיקע א. אנד. די לימעראסגר־עגציןלאפפרימ. די קאםוניםסי׳שע אקאדעמיע בײם אלםארבאנדי׳שן צענסראלן אױםםיחקאמיטעט גיט איצט ארוים א ליטעראטור־ענציקלאפעדיע אין רזםיש, אין װעלכער עם יװעט אפנענעבן זוערן םיל פלאץ די ליסעראטורן און אויטאדן פון די נאציאנאלע מינדערהײטן, װאם װוינען איגם ד. ם. יװי די אוזביקן, טאסערן, גרזזיגער, זוײסרוסן, אוקראינער, ײדן א. א. װ. פיל ©לאץ װערט אויך אםגעגעבן דער װעלט־ליטעראטור, די אלע ליטערארישע נרופירוגנען, ריכסוננען, זשורנאלן, םארלאנן וכדיומה. ביז איצט זענען דערשינען םינף בענר (ביז אות קא). די רעדאקציע־שאלעניע פון דער דאזיקער עכציקלא־ פעדיע באישט״ט םון בעםםאלאײן, לעבעדיעור׳פאליאנםקי, י. ל. םאץ, י. נוםינאװ, סקרי&גיק. דער םאיראנטװארטלעכער רעדאקמאר איז א. לוגאטשארסקי. אין די ערשטע בענד 3—1 האבן אין דער רע־ דאקציע־קאלעגיע אויך זיך פאסײליקט יחער םארשטארבענער װ. ט. םריטשע און דער קריטיקער םערעזוערזעוװ. װילנער פןןדלאג פוז 3• מלעמיז אנײבודפװי. אפאטאשו ה ל א ס נ ק א ם ןי רער לג־םער באגר פג\ י. אפאלזאפגגם גמגאגזלםע גגפר?. 296 זייטן םרײז 7.60 ני^דן אגיגגטלינגלעבער 9אר?גי\י• 6533 .0.)1.? .40 3200^1 .'111/1811011)1, ברעפ\?אגגפ?א<ז גזעגזגאר\. ד־ אלטע 87־יעריקע באװוסטע ירוםישע ריגװאלוציאנערין יע־ קאטע־ינא ברעשקאװםקא־א, באקאנט אונטערן נאםען ״די באבעשי ם,־ן דע־ ־ום־שער רעײאלוצ־ע״, האט איצט םארענדיקט אירע זכרונות. דאם בוך איז נעשריבן אויױ עגנליש און נעסט ארום די הערא־שע תקופה, -װאס די רו׳םישע אינטעלינענץ האט דידכנע־ מאכט ז״נט ד־ אבצ־קער יארן פון פאריקן יארהוינדערט. א נרויםן טי״ל פון אירע מעמוארן_װידםעט ברעשקאװסקאיא דעם יא־ 1917. גנוסימ אג\ גזװילמר. װי מי־ האבן שוין נעשריבן גרײט מען זיך אין דײטשלאנ׳ד שטארק צו פײערן דעם הונדערסטן יארצײט םון נעטע. די האקנ־ קרײצלער האבן זיך ביז איצמ םארהאלטן םיט נרויס רעזעתו צו ד־ דאזיקע םײערוננען. די הטילעריסטן, װעלכע שפילן איצט אזא ־אלע אין פאל־טישן און ׳נעזעלשאםטלעבן לעבן, זזאבן גישט נע־ קאנט מאכן פאר א נאציאנאליסט־שאװיניםמ דעם אוניװערםאלן ר־כטער. א־צט האט זיך דער ליטעראטוד־היםטאריקעו־ אדאלה בארטעלם, דער, װאט איז באקאנט טיט זײנע ברוטאלע אנטיםעמי־ םישע ארטיקלען אין רער היטלערישער פרעסע, א געם נעיטון צו באװײזן, אז נעטע איז געװען רער םארינײער םון היסלערן. עד קאן :ישט פארלײדן, ײאם די בעסמע ביאגראםן געטעם זענען ביז איצט געװען די ײדן לעװעם, מײער, װיטקאװסקי, נעארנ בראנדעם, הונ־ דאלױ און עמיל לודװינ — זײ האבן פארזען, טענהט בארטעלם, דאם עכט־ד״טש־שע אין נעטען. גײ רי םגיליטגב ריבסיבג־. אירטגע?זשיגגיצןא האט פארענד־קט א ראמאן ״דער קאמױ מיט דער ליבע״, — *גליא\ םגגגינז דרוקט איצט א באנד לידער,—?. גז. ראגזסיגגאראגגם?י גיט ארוים א באנד לידער ״זינזאנן״. ער פאי־ענדיקט אויך א פיעםע ״בײ דעוי מעטע״ און ארבעט איבער א ד-־אמע ״דער ־ויטער מארש״, — גגאריגג ראגדבראגגפעא ארבעט איבער א־ד ראםאן ״נעכט און טענ״, דעד עירשטער ט״ל פון דעם דאזיקן ראמאן איז די מענ דערשינען, — דער נעװעזענער ד־דעקד טאר פון קראקעװער שטא׳ט־טעאטעד זיגגזגגם גאגגאעאגגגזעי האמ א־צט אננעשריבן א ראסאן. נזםאדיג ענז קאנופ. אין ״פאן א״ראפא־םארלאנ״ איז דערש״נען א בראשור םון ב.נ. קאודענהאורקאלערני ״םטאלין עט קאמח״. די יראזיקע בראשור האט ארויםנעי־רםן א לעבהאםט־ג דיסקוסיע און העםטיקע אטאקעם אין דער לינקער פרעםע. דער זעלבער סחבר האט אין דעם זעלבן םארלאנ אויך ארויםגענעבן א בוך: ״דיאם נעבאט פון לעבן׳/ — א זאמלוננ אפאריזמען א־בער עטיק, דעליגיע, ליבע, הי״ראט, דער־ צװנג, העלדישקײט, דראמע, םרײהײט, אריםטאקראטיע, פאליסיס און קונסט. די רגנזיפזגג גזארפ. אין אמעריקע איז איצט א נרויםע מאדע אויף דעד נײער רו־ םישער ליטעראטור. ד־ נרעםטע םארלאגן יאגן זיך צו םארקאנ־ טדאקטידן די ווערק פון די פאפולערע רוםישע שריפטשטעלער. אײ־ ניקע םארלענעד ברענגען אםילו אראפ די אויטארן קײן אסעריקע. יװי דאס איז געײען מיט ב. פילניאקן. איצט איז אין האטערם סאר־ לאינ דערשינען װל. לידינס ׳נײסט װערק ״דער פרײז םון לעבן׳/ פאנאלײמאן ראמאנאװם ״דרײ פאר זײדענע זאקן״ און װאינאװס ״סאמאצײעט״ (אײדלשטײנער).