Literarishe bleter · 1931-10-30 · 44 (30.10.1931) · p. Seite 832

ל'8י(ות).\־יפיפ .3ל08י*ר 913. ן 391) 44 זײט 832 װ י ג ק ל יעדעס װןורט, װ#ס קריגט זיך ארויס םון ם־ר, םאכט זזוזה: ם׳װיר מיך גייםט פאצגן. ...ערעק פןזכעט איבער מיר מיט ריזיקע, שװארצע םאיגלען— א פרעדערמויז — און פאריאנט פון מיר יעדע מענאעכקייט, יעדע געאענגהײט עפעס אויםצוטון. ם׳איז די שרעק צו באײבן דע־ צוריט־ראנניקער. כ׳װיצ נישט פדװון םײנע כוחות: זאצ םיר נאך בצײבן א קאײנער :צוץ פון טרײםט: כ׳האב זיך םארט נישט דער־ טאפט צום םמ׳שות פון םײן נארנישטיקײט. ...כ׳בין א צעדער. א פראםעסיע, װאס דארף מיך דערהאצטן ב״ם לעבן. נאטורװיםנשאםט און מאטעמאטיק. כ׳פצאםטעד אוים ױנגע מוחות אויף ניכטערן: זאאן דאוט אויםנציט׳םן נעםיצ און פאנטאזיזג ...דאם בין איך — דער, װאם באהאצט זיך אונטעד צענדצ- קער מאםקעם, װאם מאטערט ד״ן קינםטרערישע נײגעריקײט. װעםט קײנמאא נישט טרעםן צו םיר — אזוי טיף האב איך זיך באוזאצטן: פאר דער װעצט, פאר דיר און פאר זיך אצײן. נאר מיט דײן םארבענקט מאנען האםטו אויף א רנע אננעצונדן אין מי־ א בענקעניש צו זיך אצײן. האב איך זיך אפנעשפינצט אויף א װײצ אין מײן אײנעגער נשםה — און ב׳קער םיט עקצ און שרעק אפ םיין פנים... 3 ס׳איז יעדער טאג נעװען א טויב, װאם האט אים נעבראבט הײםע, פארבענקטע ציבעם־ברױו: ״כ׳װארט. דו שװײנםט. עפעם נרויזאמם האט זיך צװישן אונז םארננבעט, צויערט םיט םארהאל־ טענעם אטעם און װעט אוםגעריכט אנםאצן. כ׳האב םורא. האםש געזאגט: ״קוק נישט אין אפגרונט — ס׳שװיגדצט םאר די אוינן״. הײםט םיר מײן בציק אפװענדן םון תהום, כ׳זאצ דײן שטוים נישט באמערקן און אומגעריכט זאצ םײן טויט זיין? צי םיט צונעםאכטע אויגן פציט זיך צײכטער אין אפנרונט?״ ״נאכט. כ׳קען נישט שצאםן, װי כ׳קען נישט צעבן. כ׳הארט ברײט אױפנעריסן די אוינן און קוק אין דײן װײטן, קאצטן בציק— און מיר דוכט זיך: כ׳װעצ שוין קײנםאצ די אויגן נישט שציםן... כ׳װעצ דיך פארצירן. כ׳וױים. ם׳איז זיכער און אוםאויםםײדצער, װי דער נודצ אצײן. כ׳װארט. יעדער טאנ איז א שװערער שטײן, װאס װעדט פאדםאצן אין רער םארנאננענה״ט, װי אין װאםעי. ם׳װעצן אויםװאקםן צװישן אונז יארן שטום און גרויזאם, װי דײן שװ״נן. און םון װײט װעט קומען פון דיר אײן װארט: הארט, װי א םויםט און אויםנעםאםטן, ווי א פײצ. דער אויםנעפראצטער, טדוקענער בציק פייניקט מיט זיין שטייםקייט — א םרעםדער, גצע־ זערנער. אויף דער וואך שטײט דער טויט. אין אײנזאםע, פא־■ צװײפצטע נעכט קוקט ער מיט זײן ערנםטן, קצוגן בציק אין ־י אוינן און פארשט פארזיכט־ק: איז שוין צײט? ״רוף זיך אן. נישטא קײן כוח צו װארטן. כ׳בין םיד און קראנק. װער ביזטו? אמאצ א טײװצ און א םאר ציגיש־נצאגציקע בריצן. און כ׳האב מורא. אבער פצוצציננ פאצן די נצעזערנפוז ד״גע אויגן אראפ און כ׳דערזע אזוי נאענט, נאעגט דײן גוטן,? א ה דז)סקז)3/(זז}ד׳2ע ד ונ ד א י ן 1־נױ\ױ 2. ער בצײבט אין זײן װינקצ, פארזונקען אין םידן, דערשצא־ גענעם אומעט. ם׳פײניקט א־ם די אומצוםרידנקײט פון א טאצאנט־ צאזן ארטיסט, װאם האט אפנעקצאנט א שײנע דאצ. דער םוח זזאט זיך אויםנעשפדײט איבערן קאפ, װי א פינםטערער, באדנצאזעו היםצ. און װי אויף א פינםטערן הימצ זאמצען זיך דארטן שװערע, אנגעצאדענע װאצקנם: געדאנקען. זײ זאמצען זיך צונויף אין אים: ריזיקע, אומאויםגעװײנטע םרערן, װאם קענען נישט געבוידן װערן: ם׳אוינ איז־ צו הארט און טרוקן. ...זי איז אװעקנענאננען. כ׳האב איר נעזאגט, א חבר דאדף רא־ף קוםען. א צינן: קײגער װעט צו םיר נישט קומען. קײנער דארף מיך נישט און איך דארף קײנעטען נישט. זי? כ׳האב שוין פארנעםן, וױ אזוי מ׳קומט א־מיצן צונוץ. ...זי דארף סיך? נײן. איר פאנטאזיע און איד בענקעניש זוכז םיך. זי יאגט זיך נאך מיינם א םוד. קינסטצערין דבורה! כ׳זזאב ריך נישט םיט װאם צו נערן. םײן םור איז אזא אדעמער, קצײ־ נינקער: א װערעםצ. אזא קצײנטשיקער, נעפעדצעכער מיצב: װאצט זיכער פארניכטעט אצע דײנע חצוטות. א שאד. ...כ׳וראצט נישט װעצן צעשטעדן דײן אינערצעך, עקזאצטירט צעבן. אבער כ׳בין, װי יענער אםנעמשצטער שטארך: ער קען זיך פון דער בצאטע נישט ארויםהעצפן. שצעפט ער ארוים די פים - בצײבט ער מיטן שנאבצ אין בצאטע, שצעפט ער ארוים דעם שנאבר, זינקט ער מיט ד• פים אין בצאטע. א מעשה אן א םוף. בצײבן םיט דיר הײסט אנטפרעקן דיר מײן נאדנ־שטקײט — פארצעשן דײן טרוים. אװעקגײן פון דיר הײםט פארהויצן פאר דיר םײן גאר־ נ־שטיקײט — צורויבן דײן טרוים. א מעשה אן א םוף... ...צי כ׳ציב דיך? כ׳האב דיך מורא צו ציבן. ט־ף אין הארצן באװעגט זיך א נעפיצ. ם׳עטעםט קוים אונטער דער משא פין םפקות, אונטערן חצף פון אנאציז. כ׳האב מורא. צאז איך ד־ך נאענט צו צו זיך, װער איך פארשװונדן. ם׳װעט קיױטאצ ציבט נישט נעםיגען דער שאטן: ציכט מאכט אויס שאטן. װעםט מיך קײגמאצ נישט נעפינען. ...װער איך בין? א זײטיקער, א פרעמדער אין צעבן. אן אי־ בעריקער. דער, װאם שט״ט פון דער זײמ און קוקט פון דער זײט. כ׳בין נעבוירן נעװארן איבער דער צאצ: אצע ערטעד אויף דער װעצט שוין פארנומען. כ׳קען םיר נישט :עפינען קײן װינקצ אין צעבן. ...עדגעץ־װו װאצגערט זיך ארום א פאדגעםן ביכצ: פארנעםע־ נע, צװאנציקיעריקע חצומות — און םאנען. און די קינסטצער־ן דבורה זוכט. אבער איך בין םיד. כ׳האב קײן כוח נישט ארויםצו־ באקומען דאם, װאם רוט טיף אין םיר: א שװעד שט־ק צײם, װאם װארט אויף דער האנט פון א קינםטצעד. . ...שװײנ איך. װערמער װיצן ארויםבאקומען םון מיר דאם, װאם ם׳צאזט זיך פון ארט נישט רירן. טוט װײ, װערטער בצוטיקן