Literarishe bleter · 1931-05-05 · 23 (5.5.1931) · p. [Seite]

5 ױני 1931 גר. 60 פרײז אכטער יאמאננ דםההא ךידלליז א־־ופנלדירטני ב־עביע ~ װאכנשדיפט סאו ־יכלעדאביוד טןןאפזגןדאוןקונסמ;.קקעעיןין,וזארשגצ פארי7אג ב אױף דעד אדטאגדאפישער קאנפערענןי (אײנדרוקן, ארויסגענאפטע װערטער און אויספירןז :עב*מן פון אונזעד קוז׳&ור-ר׳עב;, אזו• א״ך א•; אעלער ארטאגרא- נ-־ע ז״נען מ־ד עדות םון;ערא״־־קע ענדערונגען, דעלנע קודען או־ף םנאנטאן א־ננ דדאננ ם־ן א־נזעד אנטר־ק״־ננ. דע־ רא־קנ £■; אונזער קוריטור נאילאננה נ״ע פא־מען; נ״ע דאמען פאד א נ״ענ פאדנרעטעדטן נ־לד. ענ קומען או־ף נ״ע נ־עוט •נע־אננע ש־א־״עי-־ע;, ראנ רארטן אױף ז״עד בא־מ־ד. ־אנ ד,אבן מ־ד געשילימ, .רען נזז פר־ליוצק• האמ געהאלטן ז״ן א־נמערעטאגטן רעפעראט רענן דער מונטעד-א־־נעונדאך און ״ד״טן א־־נ״״:. ־אנ ״ד״טע ל*עבן, .לען עט נ״ט אננעמק נ״ע ק־ליטורעליע פאדמע;, ־טט״ט עט פאד א נ״ע װ־נט־קע פ״אבלעמע;, אזן א״גע פזן די פדאבל׳עמען א־ז ־• נ״טט א״ן מאל, ז־צנד־ק אין נדו־פן יאל׳ ם־ן קוים־ד-ד-״ז ױילנע ב״ט ב״ז״ן םון עטל׳עבע זענדערט צזהעדעד-צ״טי־עד, א• האט מען גאד פארנעטן, אז מ־ק א־ז אױף א א־טאנ־אנ״ע-קאנפע ־ענ•;, ראכ דאדף ז־ך בא״טעפט־קן מ־ט ״טדזקענע״, לאנגזו״ל־קע או־נל־נ-פ־אנ;, און שיהאט ז־ך נעדובט, אז מען נעמט אנט״ל אז־ף א ק־לטור״קאנפערענ*;, װעלכע באיטעםמ־קמ דך מ־ט ודיכע קולטור* םראנלעמען. אזו• א-ז *טױן ב~ אונז אזן אזז• רארף ז״ן; יערע פ־ט-םראגע א־ז געבונדן נדטן גאנצן נלל פראגן-םראבלעמען, װעל- :ע יטט״ען א־נם צענטער םון אונזעד רעלטלעך זי־ן און לעבן. או־ך אויטל״ג-םראגע, - אן ענ־ז םון םילאלאג;, •טםראך-םאר״טער, - לאז ו ןךי א־ז געװארן א ב,־•*•:;נד־קע םראבלעש, װאם האט געהאלטן צוגע־טימ־דט א״נה״טלענע מונטע־-א-ננופ־אך א־ן עםנטלעבן לעבן, א־ן מעאטע.־, אן עולם םון עטלעבע ה־נדערט מעגט־טן א־ן לױף פון םיד לאגג- ״אנגע קאנםעדענץ-זיצונגק. .א־ן- זיץ עםענונג-רארמ האט זלמן ױיזק געזאנט: ״מ־ר לעבן א־צט'נישט אין אהקןםה םון לאזונגען א־ן א־נזער טלטור-לעבן יוױ עט א־ז געװק צוױק מ־ט 23 ־אר אויף דער ששראך-קאנםע• .־ענ*ן אין מ׳טערנאוױץ>, נאר א־ן אצ״ט פון ,יעאלער אדבעמ. דאן האגן אײנצלנע םראגן אםגעמראטן ז״עד ארמ דער םדאקלאפידונג פזן ״ױש אלי אנאציאנאלע יטםדאך, איצט מיזן מיר רענוליק דאט ראם װערט געטאן..." אין דער מיטערנאװיצעד קאנםערענין ז״נק געװען יחיױש מיט ־הידייטע יטטימונגק און פארלאנגק, האםענונגען און גלויבן, - פאדא״נה״ט־עכונג פון דעם אויטל״נ, רק מען רעט אויםארבעטן א םארא״נה״טלעםע מזםטער־ א״ש״טפראך. דעד דעפעדאט א־ז ד־ך גערען מ־ט ב־־יטיפלז, מ-ט עקםקודםיעם אין אונזעד ״ד־יגץ קלומור-לעבן. ז. קאלמאנאריטש רארנט א־ן ז״ן דעפעדאט פאר ל״כטע בא- יטלוםן. אדטאנ־אפ־ע, קלאגט עד ז־ך, א־ז נעראזץ ב״ אונז אזאך פון םאדט״ע;. און דאט איז דאם יטע־לעבממע. א״ן בלל;ילט ב״ ארמאנראפ־ע - ני־צט אםט״לן זיך םון בלל. רעםארמ צוליב רעפאדם- דאט איל געםערלק־. מיר האבן יטוין געהאמ א טך אומנעדאטענע רע- פאדמעם םון ארטאנ־אם־ע, דארף יטױן ױ א־צט־קע זק אן אד־ר:- רעםעראט ארױםנעזאנט האט א־ן ז״ן דערמאנ ׳אל־נײטע, א־קראינ״טע א״םיטםראך זאד אלם ־ם־ד פאד דער מוםטעד-יאױםיטפדאך. דאם נ־ט אן אדט פאר ״״־ נ־געד, דעם ל־טראד, צו ר״דן רענן דעד ־טטאדקעד ה־טםעד םון דעט ליטר״טן ״ד א־ן לעב;. מק באױדט דע־ר״ל ױ א״ננ- יטאםט;, ױ נאדאקטער-״טטױנז״ םון דעם רא״־נ־־טן, פו־ל־־״ץ אץ ל־םר־־טן ״ד. ניגער ־ע־ט א־זם ױ מפעציעלע ״אנע א־ן אמע־־דע. א פארם״רקער םון ױ לעבעד־קע מאםן א־ז *. אפאטא־ט־, ער א־ז דערצו פון ױ געצ״לטע שז־ל״טע ״דן א״ף ־עד קאנפעדענץ, ראם פאדט״ױקט ױ װאױלקלינגערדיק״ט און ״•טאנק״ט״ פון דער ״־••;•- םױל״טער אױםשםראך. מידארף דך נ״טט ־א־ננאנצץ אױענט־ק א״ך ױ ליננװ־םט;, - זאנט עד - מידארף נעמק א־ן אבט די םראםא־ץ .א־צט ז״נען םא״מראמן א־נםט־טזצ־עם, א־נאנ־זאציעם, װעלכע ־טט״ען געטדאבמע און ענדנ־ל פאר ״ז־יש ־טטאל און א״זן, אזן רעלנע ז״נק גר״ם מ־טצוא־בעטן מ־ט נה םױלר. ״רא, רעלכן ל״ באטדאבםן אלם דעד העבעדי אױסדרוק םון אונזעדע ד־ ס־־נוננ, אז ק־לטור-באדערםענ־־טן און דעדגר״כזנגען. דער צוזאמענ־טטעל םון . ־ער ״״•פראך-קאנפע־ענ־; אץ. ט־טערנאר־ץ און דער פון דער אר- כאגראפ־ע־קאנפערענ•; א־ן װ־לנע, - ־טדץ א־ן רעם ,ד״זמ דך אדױם אונזער װאוקם און פונאנל־עדװאוקם ױ לעצטע צװײ-צענדל־ק ־אר. ״טעד ם־ט צענטדאלע אדנאנ־זאצ־עס םון דעד א*צט קומען יטול, םון •צד־פמ־מטעלעד, אדט־םטן, לע־ער, דדוקער און ק־״טור- טוער, װעלכע מראנן דעם שװערן עיל און ױ בױימ-םארצװ״גטע ארבעט םון דער מאדערנער ״ד״טער ק־למור. איצמ ה״נן מיד נ״טט אן םון אנה״נ, נאד אדרבא - מיר דארםי האמעװען שמראםען, רעגולירן ענעיגיע. װי אויף פאױט״דענע