Literarishe bleter · 1931-05-19 · 25 (19.5.1931) · p. Seite 487

זײט 487 ׳שערארישע בלעמער נוס. 25 •372) לי־ט טון נארער ,דעלט און ,דעדט באט,־א:ט ,די אמוסטעד ט־ן א מארערנער הענערער דערצייננם-אניצטאלט, יטמייט איצט -״טט בלױז פאר דער טבנה טארדאבט זװ װערן - ער האט אױך נ־־טט מיט ראב צו פאדענדיקז איי דערפירן צ־ם טיף דעש לויפנד־קן ־טול-־אר. אזױ ארדט באקוטס ז־ך די מ־ט־נהדיקע לאנע, אז ווק דעם לערעד-םעמ־נא־ װעט ענדלעך צ־ױקנענענן לעדן ד־ קאנצעטיע - לעט ־ע־ טעטי־א־ דך מוזן שליטן פ־ט־ט צול־ב מאננל אין געלם-מ־םלען. דעד אונטעתאננ םון אזא א־נטטיטוצ־ע, װי דער דילנער- לערער-סערינאר, װאלט נעלען אטױט-ק־־יאפ פארן נאנצן ־ידי־ק ־טול- װעןז, װײל עס װאלט דך איננאנצן אפנקטטעלט תר צי־טט־אט פ־ן פ־ײטינ לערער-בור■־., לאט אויף זײער אפערד־לידףט און מט־רר.- נם־ט האלט;־ך א־ן אנרויםער מאם דער נאנצער ינ־ן םון דער ״די־טער שול. מיר אםעלירן דעתבער צו אלע םרײנד םון דער מאדערנער ־דײטער קולטור און ־טול, ז/זא־ין ת־יף קומען צו ה־לף רעם לערער- טעמינאד. ײני 931< * יידיסער פע״ן־קלוב ארםיםםןישארײן ײוויא (ײו״שזר װיסניזזססלשבזר וױנסםיםום) עישמע רסיםה פון באשםײערוננען מ. םײזנער — 100 נל■ םירמע .חעגריק*מ• — 100 גל. מ. ןזשעך — 50 גל• ײר. *יטיםסן--*ריין — 50 גל. י. י. סרונק — 150 גל• *ין לאדז *יז *זרגעקומען * ז*מלונג, װעלנע הזןס זזין םמך םון 1םן ם*ג גענענן 790 גל• (די רמימה װעלן סיד **רעםנסלעכ[). באששײערינגען ארײנשיקן אין אונועױ .־עדאקציע, ןדע־ אויף ד־ פאלגנרע אדױעםי : , 6 .וח 141>1קו1סע\סא,3ע\3!51ז3ז\\ — ו1סוז51יו\ס1)ץ2 ז6>1:נ5 16חש02סח1)סן/ 7 [6ע\ס)|52ס:נז0,סח11'ל\ — ס1>51|6וסז<צשנ31א 1חט[ז3ח1זחס5 6ו\|5י\\ס!>י\2 ־גײלדערט עו־, װי איקעד, װאם האט אטאיט םול מיט טרף און בלוט, װערט אײםנערעגט אויף איטםין, װאם םא־נארט אםלײ., רערמאנט זיך אין דער אתענער :לז־םיקער טעטיקײט און םאר- ־טעסט דך. אין דעד םקיצע ״דאך געק־אצט״ דערצײלט ער, וױ אן א־יםטאקראטיש םערד ד.אט נישט נעװאלט אקראץ טאן א הארעפאשנע פערדל, װאם די םעל האט אים נעבעך שטארק גע- ביסן. אין אצײט ארום איז דאס אריםטאק־אט־שע םערד ק־אנק נע- װארן און אױ,יד נעװארן, א־ן סיהאט א־ם שײן א־צט ױ םעל נע- :יםן און ער א־ז נעקומען צום ד,א,־עפאשנע םעררל נאך א קראץ... :ענדערםקי האט א:ער אױך סאציאל־*• טענדענצן. ער ריאר־-לײיט די שםינװעבמ צו א ק־אם אין דעם שפ־ן צו אקרעמער (קאלאנ־סטן אין ארגענט־נע מוזן אנאנ־ן יאד נעמען א־יף :את :־ם ק־עמער און די זײנען איפ תמיד שולד־ק א־ן צאםי׳ען א־ן דין נעין װי א פליג אין שפינװע:ט>. אבער נישט נאר טענדענציעזע זאכעלעך םא־מאנט :ענדערסקי אין ״אויף ײדישע םעלדעד״, ער םארמאנט פײנעם הומןנ־ און שטילן געם־ט. א־ן דער סקיצע ״אגום אױו.־־ שילדיערט ער װי אן ארעמער קאלאניסמ נײט אנטלײען אביםל מעל בײ ארי־כן קאלאניסט. נראד װערם דעט רײכנפ טאכטער די קימפעמאתן שלעכט, און די מאמע יטרײט, אז דאס האט דער ארעםאן א טט אוײ געגעבן און פ־דא־ף א־ט אפשנײדן אשטיקל האר. דער טאםע פון דעד קימםעטארין ־1ו־םט, שנײדט תט נוט-אדנ-געיער אפ אװאנצע און :״דע פאלן תלשו־,. :ענתרםקי שילתרמ די קאמישע סצענעם :ילט, םײן און םיט ד״־מאר און עס װײעט םון איר מיט םרישקײט אץ ם־ײמיט־וױטעט. פריש־ קײט און פ־יםיט־װיטעט ז־נק צװײ הויםט-א־ננשאםטן נישיט נאר בענתדםקיט, נאד םון גאנצן אתענטינער ײד־שן ישוב. אז תר מהבר הײבט אן אסקיצע מיט ד• װעדטעוי: ״קײם קוםט תד זוםער אין לאנד, אװי הײבט אן אױםנ״ן אנײ לעבן אױף די *עלתר־. כ־ אן אנת־ן װאלט דאס געװען אקאמישע איבעתקע אנטםלעקונג, ב־ בענתרםקין איז דאס כלל נישט לעכערלעך, ודיל ת אלע זאכן םון ״אױף ײדישע פעלדער״ תנען נישט קײי ליטעדאטו,־, נאד בלויזע, :ומע, גוטסוטיקע און טײלװײז-הומאתסטישע מעשהס א־ן משליט, װאפ אגעמיטלעכער ײדישער קאלאניםמ ת־צײלט בנעימות. םיאיז אכוך נישט םון קײן ליטעראט, נא־ םון אקאלאניםט. י. באטאשאנסקי. ^ןןווװוװוװווװווווװװוװווװװוווווװװווווווווווווװווווװווווװוווװװוווװווווווװװװװװװוװװװװװװװ^ § ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין ן אב. קאהאן ו בלעטעו פון מײן לעב;1 אין 4 בעני 1 וגו די פדײגט םון דעד ם^דוגדגעד ײדישעד שולן ערשסזר נינד: אין דער אלטער הײם. נװײסער ב*נר: מײנע ערעטע אכט יאר אין אמעריקע רריסער בינד: זיבן יאר קהל-טעטיקײט. סעיסעי נאני: אין די מיטעלע יארן. | די פיר בענר אנסה לסן העכער 200 2 זײטן און א־בי<- ן 1 200 בילדער םון פארשײדענע באליםישע און געזעלש. םוער. | § פרײז פין איע 4 בעני 42 גילדן. | 1 אין פראכט״ ב>.נד — 54 גילדן. | 1 .23 1>|¥\?31א ,3׳\\523ז3^ץ ,"^16)8/0״ .12>61ק$ 1?וווװװ)װו)וװוװװװוװוווװװװװוווווװווװוװווװוװווװווווװווווװווװװוװװװווװװוװוווװװװװװוװ% דאס ײד־שע שיל-װעזן אץ פו־לן האמ נאך רךנמאל נישמ רורנ- נעמאכט אזא שװערי קתזיס װי איצט. תר אלנעמ״נער עקאנאםישע־ צושטאנד אין לאנד האם זיך נאזונדערם שװער אפגערוסן אויף תר ײדיש-װעלטלעכער שול, װאס איר גרויסע און װ־כטיקע ת־- צ״ינגס׳ארבעט ק־ממ םאר שוין זײט א לעננדתר צײט נײ אױ• סע־םטי-שזועת באתנגוננען. לעצטנם איז ת ײתשע עםנטלעכע מ־ינוננ אויםגערורערט נע- װאדן צוליכ תד סכנד״ װאס העננט איכערן ײרישץ שול-װעזן אין ,־ױלנע. וױ באקאנמ, האט דאס װילנעד שול-קיראטאתום צותקנע- צוינן די ראנצעסיע םונס װילנעד ײתשן לעתר-סעמיגאד - ת קרױן םונפ ײדייץ שולװעזן אין םיילן, תד תזערװואר םון םרישע פע- דאגאנישע אינטעלעדם־עלע טחות, װאפ ־ארפן ,־ײטער שמידן ת קײט םדן רער נ־ער ״תשער קולטור. אבער תר ,װ־לנער ״תשער לעתר-סעסינאד, יועי^בער װערט נאװאונתדט םון םעראנאנישע םאכ-