Literarishe bleter · 1931-02-13 · 7 (13.2.1931) · p. Seite 134

י״מדראיישע בלעטער נומ• 7 (354) זײט 4^ 1 ןןאך צו ןןאך ליטעראטור און קולטור טעאטער און קונסט . א-ן יײזזן רעסדעזענפאנ־ן-פעאפער א,; .ל*ר• שע נ-נןןלזן׳ס*•") נד־פ סען דננו * לןנן נןןי׳רעאדנ: .*זד• קונו-לעסל״ - רעזש• - םנחס דוגץ. סישפילן דלזן־א םענוןלאריםש, ד*נ* נלוםענסעלד, ר.עלע• נע ־.אפלינ, תד לעדערםאן. א. רןוםפאן, ח• נױנןןן, ד. ק־זעדאזױםש• רעד נלעד םאלקם״םעאםעד .]נענםדאל־' יאדף ־••קע וג) חאם אננעחדנן עז שפ־לן םיפ א:נא •א־ ק־נאל־םש אזן חערםאן םעדנשם־ן אין ה־םאן •א- קונאודטשעס אן אדםם־דונ: .סוז• פזל־טונ״. סישם־לן א•; *עאםער אדך םאנ־א םלדס, אראלף לערער, ם• ־אלםשפאם, ס. ל־םאדסק•. - זאל :־ן <; א א :וםעד שעה ׳. א־ן קאם־נסק-םעאטעד םדעם אדף רעד נא• דאוסםער ארם־סם, דער ל־נל־ננ ס,ין *ד־שן םעאםער• עולס ם־שא םישזאן. ער םדעם אדף א־ן אסלנער קאפער־ע .שלעד *ו זלן אקנען׳'. ד• קאםעד״ע האלפ :עשסאנם דאס *ונל־קוס. ד• קאם־שע;־םואנ־עס און סעענעס ש־דם ארודך ם. ס־שזאן ז־ער שדן, *•נ־ ם־ק• ם־שדאן א-ז א קערנד־קעד ־דישער אדם-סם, ער האפ דך נאז״ספ נעםאנט ט־ט זלנע :אראקםעד• ,־אלן. ער לעם א-ן לאדעוע דך נארלון נאך אץ עםלענע נדע ש־עסעס. א־ן .סקאלא״־םעאםער און אץ שאלקס־םעאםער נ־ען .סנאדן״ װ• שו־עד ״ײ לענעו״קע •חום״ס״ און .אדשן לענ קדן נוענאס־א־רעס׳'. א ס נאדאםאל האם אננעחױנן ־לנע נאסםששילן אץ ר״לנע. >י חעדץ :דאסנאדם א־ו נוד־קנעקוםק שון א קאנצערם־םודנע >לנעד פזרח־נאל־עיע. עד איז ארוש :עםראםן א*ן .ז־לנע אץ םרץםאנ ־עס נוםן נ־ם ער א קאנצעדט אץ לארשעלעד שםאםדאפ־זאל, םאנ• טאנ דעס *זםן א״ן לאת. אינדנן סאדם ד״ :ראס- נא־פ אױף א קאנצע־ם־םודנע קדן ליםע. אין ל״םע פרעם עד או״ף ראס ערשםע סאל. * מאל• פיקאן םרעם אדדס אץ א נדער שיעסע .:ננהשע ל־נע״, נעשתנן תרך יעס •וננן שתשט־ שםעלעי נניםץ רעסלער. פױ<ק-'. ־•םש־זםקי, רע־ וש•- •עקנ קאל־ך• דאס אײ ת צ־אנזדקסםע סיעסע, אץ לעלנעד פאל• פ־קאן ם־עם אױף אץ נ״ו־יארק סא־ ת פ •אד, לאס ז• שפילם דארם. >< ־אנאס םודקאז האם אץ לאדשעלער ליםעראטן־ סארא־ן נעהאם נ דמ־פאציע-אלנםן. >• א־ן לאנדאן לעדם נעעשנם א ־•לדעד־אױסשםע־ לוננ םון דעם לאדזער ״תשן פאלער נתן ש*".ע< ת אויסשםעלוננ לעדם אדנאדױדם דורך אסאתזע־ קונסם־נעזעלשאשם. אץ פאתזעד ״תשן פעאםעד סירם םען אױף ע. ר. דעמאדקס .או־שן םזרנ־שדאנם נ־שםא׳קדן נדס״- ראס לערק אױ א־נסצענ־ױרם דודך ־עס אפעתקאנע־ שר״נע־ חעת לעזזץ. >< רעד םאלאנםשזלעד ק־נסםלעד מאקס נאנד לעם רעס 14םן שענרוא־ לחףףםן אאויסשםעלוננ אץ נעדלץ, ארנאנ־זיחם תדך תד קונסם־נאלעתע נעדנ״ ח״ס אץ ..נאלעתע דע שדאנס״. \ פדאש א• א ראנאק, לעינער חאפ נע רללם אץ פו-לן עםלענע זאנן און נאזונם א ד״ נרעסערע שםעט, חאם א־נערנענענן זלנע אדנ־ ־רוקן שאר דעס ־ם״א־שארשם־עד אץ *פעדיקע: ״נ־שס קוקנתק אױף דער ביםעדעד עקאנאס•- שעד לא:ע שון ת ־רן אץ סױלן, ,דעלנע חאנן אם־לו :•שט קדן נעסערע אױסױנםן סאד רעד צוקונשם, אנפ-קלם ױך אנעל ־אדס א שפאד- קע ״רישע קולםודעלע םעם־קדט חנס ת לאנע אץ םױלן א־ז ז־ער א:ערתקםע, רערש־נען אנער ראדט צענדל־קער ־תשע צ־ט־נזען און עס .לעץ אדױסנענענן הונרערםעד נ־נער אץ דע־ ־רישער שפראך■ ת ־־•שע םעאםערס ידנען םול, און :מעם אלע םא: קוםען אץ לאדשע שא־ סא־לע• ײננען און לעקזרעס .לענן ־תשע פ־אנלעמען■ א :א-ונרערס שר־לענע דערשדנוננ אץ פױלן :־נען ת ־תשע שולן• עס א־ז א נחת צו ־ען״ ל• ם״זנםעד קינדער :אקופען ז־ער :א:צע ־ערצץננ אץ ־תש■ אץ רעד דתשעד :•םנאױע און אץ ־עס לעדע־־סעדרנאד אץ •ײלנע, טוען ת תלסיתס אמחע *ארשוננס־אדנעם. דעד דתשעד :ױסנשאפם לענער א־נסם־םום אץ תלנע מימ ־דנע צענ־ל־נער אפפ־לוננען טוען לא־נ־ערנא־ע א־נעם סאר דער —שער תסנשאםם״• >, פרץ מארק־שעס דאמאן .־וד-ארס רו־ א״ז״ א״ ־ע־ש־נען אץ מאסקלע, אױף ריש־ש• אץ שארלא: נ■ קלעצקין א־ז אױסנעזעצם א נוך שץ ־ונח םס־לאק - .ד׳ נחםן :דאסלא־ דעדי' א־ן נעשטאלם פון ז״ן ..םעשה ם־ם ת ױנן :עטלערס״• צוס נוך חאפ ש• :•נעד אננעשתנן א ספעצ־עלן נת־סן ארדנם־ד לענן נהמן :דאסלא־ ־עד. ־עד אר״נפ־ר חאם שאלננתקע קאש־םלען: חמ—ש און ־תש, חסיתש און ־•נספלעז״שקדט, ים־-ש און דער ־—שער סאלקס־מענםש, הס־ת• שע סארלויסעד סון די נחסן :דאמלאלער, רי נחמן :דאסלאלעד, ם־פוד־־מעש-וח שון רי :המן, ת תנען - טדש־וח נעשאסן :עלאדן, אױף לאסער שפראך -נען ת מעש־וח סאדשתנן :ע־וא־ן, לאש סאד א לעדפ חאנן ת סעש-וחי דעאליוס און סימנאלידם■ א אץ סאדלאנ .נוחזח״, לאדשע, א־ז דערש־נען ־אס 54ע נוך שון מאקסיס נאדק־ס ..דאס לענן סוז קליס םאמנץ״, ־ד־ש פ• נ־תן. >רן ־עס זעלנן שאדלאנ איז ־ע־ש־נען א• א־לץ - .סס״ ססז סאדלאס;׳', ־־•ש סעל־ע סלאקסעד. ־עד ־ענ־ע־שע־ תנםער ם• םזױדנעד אױ צו־ :עםדאםן א־ױסצונענן אאנםאלאנ־ע פון רעד ־י•- שעי ל־טעיאםור א־נעדנעזעצם אױף יענרזדש• א־ן ־ער אנםא־אײע לעלן אדלנקומען לידעד און נא־ זדעלן סון ת מאדעדנע ת״שע שד־סםשםעלעד א•־ נעדעניעצם ־ורך פ• םשודנער. * ת לאנדאנעי םאנצלםוננ .ת םאסם׳' דאס :עסאכם א נוםן אנח־נ: ױ חאם אננעהױנן צו :ענן נ־כעי־ס־עמעיס צו תער אניליקן שדץו. םיהאמ נענ—.ם, או ראס ־תשע לאנדאן חאם ױך שױן א־ניאנצן אפנעותנמ םץ א־תשן :וך• חאס ײך אדױסנעתזן, אז דעד א־נמעיעכ צו דעד :•נעי■ פדעםיע אױ תעי נרתם■ דאס עדשםע נוך, ע. ס■ -עדאדקס ..אױםן םערנ־םדאנם קרן נלעס״, א*ז אלעק עטלענע חונדערט עקז. דעד עדשאלנ םון דעד עד שפעד סדעם־ע חאם נאלאױנן .י• שאםפ״ צו :ענן :אך :•כעי־פיעמיעס• * אץ דער הױסם־סאדלאלסונג שון ־י שען־ קלונן, א־ן :נעלנער ס׳זלנען אננעםערקם ..1 פיפ- נל—ער - < שץ ־ארשע, ס שץ :•ו-־א־ק *ץ נ שץ תלנע - תנען א.״ש:עקל־נן ש־ן .לאר- שע און שון תלנע: ם■ ללנעדם, •■ •■ םדונק, נ■ םדזיל, א• צלםל-ן, ד• קאסלאנאתםש, ט. דא■ תםש, ו• ר״זען און ם• שאל־ם■ - *עד ■•ץ״אדום סון סעקדעשאדיאם א־ו לאלשע■ א אץ ת לאנדאנער —שע צלטוננען '־ענק פ־ד ,לענן דעד אקצ־ע סא- ״לייא, לאש -ש ם-רמ ־א־ם אדורך ם־ס נדױס עדסאל: א• משעד-קאלע-. אץ דער אקצ־ע תנען א־ל;:עצױ:ן א — אינסםיםו צ־עס און אננע־עענע סע-ענלענקדמן פון —שן ־אנ־אן• * אץ —ל;ע א•• :ענ-נדעש;עלא־ן א קא מ־סעט צו סדערן רעס צז־אתקן ־ונ־ל־ סון לער .צוילנעד םלושע״, לאס שאלם אױס רעס 6זםן שענ■ ־וא־ 1031. רער קאסמעט שלאנם אן םשך שון ת :אענםסמע הרש־ם אלנצוארדענען א נרױמע עש:ם• לי״נע סלעדונ־. לננוד דעד םתסע, אדױסצו:?:; א זאםלונ: ם״ם א־טיק־ק און םאסעתאלן צו דעד :עש-נמע אץ נא־אקמע-שם־ק שזן ־ע.־ ״תלנער טדזשע״. חעד קאמ־םעם חאם נדעח אלנצולאדן צ• ת שלעדוננען ת אלע אדם־סםן, לאמ •ל:ען נעדען תםנל־דעד םון .תלנעד שתפע׳'• א־ן •ינ״ל־-קא סיםעט לעלן אױך צונעצױנן לע.ץ שאדשם־עי םץ אנרערע :רעסע־ע שסעמ, אץ אזו• אריס שארלאנד לען רעם •וס־םונ אץ אן אלנעם־נעם ־תשן םאס שםאנ, הן םון שױלן און הן שץ אױסלאנר• אץ .תל־ נער •ות־־-קאם־טעש זינק ארקן צ״א ד״ר •. ת נארםק,, נ• קלעצקץ, דייר צ. שאנא־, דייי ־א• םעם, ח״ר ש• ־ש־מלא־מק•, םשח שאל־ם, ר״ד ם. ותנדלך, ז. ד־חץ, נ• לדױנ, ד. קאשלאנאתמש. פ■ חללפעדץ• אץ ראודנע א־ו פאדנעקופק א צודאטענםאר םץ ״ד־שע זש־דנאל־סמן פון ידאל־ן, אץ .לעלנן םיחאנן ױך נאס״ל־קט 32 ־עלעאנמן■ צתשן אנ- דערן א-ז נאשלאסן נעלארן צו נתנרן א:לע ״ת־ שע טאנ-צ״םוננ סאל לא-ן■ אץ נזשאדא־שא־לא: אץ לאלשע יועט א־נ- דכן דעדשלנען א נל נוך שון דל• :דאםמאן .שאתז״, א־ן יועלכן ס׳װעלן קומען שילדעתננען םו;ס אל״ :עם־נעס אדן ״תשן שאתז• א ־ער לאלשעלע־ שםאסלאם לאם נאשטע• פיקם ר• סונש-תע סץ סז םױױש :•־־: סארן ״' תס. א־ננם־ם־נ א״סן ־אר 1931• >< רער תלנער —שע- פק־קלונ תםן תלנער —שן ליסעדאםן און וש־דנאל־שםן־םאדא־ן אדדנם א־ן אן אקא־עתצ לכנוד שלוש אש. ס׳רוםש צושאדן שץ ר־נע נע.־םאל--לאצק•, ־עלנעל לעם חאלםן א.־עסעלאש לענן שלוס אש א םען םענדם: ־~שע נינעד תנען ם־ער• אם קאמס רעסאדקס ״או־שן מע.—־סדאנם :•שםא קלן נלעכ״ - אץ אדיױנאל אץ ידםש 4 מאיק <נל ס דלק), לען ס׳א•• יעדש־נק אץ מינעד א מ־לײןז עקו■, אץ ודן לעל ״תשער )רנעדזעצוננ מ־ם אן אידנס־ר און 2 תלדעד - נלױז 3 נ־לדן - א חדיטל חדסם עס סץ ־עס פידו, ־אס עס יאסמ אץ ־״•ש. יעדאקטאר נחמן מײזיל