Literarishe bleter · 1931-07-31 · 31 (31.7.1931) · p. [Seite]

50 גר. 31 ױלי 1931 ידלדיז אויזוסםדיו־םע װאכנשדיעמ פאד ־יכלעראפיור טןןאטעדאוןקונםט אכטער יארגענג דםזןךא בדניביני;.קקעעיןיין״װארשע, פאריקאג 3 ז י ל נ-ח מ ן וועד װעמען דארף משפטן* צ װאמ אצ די :א:צע מ• א־ן םלאג, ד• אדטטדע:;■::;•; א•; ־אב ־טטענד־קע •ט,ל־מע; ״קענן •טטדאם־־, אז אט ד,אט מע; דא־ט, א־; ד• סאמע ״הױכע־־ פענםטעד, געפבקנט, אז ד״ גאנצע יטע ל־טע- אפ״טר ק־ן •טרם א:דעדע ל־טעראטרד א•; דעד ודעלט קרמט :•טט אױט צר לעבן און צר ״טאש; ב״ אזעלכע •טודעדע ארן אומ- נינסטיקע נאױננונגען, - א־נעודיניקסמע און ארזצודינ־דזטטע - וד דאט א ויױינ•: דער ־ױטעד ל־טעראטור. זי איז פאר א נאנץ׳באדייטנױק; טייל ראטרו טאפט ארנ- קולטוד ׳נ־דא פרנט לעזעד מ־כ דעש ייריטן װארעמע א־עמט פ־ן א:ױ*דע הױנן... א• דעד א־דט־ל - ױ טרל־טטענױקע פרן י־ד־טק פאלק ברעמד ארן א־בעדיק. זי לעבט ארן טער א טטענױקן ק־י־ץ-פ־ער, װאט ק-מט :.־; רעכטש יהעבדעןמטן, אםימ־לאטארן) ארן םון לינקט יקאמוניםמ;, טאציאלידה;). ~ ײ־״טע ־ענע. פרוװט מען מיט ל־טעדאטרר א־ז נררם אין ױ או־נן פ״ ארנזער אזױ-נערוםענעם ד ׳^<י *י•^״ — *י <^ י / •׳*״׳ < <* י יס^י א־ן רעם רא־ף מען נא־- נ<^<׳ ן די***• ״*. *. <. ״־״<-- , -<- , — , װאם עכ כ״ט ז־ך א־יף נ־שש צװ״פלע;. לאמד דך גאר צרקרקן אױף ױ ערטעד. קײנמאל ארנזער קרלכרר־פראנכ א־ן צענטער א־ן אפנעלאזנק״ם, נלײכג־לט־• א־ז נ־יככ;עװען אזא ארמדער־ערכע א־נםעל־נענ־ן ־צר אונזעת ק״כ פרן דער אזױ׳נערובענער ״ױשעד ײױשן כעאטע,־, צר ארנ׳ קרלמרר-א־נםכיכרצ־עם, צר א־נזער בעםערל *ידייטער טעאטער *נזםילט •>•* >■>•<■•••* ••-•>••• —>•— ■>•.->••••• ׳<• -<י^<• ן י ״ין —ך. <■ -<ס< < ״בעטערער״ צריט־יער ר-אט בםעכ־ ארמעכרם ב״ ל״ױקע זאל;, ־ער בױל האט אנגעװארן א־רע ז־ך א־ננאנצן א־עקגער־ק״. , בעמעדע ו־ך צעדרנע;■ נאענטמטע פר פ־עבנ־ פאלמ, ארן עש קרמט אר־ף א־ד אדט א טענשאציאנעלע־, בי־ ליקע נאטן״פדעטע, װא־ פאדפעמטעט ױ לוםט. ױ ־ױ־טע קרל- טרר-אניטטאלטן, די צע־נטראלע ארן ױ אדט־קע, זײנען ,די א־זילידט, אן פר״נט, מ־טהעלפער, נדטפילער. דאפ ײױ־טע בוך לינט װ־ א יטט״ן, רער ײױ־טער לעזער האט אננעװארן דעמ א־נטערעט צר דער ל־טעראטור, ער רדיכט פרן דער ײר־יטער ב־בליאטעק. א־ז אין אט ־עב מאמענט פרן אפנעלאזנק־ט, דעױטלאננק״ט און נלײבג־לט־ק־־ט געװען ױ פאט־קע צײט אדעקצרזעצן ד־ גאנ- טאםן אױף דער באכדלױ׳ צע ײדי־טע ל־טעדאט־ר, דעש קוננם-באנק ארן א־נט צװי־ צרנר־פ־טטעלן דעפ בא־ט־לױק־ננט-אקט ארן נל־ך א־ר־עעצנ־אגן דעם א־דט״ל? . אמ,ת, א־ן דער ״ױ־טער יטאפנױקער װעלט העױטט א־צט א ־טװעױע ־טט־מרננ, א פארצװ־פלרנ;, אבער נדאר א־צט רארף מען עם זאנן קלאר א־ן אפן, אז אט ױ ־טט־מרננ ארן פארצוױ־פ• אלע מיטלען צר באקעםםן ױ ״ױ־טע ליטעראטוװ, ,דאם נ״ט ני־טט א־ן פא־ט״-װא;ן ירבטיקער - פא־ט״׳,װעגעלעך!>, ארער װאס װײזט ארױס בלפ־-םגים אדער בלפ־-זזוץ אװ־לן םרן זעלביטטענ- דקן זײן ארן ודרק;. - זאגט א־צט א״נער פ־ן רעבטם, אז עם א־ז א חרפד,, װאם ױ ײױ־טע נאצ־ע א־ז רעפרעזענט־דט דודך דער ײד־־ט- ליטעראטור, און א צודימער פץ לינקם - אז ױ ״ױ־טע ־ט־״בער <אלע אן אױםנאם?!> ז״נק נעלע לאמטערנעם א־ן ר פרעםע׳ הײזלעך. און איז נאך קארנ אם ױ בםדדד־קע לאוזױם-אדבעט פץ דערנידעױקן, דםקרעױטירן ד ײױ־טע ליטעדאטרר, האם מען א־צט אריף א דױנגענױקן ארםן א־נםצענ־רט א מ־טפט אר־ף דער ־יױ- ׳טער ל־טעראטור, ארן מע־טה-םעלד<עױבט ארו־םגעטראגן א״ף א־ר דעם הארבםמן םסק-ױן, אז ז־ איז נ־־טט װערמ, װאם ז־ לעבט אריף דעו װעלמ, וױיל ד א־ז אומוױםנד, אומקולמ־דעל, אפנע־טטא- נען, םארקױםט בײ ױ הײזלעך אאז״װ. אר־ דער פםק-ױן איז א־ויםנעטראגן מיט אזא פעסטק״ט ארן הארבק״ט, אז ק״ן שום אפעלאצ־עם און קאםאצ־עם א־ז רא נאר־ נישט שײך. און דער אורפײל - אויםדאטן א־ן או־םמעקן - דארף גל״ך אױםנעם־רט װערן, און אן עק, א ם־ף מ־ט דעם םארברעכער... ט־ר זײנען זיכעד, אז אט תר הארבעד פםק-ד־ן װעכ זײעד נערן א־יפנעכאפט װעק םון ױ ״םרײנט״ *ן דעם ״ױשן שאפן דא ארן ־ארט;, און םען װעט רערס־ט ״דעקן״ ױ תונות׳התווײכותן, װאס מען האמ פאר דער ײױשער ליטע,־אמו,־, פאר דעם ײױשן טעאטער, ײדשער קולטור, א־ן דערמיט ״בא־עכט־קן״ ױ אפיע- לאזנקײט, גלײבג־לפ־קײט ארן הפרךרת, װאם עם הער־טכ א־צט צר תם ײױשן װארט א־ן אלע ז״נע אנכפלעקרננע;. איז באםת, — װעלן ז־ך ױ ״םדײנט״ םון ״ױש טראכטן, —