Literarishe bleter · 1931-10-02 · 39 [sic!] (2.10.1931) · p. [Seite]

$בםסר יז)ד^ז*גע פרײז עד. \\$זרשע, פרײסיין, 2־סיער 1$?װאבװר \93\■ מחעףאהזגמן מעביעת^עג ■■■■^■■ס^^^י ־יפלעדאייוד ■ פארפלאג כ.קקעצקין,וזארשיצ צוויי ביאליקס ״און דאם, װאם עם יטרײט צו דיר דאם אעבן םיט הונדערטערי• טויזנטער •:!ט־מען, — האםטו םון דעם אלעמען אזוי װי א שטוטער און טויבער, א ׳שארך ניישט םארנומען: און האםטו יעדן קיןענםטן םאדאאגנ םון גשמה מיט אײגענע הענט און דײן ױגנט רער׳שטיסט... און די אויגן, די איכטיקע אוינן, װאם זענען באשאםן נעװארן צו זען די װעאט, זײ זענען, סײן זאך נישט םאראאנגנד, פארםינםטערט און װערן אין חושך םארתיאט און םאר־ שטעאט..." אין זײן נאנצער דיבטוננ םארנעמען מיר כםדר אט דעם נעראגגא פון די צװײ ביאאיסס. אט שטארסט זיך דער נאציא־ נאאער און כאאישער ביאאיר און איז נובר דעם פערזענאעכן, אירישן ביאאיק, און דאן שאאנן זיך ארוים םון זיין שאםן דורכוים־נאציאנאאע װארנוננ־דוםן און מונטעדונג־שאאן. און אמאא באזיגט דער אירישער, עאענישער און םר״דיסער ביאאיס דעם נאציאנאאן מאנער און שטראםער, און עם סומען ארוים צארטע טענער, באהארציקםטע מאטױון, םרײדי־ סע נעזאננען. און נישט נאר אין באזונ־ דערע צ״טן און תסופות ײײזן זיך אײן ביאאיק און דער צװײטער. אויך אין אײן צײט, און אםטמאא אין אײן און דעמ־ זעאבן איד האבן מיר אט די צװײ בא־ זונדערע עאעמענטן אין ביאאיקן. אט דער װונדערבארער, אי-נטערעםאנ־ טער ״ויתרוצצו״ בײ ביאאיקן איז א״נער םון די אריגינעאםטע, מערסײירדיססטע מאמענטן אין ביאאיסם שאםן. עם איז אן אויםערםט־װיכטיסע און דאנקבארע טעמע םא־ א גרעסערער ארבעט — צו נײן סים־טריט נאך ביאאיקם שאםן און ארויםצונעפונען די אאע םערזענאעכע נױאנםן, םוביעקטױוע אם־ נוינן, װאם רײםן זיך ארײן אן אויםהער אין ביאאיסם שאםן םון די ערשטע איטערארישע טריט אן ביז אויח הײנט צו טאג, םון דעם ערשטן שיר ״אא הצפור״, װאם ביאאיס האט םארעםנטאעכט אין ״פרדם״ צוריס מיט 40 יאר, ביז זײן שיר ״טוזר חיה אורח תײ וםאיאה נתיבתם״, ײאם ביאאיס האט אפגעדרוסט צוריס טיט א פאר יאר אין ״כנםת״. פױי גוײװ בבװ\ן וטױי ראװיגז װזזעין י9רד\, \לאם װראװ יאװץ \רב יװבור צעיר. ן־צװײ אוװװז זטגע\ אי\ רײ\ רײב, או\ צװײ װער?טר װער\ \ין װ\\ רײגזז אױגעװײד צטטוײרן א\\ א װאר? װ\\ א װאר? װטװ \ײ\ פוװאר?מר, א\\ דטר טרװערטר װטװ רױט\ רטװ ײגגזורן). בראפזיװ, ת\רד\װ 23. צװײ ביאאיקם אעבן אין ביאאיקן גוםא, צײײ ביאאיקם זענען איצט דא אין דער איטעראטור און אינם אעבן. אײנער דער דורכוים ־ קאנאניזירטער, װאם נעהערט איננאנצן דער כנםת־ ישראא, אײנע םון די װיכטיקםטע נא־ ציאנאאע ײערטן אין דעם רײכן נאצ־א־ נאאן אוצר םון דער ײדישער אומה און םון דעם העברעישן אשון, אשון־סודש. אט יענער ביאאיק איז שוין אאײן א מין ״ארון הםםרים״, פאר װעאכן ביאאיס :וםא האט אמאא נעסאאנט און נעמאנט, און איצט איז ער אא״ן שוין אװעסגע־ שמעאט אין אויבנאן, אינם מזרח, בא־ צירט טיט זײדענע מענמעאעך און פרוכתן און טען קניט און מען בוקט זיך םאד אים... און םאראן א צװײטער ביא־ איס, דער אעבעדיקער, צאפאדיסעד, דער מעגטש מיט אײגענע באנערן, װיאנם, אויםגאננען און אפנאננען, אויםשײנען און םארטונקאקײטן. אט די צװײ באזונדערע ״אומות״ ראננאען זיך אין אים, װי אין דער אענענדע מיט דער מוטער רבקה: ״אז זי איז םארבײנענאננען נאטם־הויז האט זיך יעקב אננעהויבן צו צאפאען, איז זי םארב״נענאננען א הויז םון אן אפנאט, איז עשױ נעװארן םארצאפאט״. נאך םון אגהויב אן םון זײן שאםן א־ז אויח די ״פאײצעם״ םון זײן ױננער דיכטונג ארױםנעאײנט געװאין די שװערע אאםטן םון נאציאנאאע זארגן און פאאגן, פונקט װי א־ן זײנע צארטע סינדערשע און ױננט־יארן האט דאם מזא אים צונע־ טײאט אן א שיער שװער געמיט, װאם האט איננאגצן זיך נישט צונעפאסט צו זײן טונטערן, געזונטן, שטיםערישן כאראקטער... סאאנט זיך ביאאיק אין זײן ״הםתםיד״ אויח אײנענער ױגנט: װ. 1. ב י א ר י?