Literarishe bleter · 1931-05-05 · 23 (5.5.1931) · p. Seite 449

זײט 449 ליטערארישע בלעםער נום. 23 (370) דאם וואדט דאט דעד לייענעד! ד ד ד ענטפערם אויף דער אנקעטע פון די .ליטערארישע בלעטער״ 35.עאלטער!פראץ / רוזשאן 32.אױםף:ױטשענקא / קרןוקע איטטאדקן א-נדד־ק זזאט אױף סיד :עדאכט א־פטאן שעקרערש ״זוטפ״, וזא• םיװעדט געשילדעדט דאט לעבן םזן טױזנטעד אדנע־ טעד, װעלבע אדבעטן אין ז״ שעכטדייזעד. יעדעד םעקזנדע דראט זיי צז פאדלירן א ד,אנט, א פזם, אדעד י.אד אינגאנצן געדזױעט צ.י ידעק. •טטאדק געפעלן איז ריד דעד העלד א־:•; דעד םשזטעד אין פיר צוזאמען טיט ז״ן פזז מיליאנען אדבעטעד, וועלכע העדלעבעד אדנעטעד, ױעלבעד .ל־ב אנא. דאם איז אלעבנם״: דן הינגעד אזל נ־יט אין דע־ ־אפיטאליפטײטעד דעלט. פון דעד ײדײטעד ליטעראטוד האט אזיף מ־ד נעטאבט א יטטאדקן א־נדדזק גאד אן אלט בזך. ־א־ א־ז ־. *. לינעצקים ״דאם פײרײטע ײננל,. א־ך כזז זיך מ־דה ז־ן, אז פ־ן די ה־נטיקע ביבעד האט ק־ן יטזם בזך נ״טט נעמאבט אײ־ מ־ד אזא שטאדקן דז־טם, ל• אט דאם אלטע, יטױן פארנעםענע בזך. מ־ט פ־טזטע אזן העדלעבע ־ג־לדע־ דזנגען א ז דודכגעפדאבטן ד• דערצ־ילזנג פזנם הם־דײטן לעבן. ל*> נעצל,• .־״םט אדאפ ד• ײאםקע פון דעד חםיד״טעד װעלט, עד װ״זט װער ז־ ז־נען דאם ד• נאטםפאדבט־קע פאדיטױנען, עד װ־זט ז״ער יטװינדל, װי אזזי די רב־ם נאדן אױם נעלט פאד צזזאגן, װי ז־ טזען אפ בלעדלײ מיאזםע יטטיק. דאם ב־ך א־ז א־טטאדקעד פדא״ טעםר קעגן ד• בלי״קזז״ט, װאם בו־טעװען נאך אפילז א־צט. דאם בוך א־ז איצטעד נאך ־טטאדק אקטזעל. 36. ג. קופער / זאמןןשטש םון דעד ״דײטעד ל־טעדאטזד א־ז מ*ד אמ־טטאדקטטן :עפעלן דזד בערגעלםאנס ״מ־דת״הדין״. א־ך האב ייך ק־נמאל נײטט פארגע״ יטמעלט, אז םיזאל ז־ך געפ־נק אמענטיט, װאם זא־1 :••; אזו־ װ״ט ו עגאןזם, א מענט־ט, װאם פאדנאברעםיקט םיאר ,־ן װעלנן םריװאט לעבן, נאר יטאפט אזק אדבעט צזם װאײל פזן דער געזעל״־אפט. אזא גע־טטאלט גיט אזנז דוד בעדגעלפאן. דאם בזך א־ז, לײט '־ •1•״ עד מ״ן מ־נונג, דאם ־טטאדקםטע בזך א*ן מעראטור. פון דער א״ראפעײטעד ליטעראטיד האט אױף מ־ר געמאבט א יטטארקי רויטם ״צעמענטי׳ םוי גלאדקאװ. א־ך קען נײטט־ פאדגעםז דעם העלז־, גל־עבן. דעם א־בעדגעגעבענעם אזן אויםר־בטיקן דעװא׳ לזציאנער, װעלכער א־ז מקױב ז״ן םאמ־ײ־ען־לעבן צוליב דעד אדבעט א*ן דער פאבױק. גליעב א־ז אמענט־ט פזל מ־ט ־טאםונגם׳זױלן, עד באז״טיקט אלע ־טטעדונגען, אלע יטט״נעד, זואס געם־נען ז־ך אױף ז־ן װעג. ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין. עס איז דערשינען דאם װעלט־בארימטע װערק: לארל בײן־אן | | (מ י ס ט ע ר י ע) אין 3 אקםן. ק־ו ײדיש ד״ר א א י י ם ע ן. 124 זייםן ״ פיײי 3 גילדן. .23 1}1זו\ס31א ,3זוו823ז3/\\ ,'־זסז(סץ8״ .2()1סקל אוױ, דער העלד םוי ה. ל־װ־קס דראמע ״באנקראטי', א־ז א פ־גזר, װאם הזנדעדפעד אזן טײזנטער ל־יענער ױעלן זי פ־לן אזן םאױטט־ן. דאם איז ־י טדאגעױע פון דער םםעציםיש״־ד״טער עקא״ נאמ־שעד סמרוקטזר, װאם צזױנגט, וױלנױק אדער נישט װילנדיק, דעם ־דישן ױנגן מענט־ט, װי װ״ט רעװאלוצ־אנער ער זאל נ״טט ז־ן- צו װערן אקל״נבידגעד. אט א דעם קאפף ש־לדערט לייװיק אץ ז״ן ״באנקראפי־. דאם בזך האט אױף מ־ר געמאבט אשטאדקן א־נ״ דרוק. פון דעד א״ראפעישעד ליטע־אטיד א־ז םיד אמבעםטן;עםעלן א־פפאן פינקלע־ם ״נאפמ״ אזן ״זומם״. א־ד װעם מיד ־עדלױבן אויך, אלם העבדע־שן לעזער, צזצזגעב;, אז אשטא־קן א־־נדרזק האט אז־ף מיר געמאכמ ״נםתולי אדם״ םון י. בורלא, װאו א־ן אש־נער םאדם װערט געשילדערט דאם לעבן םון אמזרח״טים אזן ױ םביבה פון דמשק. 33. אברהם שײנמאן / װישעגרןןד פזן ױ לעצפ״דעדשינענע ביכער א־ן דעד ״ױשעד ל־טעדאטזד האט אויף מיר געמאבט אשטארקז רושם ז. סעגאלאװ־םשעם ראמאן ״ױ בױדער נעמזאדי'. עס איז אבוך פון גאר אנ־ער טעמאטיק. אינגאנצן נ־ע טענעד א־ן ױ םדעבט־קע געזאנגען װעגן װאלד אזן נאטור. פון דער װעלט״ליטעראטוד - ״אזיפן מערב״םראנמ ק־ן נ״ם־ םון דעמארק. דאם איז דעד מעבם־קער פדאטעםט םון מ־ליאנען מלחמה-קרבנות, װעלכע זיינען בלינדערה־מ געםירט געװאדן צו דעד שזדמד״ נישט אומזיםפ םילן זיך ױ בורזשזאזע ױםלאמאטן אזױ ם־נלעך געטדאםן כזן דעם בוך. א־ן דער איצטיקער צ־ט םזן םיבערהאםטע מלדמה׳צזגױ־טונגען עםנט דאם בזך ױ אײגן אזן וױקלט פונאנדעד דאם פראגישע בילד מ־ן ־ער װעלט־מלחמד״ דאס א־ז א בוך, װאם ק־יצט אויף א״ב־ק זיך א״ן א־ן זבױן. 34. לאזאראנו / װילנע ״מיך הוננערט״, ״אזיםן מערב״פראנט - קײן נײפ״, ״כיפאר• ברען םאױז״. זײ ז״נען דאם געשדײ אזן ױ לײק םון דער נאנצעד מענטש- הײט. אגעשדײ פון אלעמען. סיא־ז דאם געשרײ םונם קינד, װאם בעפלם א־ן פאױז, בעדלין. לאנדאן, נױ-יארק אזן װאדשע אזן ש־ײט איבער יעדעד דאױא-םמא־ ציע: הערמ, מיך שננערט ז פיאיז דאס;עשױי םון ױנגע, אומגעקומענע מענטשן, םון אמ־ פוטירטע הענט און ם־ב, דאס געהילך םון שראםנעלן, גאז אזן אנ- דעדע מויט״מכשיױם. סיא־ז דאם געשױי םון יענע, װעלבע מוזן מױטן און אלײן געטויט װערן. אויב פיװעט זיך װעד אמםעק, אז ״כ־םאדבדען םאױז״ א־ז אן אוטאםיע, װעט רען אבער מוזן מודה ז״ן, אז דאס בזך א־ז א פאדביטערטער שם״ א־ן םנים דער ה״נמ־קער אדדענזנג.