Literarishe bleter · 1931-02-27 · 9 (27.2.1931) · p. [Seite]

דוייייגטייהונד גוםונד *3 ױיטז (16 זײםן—פוז הױשבײן—״אונטעון וױמן שטעוח בױינ טעכנישע סיבות איז אק פןריקן טסער ניס ארײן ״דער רויסער שסערך׳ נר. 27 פעברואר (193 60 אכטער יארגענג פרייז ל־בוע־אריײזע ףייץיףףך ך- א־־ופטדירטגי י װאכנעלדיפנל פאד ־יטעדאבןוד ■■ פאר־ל^ ב.קקעצק,װא.־ש<ג פזעאםןןדארןקונםט פון טדוים צו װידקלעבקײט די באראטונג װעגן א ײדישער ענציקלןןפעזיע, בערלין 14- 15 פעברואר ענע־־לאםעריע. װאס א־ז או־םגענוגען געדארן ימעט דורך א־*ע גליידער םון דער דזינאד-םאנ־-קאר־כ־ע םיט גודים באג״כהער*::. עס ז־נען אױסגעט״לה געדא־ן שא־־ה־־־ענע קאד־ס־עכ, דעלנע דאין באדא״־םה גענױ אױסא־יעהן דעס :א,־אקהער םון דער ענצ־קדאםע־ דיע, דעם בױחשעה, קאלקו־׳אציעס אאז״װ. או־ך ־י ענציקלאםעד־ע־ קאכויס־ע ם*ן ייװא האה םון איר זייה אםגעהאלהן ז־צונגען, א־־ס־ געקליבן מאהעריאלן. ה־טה שאליה האה אויסנעאדבעה אן או־ס״ פירלעכן םראיעקט <געדרוקט אין די ״ליה. ילעהערי, װעלבעד איז געלייגה געװארן אלס יםוד סא־ װייהערדיקע באהאנדלונגען. במשך םון אה דער צ־־ה זיינען אױםיעקרהען פאר־ט־־דענע עתסהע ם־אנן, חילור,י-דעות. סםקוד״ װאס זי־נען םאדבונדן מימ אזא קאלאםאלער אונטערנעהונ:, װי א ענצ־קלאםעדיע שהעלה ה־ה זיך םא־. באזונדע־ס איז נעשטאנען די ם־אנע - ד־ באה־יליקונג םון ײװא אין דער ענציקלאםעדיע. דער ײװא איז באדוםן און ער איז דעד אײנציקער, װאס האט די אױהאױהעה און די אדגאנ־זאצ־ע צו יהאםן א״דישע ענציקלאםעד־ע. אבער - האבן איינ־קע ײװא■ טוער זיך געשראקן - קאן נישט די ענצ״קלאםעדיע א״נשיי־נגען ־* גאנצע ענע־גיע און אם־נדזאבן די זאהל״און בא־־גי ארבעה סון ״װןג װעלכע ג״ה איצט היה אזא העהם. בדי אויםצוקלעק די לאנע, בדי באהאנדלען ד־ אלע א־י־ם־ געשװא־הענע פ,־אגן איז נ״היק געלען א בדייהערע באדאהוננ פ־ן דער צייםוױיליקער קאהיסיע סאק תבנא־ו-פאנד ב״ ״װא, ה־ט דעד ענצ־קלאםעדיע-קאהיסיע, װי אויך ה־ט םאױההי־עד םין או־סםיי־ בױרא סון ייװא. ו״ באראהו״ איז צונױםגערוםן געװאדן ק״ן נערל־ן אויף דעם 5-14זטן פעב־ואד. סון װילנע און .לא־״נוע ז״נען סםעצ״על;עקוהען דיר ה. וױינרייך, נ. מ״דל, ב. קלעצק־ן, א־ן מ. שאלה. ם־ן דער בע־לינער קאמ־ס־ע, ם־ן דער עקאגאמי־דער און ד־סהאר־־ג־ע־ ־לא־ס־גקצ־ע, וד אויך םון דעד בע־לינער אםה־ילונג םון ״לא־ם,־״:־ האבן ז־ך באטיילקם מ־ה שה־ב-א־; באראטונגס-רעכה םאלגנדיקע וייסנשאםה־ לעד און היעל: ר. אבדאהאװיהש, ד״ר ח. בא״אױאגסקי, בן-אױר, ד״ר נעינשהיין־לישניצער, ל. נ,״אהסאן, י. בונטא־ו, נ. י-עדיד1, ם־אם. א **דיעןע ענציקלאטעדיע — א*ז *:רין ד:ט אצױ״ צענדליק יא־ נע־וען דער טרו־ס םון דער ״ױשעד קולטור־װעלה. א־ן :־שט נאר אטרויס. עס דינען ױ לעצהע ׳א״ן :עמאבה געװארן סארשיידענע םױװן אױ־סצ־געבן א ענציקלאפעױע אין ייױש - םרוװן, לעלכע האבן זיך נ־שה א״נגעגעבן. אין ױ ״ליט. בלעהער״ זיינע- שױן געװען געדדוקט א״טיקלען איבער אה ױ םא־שײתנע נישה- געלונגענע פױװן און אנהײנן. ױ לעצהע חדשיס איז ױ םראנע םון אענציקלאםעױע ארויף אויםן םדר-הױס ב״ ײ ״װא־טוער. אין דעם ױבילײ-נוהער, װאם ױ ״ליט. בלעטער־ דאבן אױיסגע- :עבן צו דער םינםיאריקער עקם־סהענץ םונם ״דישן װיסנשאסהלעבן א־נסטיםוט, האבן היר םארעםנטלענט אן ארט־קל ״שוין צייה צו שאםן א״ױשע ענציקלאםעױע״. אין אה ־עם א־ה־קל האבן מיר אננעװיזן, אז ד,ן ױ קולמור-באדעדםענישן םונם ״ױשן לי־ענער, הן דעד פונאנדערװאוקס פון דער ״ױשעד ־ױסנשאםמ, הן דער נ״ע״ און צאלר״כער קאדר םון ״ױשע װיסנשאםטלער, װאס גרוס־רן ז־ך און זיינען םא־א״נ־קט ארום ״װא מאסט מענלעך און נ״טיק צוצוטרעטן ארויסצויעבן אנױיםע ענצ־קלאפעױע. אױף דער םלענא• ־ע־ר ויצונג םון דער צענמראל-םארװאלהוננ םון ״װא <ה״ יא־ סו- :,־,־״) אױ ױ םראנע אױעקנעשמעדה געװארן, ד אױ געשמ־צש נעװאדן ױרך ה. שאלימ. נאך אלענגערעד דעבאהע איז דאן אױסכעקל־בן נעװארן אקאהיסיע םון א. הנזעױקאװער. י. ־אשונסקי, נ. מ״דל און ט. שאליה, װאס זאל אויסארבעהן דעם סרא־עקה םון אענ- צ־קלאםעדיע, װעלכער װעה דערנאך באטראנט רערן ױרך דעד צ.-ס. פון ״װא• אזיף תר זעלבער םלענארער זיצונג א־ז באשה־מה :עװארן צו שאםן א װיםנשאםמלענן םאנר א״נ םון ש. ױבנאװ. ־אס אדיאנױירן םזנס ױבנאװ-םאנד איז איבעד״עגעבן געװארן א. ::שעריקאװער, תלבער האה אין אויםהרא; םון דער צ.-ם. םון "װא צונױםגעתםן אין בעדלין ױ מיטגליתד םון תר היסטאר־שער :עקציע פון ״װא א,־ן נאך א״ניקע ױבנאיז-םר״נד אױף אזיצונג, אױף ־עלכעד מידאמ נעדארםט באהראנטן תס אוםן דױ צו אתאנױי־ן ־עם ױבנאװ-םאנד. בהעט נישה צונדםנער־גדטערדדט אױ ארך אויף די דצונגען ״ד־ן תפ ױננאװ-םאנד אױיםנעשװאומען תר פראיעקט װעגן א