Literarishe bleter · 1931-08-26 · 35 (26.8.1931) · p. [Seite]

181(*01£ —144X141) 0X001זוא0)1 סק עעסעד ,))רג^}נג עדײ/ 25 גר. פרײטיס, וללגז 28יט\ א\ע\לזט• \93\■ דיטזזךאריעזע ףךץ^ךףך יייי א־־ופילדירטני *^ץ 1— י^' 1 װאכנשריפם פאד?יפעראטור 0 פארהאג 3.קקעצרןין,װאר^<צ טעאפןעדאוןקונםפי די הײבטצײטיל.ע װעלט אוז געשיכטע ן\\טג\ וטגז נייטמ ב\ג 3\\ 9{זר \\ארטרי — ״א ברין א\יף רטר הײגטצייטיגטר \\טרסי״\ טיישט פון די פאעטן, װעצכע אנטאויפן פון צעבן אין *> טודעם סין וזעצפאגטכיין און פאדשיכורן זיך םיט זיםע ה?א:גען. ער איז צוםי? הצוג און ערנסט, ער זאצ געכן א ׳גװםאדיהע כאדײמוגג די איג־ האצסצאזע ׳כפיצעד״ען פון םאר׳שפיצטן איגדיװידואציזם. ד• װעצט פון א־ום װײזט זיך אים נישט ארו־ס װ• א װוצגארע ם־םםאריטטײ- עג״ע, ווןזם םארדיגט כצויז םאראכטוגגם־גאװה םון פאעט־ישן ארים־ טןזהראט־זם. םןוצ װאצערין כאװײזט זיך ד$ם צעבן א־ן זײן גאנ־ צער טראגיטה״ט, און די םעגטטצעכע האגםציהטן פארד־גען כײ א־פ אן אוטרויהע כאאכאכםונג און א םארטיםטע באטראכטוגג. דעד דעגהער און דער םאראצ־םט גיבן יםטאף דעם פאעט. אין װאצעד־ס כוך זענען ד#ו םיצ טיצדערונגען און באאכאכ־ טונגען או־ף פאר־ם־ידענע טעםעם. נאר דער חוט־יהיטררה םון כוך א־ז אן או־פם־רצעכע באהאנדצונג םון פאעט װעגן דעם צוזאטעג־ האגג צװ־שן גע׳ש־כטע און הײנטצ״טיהײט. זײער טעגצעך, אז ה־ם־ טאד־הער וואצטן נעהענט עפעם דערװידערן דעם ד־כטער םאד ז״ן אפיטאצונג םון :עיט־כטע, אבער הײנער םון ז״ װעט ג־יטט םארציי־ קעגען די טיפה״ט און ׳טארםהײט םון װאצערים נעדאגהען. װאצער־ איז א פראנצױז, ורנייכעד האט איכערגעצעכט ד־ װעצט־םצחטה און אויף אן אר־ג־געצן אוםן אדורבגעמאכט ר־ נע־ ׳םיבטצעכע םארנאנגעגה־יט םון דעד ײעצט. איין םאטאצע, שרעה־ צעכע דער׳ט״׳נונג א־ן דעד װעצט ר״צט אויף זײן געטיט און כדעננט א־ן באווענוגנ זײן פראטעסט־רגד־קע קראפט ט־טן נרעםטן בוח. — דאם א־ז מצחסה. םאר אט דער ם־נםטערער נעישטאצט גציװערט ז״ן גישמה םון ׳נ־טו־נוננ און ינ־רעק. עם א־ז א פאעט־ינ־ בוך װענן סצום. װאם פאר א טדויעריקע א־ראגיע, װאס ײאצער־ א־ז א ינ־רײבער םאר נעצײצטע! םיט א קאצאםאצעד קראםט םון חכטה און מ־ט א זעצטענעם םט־צ םארטײדיקט ער דעם פאױנ־טאנד קעגן דער צע־נ־טערגד־קער םארג־כטוננ םון בצינדע א־גסטינהטן. ער קען ני־טט באגר־יםן ם־ט זײן באוװסטזײן דעם אוסנצו־בצעכן פאקט, אז טענטשן מיטן םוצן פארסטאנד, אין׳ אנזיכט םון די שרעקצעכםטע רערינערונגען, בײ רי אומצײציהע קברים קעגען זיך די הענםטע דערנרײכוננ פון םראנצויזישן ציטערארישן זשע־ ני — איז די אינמעצעהטועצע פראזע. די פראזע םון די באדיטטע םראנצויזישע פדײ׳דיהער, דענקער און היםטאד־העד איז די בעםטע אין א״ראפע. זי ׳שטײנט אפיצו איכער די פרעכט־הע פראזע פזן ד־ עגנצישע עסײאיםטן. זי פארמאגט די אצע אײננינ־אםטן, װאפ גיבן איר צו די אסתע שציםות. די פראזע םוגם פ־אנצויזישן פראזא־קעד איז קצאר און הארמאני׳ש. זי איז עצאסטי׳ש און צײכט. ז־ א־ז אג־ נעזאפט ם־ט םוצװאניקן אינהאצט. זי האט נראצ־ע און םאר׳נ׳טאגד. עמאצ־ע און צאניה, פאמאם און נעדאנק געפינען זיך א־ן א־ר אין א זעצטענער נצײכגעװיכט. דאם ביצד איז םקוצפטארייש, םאצער־׳נ־ אדער ציר־׳ש, נאר אצע םאצ איבערצײגנדיק און טרעפצעך. דער אינערצעכער ריסם פוצםירט אין דער םראנצויזיישעד פראזע םיט א װונרערכאדער םוזיהאצישקײט. אט די אײגנשאםטן פון דער םראנצויזישער פדאזע געפינען טיר אין אײניקע בצעטצעך פון פאצ װאצער־ם צעצטן כוך ״א כצ־ק אויף דער הײנטצ״טיהער װעצט״. אם דער בארימטער פאעט א־ז א נצענצנדיקער פראזע־מײםטער. אין זײן פראזע, — װאם טדעםט זעצטן בײ פאעטן, — הערשט אינטעצעקטואצ־טעט. זי א־ז אננעזאפט טיט צײדנשאםט, װאס ניט איר צו א פאעט־שן װערט. גאר םעד םון אצץ םיצט זיך דער דיכטער א־ן וער באזונדערעד און זײער אנגע־ נעמעד סרײה״ט פון זײן נעדאנה. מען זעט, אז קײן זאך שטערט נישט דער םרײהײט םון זײנע אורטײצן, — נישט װעצכע ם׳איז פאציטישע טעאריע, נישט א םיצאםאםי׳שע ראנטע, און נ־שט ד־ זארנ םון דער פעדאנטישער קאנםעהװעגטקײט. אין די כאדיננוגגען םון אוסאפהענניקײט, װאס איז סקנא צו ז״ן, ביצדט אוים פאצ װא־ צערי ז״ן נעראנק מיט דעם אײנציקן שטרעבן איננאנצן ארויסצו־ װײזן זײן נײםטיהע אינדױוירואציטעט. די בצעטצעך, װעצכע האבן זיך אים אסשטארקםטן אײנכענעבן, םארשאםן אן אומנעװײנצעכן ק־נםטצערישן םאר׳נענינן, און אזעצבע בצעטצעך זענען םאראן א־ן כוך נישט זױינ״ס. דער בציק אויף רער הײנטצײטיקער װעצט. פאצ װאצערי איז