Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 39 (25.9.1931)
- Date
- 1931-09-25
- Page
- Seite 752 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804712--07028-4802121- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײט 720 ליטערארישע בלעטער נוע 37 (384) אטאל פלעגט זי טרעםן אל־, דער בתדעד. איטע םלעגט רו־ם װעק, נעמען זיך תקן אויף צורמק װי מק װאלט זי גענאםט בי־ א נישט־שיינעד זאך. אלי האט זי מימגעשלעםט א יטה־ק װענט, גערעדם עפעט אינדעת־ך װענן די שלעכטע נעינועטםן א־ן װעגן דעט, אז טאיז נישט קיין ױשר צו לאזן די מאמען אל־־ן. אינדעדמ־טן םליענמ ער נעלט װערן: אויסמ־יק דך מיט ד־ םא־- ב־יג־־ער. אינדערה־־פ םל־עגט א־טע אמאל טרעפן אתיננעשטעקט א־ן דער טיד א האלב־באש-בן קארמל, קאטשעדעמ מ־ט לאפעטעכ, מ־ט אות־וה, װאט שפר־נגען הךום א־ינט א־בערן אנדעק. טיא־ז געװען פון טאטן. אן אנדעד מאל ז־ינק אפולו אנגעק־מען עט׳ לעכע נילדן. - א־ינמאל נאך דא־גי־השנה איז איטע געק־מען אה־יט פדן גאכ א שטאדק־צ־עטלאמטע, מ־ט טלוצלונג-שװ<ריגעדא־ענע םופ און מ־ט א טתקענעט האלז. איטע האט זיך אנגעגאםן א גלאז װאכע־ר, צוגעב־טן א שט־קל צוקער, אבער טיהאט נעהאט א טעט םון קרי־ד. א־טע האט זיך אװעקגעל־־גט או־םן בעטל, נישט ק־־ן בוח געהאט אםצזשנידעװען די ש־ך און מיט א לעצפ שט־קל נ־ב־ טערז מוח א נג־אכט געטאן: — װי־-װיי, װאט װעט זיין מיט דער מאםען!... פון דאמאלטט אן איז ו־אס מ־דל מעד פון בעט נ־שט אראם. א־טע האט זיך אויפגעכאםט סכק־פאדטאו״ םפק־פארנאכנע בשװם־ אופן נישט געקאנט דעתק צו ק־ן טאלק, װאו זי האלט א־ן דעד װעלט. די ם־ט ז״נען געװען סא־שלאפן און פרעמד, װ־ שט־קעד האל־;, טענ-און-נעכט האבן זיך ג־עטוישמ ג־ך-ג־ך, ז־ך איבעתעה־פערט. איטע האט די נאנצע צ״ט געהאט א ס־כסוך מ־ט דעט דרוב־עשװגװער חתן א־דן, געםאנט ב״ א־ט פינף טו־זנט רובל, געכ־דט גדו־ט מחלוק־ מ־ט ז״נט א באבע, .װאט האט דעט גאנצן אוצד םאדקנעט; א־ז א לאנגן ס־ר־מד־קן קו־לעטש. ד־ אױעק האבן װ״־נעטאן פון אויסהעק די אלע מענות און או־ף דעד אונטעדשטעד ל־פ האט געהאננען א געװ־כפ. שםעטעד א־ז צו געקומען עפעס א קל־־ן פױע־ל א־ו א גדו־טן פעל־ן, מיט א קוטשמע או־פן קאם און מ־ט א בעדדל. דאט פ־־ע־ל האט ז־ך ארומגעה־״ט א־יעד ת שטובן, שװ״גנד־ק אי; ־דאענד־ק, געםאכטן ד־ עדד מ־ט א כענקאטן שטעקן. אינדדו־סן פאד ת ב־ענסטעד האבן מענטשן שטאדק גע־שתגן, נעװארנט, אז סיקאן או־ו־טק־מק ־דעדכון אן אומ גל־ק, געםאבט מ־ט ת הענט. א״נמאל, װען דאט םו־ערל האט א הו־ב געטאן ד־ םאלקע א־בערן אקטל און א־יכגעשטינויו־עט א פול םו־ל געלע ש״טערע ציין - האט א־טע א צ־טע־ נעטאן צוזאמען מ־טן בעמ, געעפנט ת או־גן. ת ק־ך א־ז פול געװען מ־ט װ״בעד, דאם פענסטעד איז נעװען צעפדאלט. דודך דעד אפע־ נער טיר אין שמוב-אד״ן האט תדכגעש״נט א נאלו־־ק״ט פון אנ־ געצונדענע ליכט און א שט־ק פא־האנגענעד שב-ינל. ב״ט בעט א ז געשטאנען שמאנצעס און אין ז״ן תיטעד טויטלעכעד האנט ד.אכ געציטעדט א קופערנע קװא־ט. עםעס א ״דענע האט כלאקע,װאטע׳ ז־נגענתק און מיט א נ־גון םון מענה־לשװן געטענדט: - װ־י א־ז צו ת יאקז סימת לגט שרן א גאנצע װאך׳... איטע האט צוגעמאכמ ת װיעס, געשפ־רט װי זי שתמט עתע*.; אװעק צוזאמק מיבק בעט... ווילנער פ8רל$ג סון 3. קלעצקין ה. ל י י ו ו י ק הירש דעקערט דראמאטישע פאעםע אק זעקם בילדער. פרײז 2.80 גילדן• י ' .23!)1ז*\6|3א ,3ז\\523ז3^\ ,"ז116פז{8״ .2[)61ק8 לאנג צ~ט געװען... מזל־טוב:... סיא־ז טיהאט ז־ך אדו־סנעװיז;, אז יענע סאנ־ע, װעגן װעלבע־ד שמאנצעס האט אנגעשתבן אזױפיל לידער, האט ז־ך געגט מ־טן װאו ז־ האט נעװאו־נכ צו פאדן נל־ך צו שמאנצעטן מ־כ ׳ט א ב־טל געלט, גד״ט מיט א״כ -ע*ן א־ז מאן אוז א־ז פלוצלונ יא-ן א״׳ <־- ■ ־-־ א־ועקצוםאדן ק״ן אתענט־נע. א־טע האט געמוזמ מ־טג״ן א־ן קע ע פעק, .װאס מ׳האט האו־טן אננעל״גט, וױיבל מ־ט ה־ שװא־צע אדו־סגע- אפגעשדאקענעד נאז. זי או־ף א״ן א־ט און או־בגע־ען, האט יעמאנצעפ עמהעד א־״נגעבאפטער ב־ינל. .די עפעט א מין פד יט װי ז,״ ד־עױמ, אן אנדער זאך, אדדמגעטתאגן אלעמאד אנגענאפט ־; געטענהט: ניטעה א ײידפה א: אײף ־ידפעט־קט סיף-בל־טוף געק־מע;!... פאו — איל אטן... ־אך... צײאנעיק יא־, אנעד ז אױפ׳ איננאנצן פון ־ענעס טאג אן האט שמאנצעט :מעט נײפ *^•***••*ץ ן. א־טע פלעגט שעהן־לאנג געהעהט א.־־.צ־ק־מע־ בל־ק נאגנ־־קן טענסטער, א״נגעה־לט אין א־ר שאיבל, מ־מ העם אז ערגע א נד־ י*אג װאם קו: אקעגנאינעדדיק פענסטעד דיאם אן עלטעדעד, קךאגקעך נױ :א; דדעא א*״ טע; ־אנב׳עדאטע נע״*פ*לט אײף מאר ײ- פא-ד.אקט א־נ־עדמיט און צור*ק אנכעײײבן אױפסנײ פאפענע דײנעד פוץ די *טאפעט זײנען אפ-נעטטאנען שעהןײ ײנן און ־אױף עפעט :עדאדט. צוױיםן די אפ״ :ע ־ינעד אײפן ה.ײף דאט זיך א־ומגעדדײט -<׳ל מיט א קדד- א־ן האטקעס סע-און״שװאתצע ק •* —^**• ••*— *•*•• **** * '1' 1 <־ ו־ 'י^ ־• אב עוף האט .אלב־פאװע. ד - האלב״א־נה־ק, ה מען באק־עלטן האלז אומקוקן, וױ א״ן סי י 1 * 1 *■•••*• ••••■•**£*•* ״ <-׳^׳ •״<' *א ־ ז־ך :עשאדט ב״ ת עד הױט האט העלי כידן הער ■•• %**—*♦.*••■• 1••• -.א- 1 או | עה ־אלט געהאט באי' קכ־ סק־־פעת א ראצ־ק קול, א ••— <•■ ••••*•*•**•* *•**• <- *־<ײי ׳ו -י ־י זעלמן פלעגט ־ךפאי־ - <* *■•*]. :עוזען ד-י איז אל1 <י" -ו א- אדיט אײ *טמאנצעט. האב אי*ל טעה - אהאםגעלאזט. ת א״סגעב־יגענע כיט ז״נע האבן נעטשאפעט גיך׳דך און אלעמאל האט ער געמדאגז א פלעגט אנק־מען דער טאטע. ער האט כ-עקלעך. אמאל **■*•**%*• *•*• ••■ו* •••(*••*■*•• <׳11 '<״<־ עפעט אפנעיאגט. •♦•^**> *•••*•** **•* *<•-*! -<־1<ז אן 1 ׳ץ רץ*•• ־* 1 - 1 איז עד ילינה 1ו טאטע א־׳ םאױ עפעפ אפגעל־אזט הי מאםען און טיהאט זיך גע־ —**— **.*•*■> <*<* נ <1 - א• | א ץ > ט*• 1 א 1 כאדנעט] האט אינ;אנצן דא:ט, אל ד׳ דעד נאנג — נעװ?־.־;, ־עסעד נײ איט :.־ אפעטי״ איל עול. העד *עדן ,װ״נ־קער. ת געש״קט אל־ן —•* ** •*■<■ *••—•* ••••■• ו יאט אי <׳ < י״אן ׳. דע־צר גיכעו יסן זיך או־פ־ ך העלער םון הער ױד אויפנאפז ו ־ ( . *•!•.. .. * —י <־״^ מאמ: לעגט מודמלען: אין ד פ לעצן ,. כ׳האכ אויף ג־כערי... .. װ$כ מיך צוז.. ׳של־עולס, נעס - דנונד״ װעלט מער :א־נ־שש; *>••> י <* א־ד א־בערטאן מ׳זאל געבעטי ת מאמע אלע עטלעכע טעג האט א העמה, געואגט ודת־, געקלאפט ז־ך א־ן איז נ־שט געק־מק. ב־ם־ ש פון חט־ד־ט־שט־בל. נאך ת מאנסל־־ט. אבער ־עד לעכװ״ז האט ,־׳ עוזר אנגעהויב; עסן ב״ נג׳ ער פלעגס אפ־לו אװעקפאק או־ף גאנצ־ע װאכן צוס הב־ן. אין שטוב א־ז ת ק־ך געשטאגען א קאלטע. אן עובר־בטלתקע קא־ן האט דא גאנצע טעג געדרעםדט און געפאסט תעניתיט, װי עפעפ א;־לגול, װאט דאדף אפק־מען. םימ דער צ״ט םלעגט איטע פא־־ שלטן ת ט״ר און אװעקג״ז איבער פרעמדע גאט;, צוקרקן זיך אין הויף צד קונצן-מאבעװט און אפשט״ן ב״ געשעםט־פענסטער.