Literarishe bleter · 1931-10-09 · 41 (9.10.1931) · p. Seite 791

ז״ט 791 לי8(33אריפי8 8103(33 831. 43 13881 4 טעאטער אױ הרבסט ןןןן הײנעיקן ירם־שוב העבן םיר געדקא= >)ין זוארידע פינף ײדי״דע םעאפעי־־ן׳ וועלבע הןובן צוגעצויגן א גאנץ־באדײפנדיקע צאד צויצויעי• אין ״עליזעום,' האפ דע,־ ד־׳א־םאפיהדעי־ טעאפע־ פאיענדיקט ־דרום א*דס ׳.יעדועיענד זירבע־ - אין קאמישםקי־ט׳עאםעי די פיעםע ׳,אין װיל א קינד״ (מיט בעײזע געיסטען)׳ אין שזולקם־טע־ אטעי די יזפערעטע ,׳דןו־שיתוע התונהי' (מיט *דלמה קוטנער). אין די צײיי טעאמעין ״צענט־ יאלי, און ׳.סקאלא׳'׳ פין דעם ׳,מעאטק^אפ' *טפילט מען װייכוער די פיעסעה ׳,ערלערע גשבים״ און ״דבורה סון בערדימ־דעװי,. םזועיט געגיײמ אין אס די צװײ טעאצעין ,׳דער זיסער בחזר״ און ״װאריגעזוער אזגמעי־װעלם י• ןןןן א. בדארעװסקי, װעד=ער האם גדעפירמ די הזי©ט־ר*לע אין ״רעװערענד זילב׳ער,', פאיצ איזים מימ אן אגשאמבל אין דעי סיאװיגץ מיט דער 6יעסע. ״ןן אין דעם ׳,עליזעזם ־מעאמעי גרײמ מען ה• נאמעםפעלדס ״פרנםה״ (דעז״םי מ• װײכעיםו׳ װאש איז געװען א סקור פון םי־נסה אין לויף פון א גאנצן יא־ פאי דעי נױ־יאיקעי ׳,ווילנער מיופײ,,. ןןןן אין רזמיםינסקיס ״םעקאנד עװעניו ־ מעאמעי גײט איצט אן אפע־עפע אנגעמייבן דויך מ. ב*ײי״טא אזן י. יעסלעי מימ אלא לי־ לית אין דע־ הוי6ט־יאלע• די נױ־יאיקער ײדי־ ־טע צײמונגען זענען פול כימ לויב־געזאנגען פאי אלא לילית. די פיעםע תײמט ״דאם מײדל פזן װאיהדע״. עפ באטײליקמ זיך אין איר אויך זו• גאדיק. 1111 אלעקםאנדעי גראגאך טרעמ אזיף אין ג. קײזעיס ״סרן איכדערשיי ביז בײנאכמ,/ מ$פ גײט צזפ עי״סמן מאל אין יידײט. זײן סאיטנע־ רין איז — זינא גאילד״םטײן• ןןןן אין װאר׳ט״שװעי *דט*ט־ראט קוממ פאי *טבת דעם 10־טן ה. ח• א קאנצעיט פונם ײדי־טן פא־קס־נאי אזגטע־ דעי *נפייזנג שון מ•?זניאור. ןסן 6. באיאטאװ איז גיעקזמעז קײן יאנדאן אין *•װיליזןן־מעאמער׳ װו ער עפנמ דעם שע־ זאן. דעם פאיגאנגענעפ סעזאן האט באיאט*װ גדצסירמ זײן יעםעימואי אין פוילן מימ א גרויסן ערפןןלג. ןןןן מגהם דובין׳ װא□ איז אויסגעמר>ומן מיט גױיס ערסאלג דעם לעצטן סעזאן אין װאריטע׳ ״טפירט איצט אין נױ־יאיקער ־#לאנד־מעאטער אין דעי פיעסע ׳,•טמיף־״טװעסמעי,'■ ןןןן די באקאנמע א־טיםטן לזסי און .מישא געימאן׳ װעלכע זענען פאי׳יקן י$י אזיפגע־ מחאמן אין וזאר״טע אין ״די אײביקע מאסע״ *כפילן איצט אין נױ־יאיק אין א;ײעי פיעםע פון ה♦ קלכוגזךוימ״כ ״אזוי איז דאם לעבן,,. רסד^קס^ר נ ח מ ו מ י י ז י ל ז• רײזען״ יעקב לדטמ״דינסקי׳ ד״ר ס• פייד־ מאן׳ י• מיונק, ד״ר צ• ־דאבאד׳ ז• קדמנ^װיטיט׳ ס• װיינרײך. — דאב פארגרעפערמע העפט הןן-* געגעכן די סעגרעכקײט אפצזדױקן עמלעכע גרע• סערע איטיקדען• סיאיז בא*טל*פן געװ#ין דור־ דעם אזיםפיר־בױרא אזן די סעקרעמאין פזן די ייװןךסעקציעס אױיםצולאזן >ון צײבדצר־צײצ נופערן׳ געװידמעכ אײן טעמע• װי די :ןןענט־ םטע מעמעס זענען אנגעמערקט: 1) דאס יידײדע בוך (פי#דוקציע, פאי־טפ־ײמונג׳ :יבליאמעקן א• א• װ״)׳ אויך ידיעוה װעגן ליטעיאמוין פ״ן אנדערע קלענערע פעלקער׳ װי פאראלעלן• 2*) דער ײדיידער איםעםער און די ײדיידע אר־בעמעי־ באװע׳גונג♦ ןןןן א ריינדיקע פײערונג איז פארגעקוכען אין סאנטאס (בראזיל). דער אײךיאייקעי יזכל פון דעי ײדײדע- *דרל. די פײערזנג איז פארגע־ קוסען בײ דער באמײליקזנג פון איבעי ו)ס׳1 סאנטאסע־ אײגװוינעי• סיזענען געקומען געסט *ון ריןךדע־זיטאנעירא און פון סאךפאײא. די פײעױנג איז אדזרך םימ גױיס עי־פ^לג• ןןןן דעי צװײטע־ צוזאמענפ*־ פון דעי ײדי־ *דער קזלטזר־געזעל׳דאפט װעט הײ־יאי פ^יקל־ מען חנזבה, דעם 11—13 דעצעמבעי׳ 31*11׳ אין נױ־יארק. עס װעיט געפלאנעדועפ, אז צו דעס צוזאבייעכפאר ז*ל׳ פונקט װי צום ״ר״דטן צוזא־ םענפ$י׳ קוםען ספעציעל פון אײ־^&ע א פיא־ סיגעעע פעיזענדעכקײט פון דעי ײדײסעײ לי־ :זעי-אךי״סער װעלמ• ןןןן נ. י• גאטליב, רעי באקאנטעי ק*װגעי דיכטעי׳ װעלכעי געפינט זיך איצט אין מאנט־ע־ אר (קאנאדע)׳ גרײט צו צופ דרוק א נײעפ׳ גױי&ן באנד לידער און פןןעמען: ,׳זעגלען אין וון*,. ביז איצמ האמ דעי דיכטע־ *דוין אױיפ־ נעגעבן צװײ לידער־ביבער: ״בלויע גנ#ד" און ׳,גאנג״• ןןןן מונקעלער געפינמ זיך איצט אויף א סזר אין לימע און לעטלאנד, וװ עי טיעט אויף םיט ז״נע הזמ?ייסטי*דע דעיצ״לזנגען׳ ןןןן דעי ©ריךפארײן אין נױ־י^ױק ה>ומ אר־ גאגיזירט א פימפזןזיזם או.גף דער טעמע ״דער װערמ־קײזיס און די ײדן,'. אויף װעלכן םיװעלן אויפטיעטן די *טריפט*דמעלער אב• גאלד־ בערג׳ חײפ ליבערמאן׳ ד״ר מאיגןןידעס׳ י• פי־ד־ מאן׳ צביון״ ד'יר א. ק^ראלניק אין הלל ראגאף• די אלע *טריפמ״סמעלע,* זע-עז * לענגעייע צײט געװען אין א י״ לענדעי אין אײי$פע און זיך צוגעקוקט צו דעם לענן פון רי ײדײטע מאכן• ןןןן דער צענמיארעי בידדונגס־קאמיטעט אין װידנע ה#ם איצט אגגעהויבן א ׳,הילפסקײטי, לטובת די ײדי׳ד־װעלטלעכע *טולן אין ײילנעי ליטעראשור אױ היד־י&ור ןןןן די קאפיםיע פונם פען־קלוב און פון ד־ ײדײטע פארלעגער, װעלכע עירס אן מימ דעם תוװט פןןרן ײדיידן בוך, אנמװיקלם אלץ־ברײ־ טער איר טעטיקײט- םיזענען דעלעגירמ געװאי־ן קײן ביאליםטאק ז• םלסד און מ• ראקאװסקי צו איגאניזירן דןןרמ אן אקציע למובת דעפ ײדי׳דן בזך. אין ביאךיסטאק זעגען פוןרגעקזםען עפלע־ בע זיצזנגען צזזאמען מימ די פרײנמ פזנם ײדײדן װ$רט. סיאיז געגײנדעמ געיואין א פפעצי־עלער ק#מימעט פאר דעד אקציע׳ אין װעדכער סיזענען אדײן: א. אלבעק׳ מ• גןןלד־ מאן׳ צ. ײידער׳ מ• מיס#צקי׳ ם• זילבערבלאש, מ• זאבלודאװסקי, א• םיקטין, א'י*צ עמיאל׳ 3. קא&לאן׳ ל• קוריצקי׳ י. ל. *דאצקי׳ ד״ר שזל־ מאן׳ מ• ־דײנברוךװאדאכ.—אין װאר׳דע װערט ארגאניזירמ אויף זוגביק׳ דעם 11־םן 5 :אב־ מים>ןג אין לאקאל פון ליםעראמךפאדײז׳ א גלעזל טײ פאר עטדעכע תונדערמ ספעציעל־אײנ־ געלאדענע פר״נמ פונם ײרײדן בזך• סדועלן אױיסםרעמן מימ רעדעס װעגן דעם צוידמאנד פזנם ײדײדן בוך א רײ •דריפמ׳דמעלער• — די אקציע האט געפונען אן אפקלאנג אויך אין רע־ אזיסלענדי״דער ײדיידער פרעסע. דער ריגער ,׳סריסאיגן״ הזןמ געװידמעמ א גאנצע זײט דעם חודיד פונם ״די*דן בוךי ןאן דער ײמא האט זןדגאניזירמ אין מילנע אין צוזאמענהאנג םיםן חוד׳ד פארן ײדײדן בזך׳ *ן אויסידםעלונג פון דער גאנצער ײדײדער בוך־ פי־אדוקציע אין דער ג#יער מעלט זינט 35*10. די אויסידמעדוגג האמ זיך געעפנט אין די זאלן פון ײמא דעם 3־טן $קט*בעי׳ זי מעמ דויערן 10 מעג• שן שלום ןן״דס נײער ר$מאן ׳,גןןם׳ס געפאנ־ גענעי' דרוקם זיך אין ,׳חיינם״ יעדן סרייםיק• אין ״פ^רװערמס,' הײםט דער ר#םאן ״דער גורד פזן א פרוי״. ןןןן אין מארשע ח#בן עארנראכט אויף דעם צורי־קװעגס פון װילנע קײן בערלין ד'יר אסתר עדיא״דעװ׳ — די *דװעסטער פון בעל־כח״דבות, און איר מאן ד״ר י• ײײסכאיט׳ דער קונםט־ קרימיקער און סובליציפט• ד־יר א• עליאידעװ האט די לע*טע '#רן פארעפנמלעכמ אין די קןןװנער ײדײדע אויסגאבן א רײ ארטיקלען אי־ בער ליטעראמור־ און קולםור־פראגן, זי איז אויך די מיטגרינדערין פון דעם קאװנעי פןולקס־ אוניװעיטימעט• ד״ר יי װײסבארמ איז א זעל־ טענע דער״דײנוגג איגם ײדישן קולםור־לעבן. געבוירן און דערצויגן אין בערלין׳ איז ער איצט ארײנגעװאקסן אין דער ײדייטער קולמזר־ באװעגוכג, און שרײבמ ײדײד• ןןןן ״ד• :יגעי איז :אך ז״ן מזר איבעי מזית־ אין מערב־גאליציע אױיסגעפארן קײן ױסעכיע• דעי עי״דמעי־ םינקמ — טידעינאװיץ׳ וװ סיאיז, אגב׳ געגרינדעמ געווארן א ניגער־קןןמימעט׳ װעלכער סירמ אן מימ *ד• ניגערס םור איבער רזמעגיע. ןןא סאיז דער״דיגען דאפ טאצל־העפט ״ײוזזן־ בלעמער״ (באנד 11, גום• 1—2*) סימ א זײער רײנן איגהאלמ• פיקומעז ארמיקלען און גדעסע־ רע ארבעמן פון ש• ניגער׳ ש. גינזבורג׳ נ• סײ־ זיל׳ ל• דעהרער׳ ד״ר י• *טאצקי, ב♦ ײײנריב׳״ א. ר• מלאכי׳ די'ר א• א• רזןבאק״ י. אנילאוזיביכ׳