Literarishe bleter · 1931-04-01 · 14-15 (1.4.1931) · p. Seite 285

זייט 285 לימערארישע!יייעמעי גיס. 15-14 (361) ב*ו וו־אך צ> וואה טעאטער און קונםט בסעוז מיר גינן *•נער 1ים ךרוק די נןסי![, וויז נןןך ניסס קלןר, װ#ם ס׳װעם געסםילט װערן >ין קיםינסקי״סעקסער דורך *יד* קאםינםקי *ון זיגםונס סורק*װ■ ז״ער מענלעף — ד*ם נ*ק*נטע סטיק ,הער ל*םנ*רםיער*, װןזם װערם נעשיילם דורך 2 *ערז*ן. — *ין די *ינעריקע 3 (*דער 4) סע*סע־ן װעלן גײן די םריערדיקע *יעםעס. — װי װעס *ייםזען די ■םח־װ*ך *ין *ר*װ״נץ *יז סװעי *ו ז*גן• די ,װילנעי• ז״נען דערװ״ל *ין װילנע• ויי ס*ילן *לץ דוד נערנעלס*נס .די ברויט־םיל״ (דער סיינער) — רעסזי י• ר*םנוים■ דער ל*רזער .*ררס״ קוםם ו סבר* קײן װ*רעזע• דער םעזםער װערם *נגעםירם דורך מסה נר*דערז*ן. *י*ם װעיס געסוילס דורך .*ררם״ *ין ל*דז ,•ום״סוב *•נדערװ*נן'. ןןן מ-סו םיסזןן ה*ס **רענדיקס זײנע ג*םע• ס*ילן *ין װ*דסע. עד װעס *ינגינן *ײסםרעסן *ין ײגע• די *רגענסינער יינגע ״דיסע *דםיסםין סריס לערער װעס *יננינן *ויםסרעסן *ין װ*יסעװעד ,1ענפר*ל״-םע*סער *ין *רץ הירסנײנס ,דעם סםיום סענסער׳• מיהלע גר*נער ר,*ס פ*רני*כס *ין *וילז ■ י*י מרסים. פ#ר דער נײס, װ#ס זי *יז געקימען פון *םעריקע, ה*ם זי געגענן *ין *ײר**ע אינער 70 ק*נ1ערסן. *ין *וילן ה*ס זי נוזוכט װערסע, ל#דז, לעםבערג, װי'נע, 1י#ליסס*ק, ר*ד#ם, קיעלץ, ק*װעל, העלם, יסעסיסל *ון נזך *ון נ#ך ססע־• *ין ו יײ ססעס ה#ס זי געפוזס *ולינן גרויםן ערפ#לג *•רע ק#נ1ערטן *יבערחורן עסלעכע ם*■1. *־סעסום *יז זי זײער װןרעם *ײפנענוםען געװ#'1 דורכן נעסערן עילם. חיהלע נר*נער ס#רס *ינס קײן נערלין, פ*ריז, ל#נו*ן. *•ן ניײיןרק װערם געגרײט וי פײעױנג םון ײסף רוססינםקיס 50־#ריקן נענײרנס#נ. ס׳װערם געגרײם ו נוך פון עסלענע הוניערם זײסן פון ײ *נגעזעענססע ײײסע סר םםססעלער *ון *רסיססן, װ#ס װעס גענן * ם#רפסעלוננ װעגן רי *ויםםוען פון דעם ענערניסן ײײסן ק#מ#1זיט#ר. ס׳װערט געג־ײם * יונילײ*ם#רססעלונג. ס׳*יז געקוםען קײן *וילן דער נוקונסער *רםיסם *ון זינגער װיקטןר נענקין. ז״ן ערססעד *ײםסרים *ין לןדז *יז *דורך םיס גרוים ערפןלג. *ין װין װערם געפײערס רער סניןריקער יינלײ זינם ס׳עקסיםםירס ר*דס * סטענײקער ײוי• סער סעוםער. *ין ניו*י#יק גײס *י*ם *ין פ#לי *יקןנס סעוםער * נײע *פערעסע געסרינן דודך נ. דעסלער, םוויק — י. רוםסינסקי, *ויפגעסירס דורך יעקנ קןליך. ײ הויפס-רןלע — ם#לי *יק#ן. — וי *פע• רעסע הײסס ,נננסע לינע״. ס׳איז * נעלוננענע ססיםערײ — סרײנט מען אין ,פןרװערסס״ — #נגעפיקעװעס סים פרײלעכס, םים נעסס#קע לידער, סים סענץ *ון געלעכסער... זי םורפרײנס ײ סרה• סמירו.״. *לו ליליח *ון װ. נןדיק םרעסן *י1ם אייף *ץ ניײיןרק *ין וײער יר*נר#ס. רעדאקםןןר נחמן מייזיל ס דערסײנס דעי דריםער נום׳ םון רער לעיז■ נעדנעד ,עוסםײעזי׳. *ויםעד די ם־יער־נוםײליקסע סריפסססעלער, נעפען ןנטײל *ין דײםן נומער ײײס*ג*לי1יסע סד״נער פון #םעדיקע ם■ ל• הײל• פערין, יעקנ םעססעל, םלנה לי, נניםין רעסלער, נ. גר#ס, ק. הײזלער, ע• ססןרקםון• ס׳נוםײליקס זיך *ויך ק*ײ מןלןדןתסקי• ס׳קופען *ין נומעד *ויך רענענזיעס, נןשיען *ון רעפיןדוקעיעס פון ײײס-געליניסע םןלעי. עם *יז דערסינען אין װורסע * ז#מלנוך .*ויפג#גג■, *ין װעלנן ס׳נ#ט״ליקן זיך סיש לידער, נןװעלן *ון *רסיקלען: העדס נופגעססולס, *. גו• םערפ#ן, ספחה ד#ן, ג. העל, קלפן ליס, דוי סי1• םונער, ד םוקסים, ם. נןסיס, םענול נײגיעסל, י. *#■יערניקןװ, דנורה םןגעל, פ. #1נין, ל*ה רןסג**, י. ױנינססײן, נער סנןפער. *ין נוענןס־וײרעם דערסײנם *י1ס ו ב ך םקינן *ון סילדערונגען פון נרוך בענוערסקי, .*ויף ײײסע פעלדער*. ד#ם רוב סילדעיס נענ■ דערסקי ד#ם רױקע, ססילע לענן *ון די םעלד• סענםסן, *ון נעיקר ד#ס לענן םון ײ נהסות• ,וער *רנענםינער סםוװסקי׳ — *זוי רופם סען נענדער• סקין *ין ײ ליםערןריסע קיײזן *ץ #רנענטינע. *ץ ליםע נןװ״זן ױך םון 1ײם *ו נײם *ינערזענונגען פון סלום *סס נןװעלן *ין ײ ליםװיסע זסירנולן, געםונס דורך ל־נע ם*יר#װיםס. ס׳װערן *ינס נעםירס *ונםערהונדלינגען םיס ו נו• ק#נםן ליםװיסן םןרלפג װעגן *רויסנענן סלום וסס ,ם#סקע גנב׳ *ון .ײ םוסער״ *ויף ליסװיס. *ינערגעיענם וורך ל• ם*יר#װיםס. ריגעי .סײמןיגן׳ הײנם ןן *ו דרוקן * גרויםן ר*ם*ן םון ם. ם. דןלינק• .סענססן, װןם זײנען סםןרקער *ון *ײזן״, *ין װעלנן ס׳װערס געסיל• דעיט ד#ס סװערע ײײסע לענן *ין ײ נײסן פון ועם *#ר *לעקסונדער דער דריסער. *ין םןסקװער פורלוג .עםעס״ *יו *רױס # נײ נוך פון *. *לנערםןן (וער םחנר םון,ניר#• ניוזסוז׳) *׳נ .סוכםעס׳. — דער נוך הולם 274 ז״סן, עד סילדערס ר*ס לענן פון ײ *רגעםער *ין יעקוסעײנוסלוװער *ץ ד*נער נוסײן-סוכסעם. ע. פ. רעסןרקס נײ נוך ,דער מעג *ױף נוריק״ ה#ס ססןרק סןראינסערעסידם דעם ײדיסן לײענער-עזלם• י#ס ערססע העפס, װ#ס *יז נעגענן געװןין *לם *רעסיע *ו ײ ,ליס. נייעסע־״, *•ז זײער סם#רק געפןדעיס נעװ#ין ײרך ײ *ײנ*ל• קויםער םון ײ ,ליס. נלעםער׳. 3 יער ,נינער-קלונ׳ נײ דער ,ײײסעי קול• ם ר געזעלסושס״ םורנרײםערס װןס־װײסער *לץ״מער וײן װירקוגגפ״קיײז. די ײק״ג סםײם, מי נוק#נס, *ין פזרנינײנג םיםן ק*#פ. .ניכער״, פ*רל#נ 1. קלענקין. *ינס װערס געגרײם * גרויםע נינער״םור• קױף *ין ג#נץ *םעריקע. *ץ דער *קניע נעםם * נרויםן ןנםײל ו• םלםד, װעלכער געפינס װך *ינס *ץ נײײ*רק• די גרויםע עפןפ״ע פונם *םעריקונער סרײ• נער סע#ד*ר דרײזער, .די וםעריקונער םר#געײע', דרוקם זיך *ון דערסײנם *ינגינן *ץ פ#רל#ג סימה נ*לדפ*רנ. 5 *ר#נץ פעהײנגס — .קורל ם#רקש• (ײ גע■ סיכפע פון זיץ לענן) װערס *ינערגעזענם *ין ײײס ײרך י. *ןגעל *ון ל• ונגעלססיק. לממיאטור און קולטור *ום יןרנײם *ין י. ל. פרץ װעין *ץ * ר״ סטעס *ון ססעסלעך געסובם ספעניעלע *װנסן געװידםעם דעם לעבן *ון סופן פון •. ל• פרץ• דער ״װ# ח#ס לענסנס פורססןרקם זײן 5ר#פ#נ*נוע.#רנעם *ץ *וילן. דעי נופולמעכסיק• םער פון ײװ# ם• סור ה#ס נןזוכס לענםנס לעמ• נערג, וסעפיסל, םםרי, ם#רנ#*#ל *ון *נדערע ססעס, װ*ו ײ *ק*יע *יז נעפירס נעװןרן םים גײיס רערפןלג. חוץ ם• סור ה#ס * ר״ סםעט *ץ װ#לין נןזוכם ד״ר גרסוני• ער**לגרײך *יז *ײרך זײן *רנעס *ין ר#װנע. נ#ך פסח הײנס זיך *ן *ן *קניע *ון ײװ# *ין װנרסזס *ו דעם *װעק װעלן םןרקונוען ו רײ זיעונגע-, נו װעלכע עם װעין *״נגעלוין די װ#רסעװער פרײנד *ון ײװן. *ויף *ן *לנעסײנער פורווםלוננ פונס סינ• ײק#ם פון ײ ײדיסע זסורנןליסםן *ין װילנע *יז וײנסםיםיק #נגענומען געװ#רן פןלגנדע רעז#לי1יע: ,דער סינײקוס םון ײויפע זסיורנזליםםן *ץ װילנע וריקס *ויס זײן ס*יפן *רןסעסם קעגן דער רעכט• ל#זיקײם *ון דער ײײסער ספרוך *ון םונם ײײסן ס־ל-װעזן *ץ *וילן *ין פ#דערס: עס זןל #פנע• סוסס װעזץ דער נ#יק#ס, װ#ס װערס געפירם קעגן ײויס *ין פורס״דענע #פיניעלע *ון ק#םונ#לע *םסן *ין *ינססיסוײעס, ײ ״ײסע סולן ז#ל *רײנ• געגיפען װעדן *ץ דער ולגעם״נעי נעץ *ץ ײ פלונהסע סולן, *ין, תי *זזלנע, *ולססענויק *ויס• געהןלסן װערן פון דער פלוכה״. דעד עלסערער ״דיסזר סײפסססעלער ד. י• זילנעדנוס ו.#ס *•עס סודעפנסלענס * נ״ נוך ,סענססן *ון נזסעעניסן׳ (זנרוניח סון ז״ן ױגנס *ין נלעסער פון זײן *נקס). ב׳איז *ײסד, #ז ד#ס נוך ו*ל װןס־מער *#רסירײט מעק *ון גענן ײ פעגלעכקײס יעס עלםעין ״ײסן סריפססםעקער *ו לענן נהרחנה *ון עוגרײסן ז״נע *יבעריקע זכרונוח 1יס ורוק• דער נילרובנכ*רעפ#רםעםענח פון *רנעםער• ײנג *ין ניו-יןרק ה#ס #נגעהוינן #רו־םנוגענן # ם#נ*סלעכן זסורנול .*ינזער סול״. דער 1יל — ,1י גענן *םעגלעכקײט *ינזעיע לערער, *ינעסער• ײנג*טיער *ון עלםערן נו *ורסיפן זיך *ין די װינםיקע *ר#נלעמען, װןס הןנן * סײכות פים ״דיס*ס1#י*ליסםיסער קינדער-דערנןוננ׳. ײ םעג *יז *ץ װורסע געססןרנן ײ נ*• ק#נסע ײײסע *עדונןגין *רן סײםםסםעלעײן םע• יעז# רןזעננוים. זי *יז געװען די גרינדערין פון # רײ קינדערסזנסםנלסן. 3 סנת דעם ננסן *פריל קוםס ם#ר *ין ײ ז*לן פון װ#רסעװער סםןס*ר#ס * *רילינג״נ#ל לםונח ײ ײײס-װעלםלעכע סולן, #ײננע#רדנם דורך דער פ*ר*ײניקוננ *ון ײ *רעסע־ןגגעססעלסע. — :׳װערם נענענן ו רײך *ר#נר*ם. ײ לןדזער .פרײנר *ץ ײװן״ זײנען נ#ך # לענגערער 1ײפ פון נןרניסס ס#ן *וגעסרןסן עו # סורססןרקםער #רנעם. ס׳ז״נען גענײנדעם גע• רןרן 2 װיםנסופםלעכע סעקעיעס — עק#נ#פיס*סס#• שיססיסע *ון עסנ#גר#*יס*ם#לקלןריסםיסע. ײ לןײ זער #*םײלונג חןס פונונדערגעסיקם נריװ *ו *ירע מיסנלידער *ון פןרנעלײגם * גענויערן *ל*ן *ון יעד תײסערדיקער *ינעם.