Literarishe bleter · 1931-02-06 · 6 (6.2.1931) · p. Seite 113

זײט 113 לימעראר״שע בלעטער נוש. 6 (353) 1 וןאך צ1 וואך טעאטער ארן1 קובםט ' \ וױ ם׳א•; שײן נןפאו׳דן קוםט *ו צ.־ ד• ם־ר ־ד־׳טע ט;אטעדן א נ־עד םינםטער ־ד״טעד טעאטער• לדן נאטען זעט ו־ן טסוזםא .*ענטדאל״׳טעאטעד• סיז־נען פאראו־םנעזען עו שט־לן א־ן טעאטעד ש■ קוטנעד, אננא 'אקינא־דטט, הערסאן םענ־נשט־;,;אועל א״א• - אין נאווא־טצ•" נ־ט .נענ• קינ־נ״ און םיוועדט נענד־ט אונםער דעד רעו־ט• שון ט• רונין א נלע ס־עסע א•; קאםינסקי - ד• נאסטשם־לן םון ר־־טא ם־יזו־אן א־ן .סקאלא״״טעאטער וועדט נע •טשילט .לענעדיקע •חוםיס״ שון א• קאלטאנאד־ט־ט, רעזשי ם• ל'שטאן. סישש־לן אין דער #•עםעז נא טאל־ע ל־שםאן, ענ• ל־טאן, ם■ םאנ־עלא, •■ *•- שעד, ם, נדאנעצק־, ש• ד׳ינטדרנ, ם. ק־זעראד־טש: דםן צ־ד־נ, ל• נארםקא שישעד• םיטרעם ארױם א•; דער פ־עסע ד• •וננעטשקע שושנהלע ליםםאן• - ד• ש־עסע דערם לענעד־ק אוישנענוםען דורך דעס עולם• אץ .שאלקס־םעאםערי' (ספאטשע) נ-ט אלץ .אױשן ־ענ קדן נוענאס-א״רעס״• ץל־יא שאטאצקא און זינטונט םורקאד זץנען אדז־סנעטאדן אץ אר־ נרעסערע שםעט א*ן שױלן;־ שירן או־ף ה• א־נסענס .ד• נ־סטער״• \ א־ן ש־ל שטעם דערט א־צט נאדיזן אץ ש״לם א ־־אםע .־.— שרעם־ע דעלטן״, ־עאל־ו־דט דורך דעש נאדאוסטן רעזש־סער ע• א• דושאנם• אין דעם ם־לס םרעם אױף ד• יא־אוסםע ארטיסםין םר־ס על־אס, רעלנע דננט עטלענע ־■־•שע שאלקס-ל־רער■ ,־< ד■ פ־עדוננען אץ דאסקדע שונם םאסקדעי םלוסדש; ־־•שן טעאםער נעםען אן א נ־־טן שארנעס אױף א־נע פון ד• לעצטע שאר אםלוננען א־ז אננענ־םען נע־זא־ן אנאשלוס; .אץ עװאם־נהאננ ם־ט דע־ נאיונ־ערער הףסער ל־נע און אנטזנג, דאס עס רוםט אדרס נ־ס ־ױשן ארנעםער צושיע־ נ'ט ז־ן ם־ס־ טער־שעד שפיל דעד ה׳ זוסקץ, זאל ד• םאסן־שא־- ׳אםלונג שזן ד• ־ד־שע אדנעםער א-ן קלונ .קאםז־ ניסש״ שא־א־ניקן ז־ך צו דעד דענדוננ שזן ד• שא־- ש־וענע םאנר־קן, ארנאױזאצ־עס און •־נ־ל—קאםיםעט צו דעד קאלעניע שון שאלקאםנ־לד שון דסםם״ד אץ ראטטאלקאס םון רסםס׳יד .דענן נאלױנען דעם אר־ ש-סט •וסק־נען ם־טן ס־ם־1 שאר־װסטשזלער ארטיסם״• לננוד דעס דערש־נען שון דעס ע־שטן נאנד ..לעקס־קאן שון לד־שן םעאטער״ <רער• ז. ױלנערצדדנ) א־ז אױף רעס *נםן 'אניא־ נאשט־םם אץ נ־ו-־אדק א נרױסע שלערוננ א־ן םאל• שיקאנם שאלקס-טעאטעד• ציז־ש; אנדעוע וזעפ א״סנעשידט דעדן :אלדשאדנס ..נד נזננא׳', און ר• אלע ראלן דעלן נעשש־לט דערן שון עדשטן רוו ־ױשע אקם־אח אץ אםעױקע• דער לאדוער .אררם״ *•רט א־צט אױף אשערטן פראנראם .דאס רעדל דרלט דך״, טעקםטן ם• נדארעד־ זאן, טונקעלער אזן אדערטשענקא■ \ א• סאפנערנ האם נרױם ערשאלנ אין ױנע ױ פרעסע קאן ױך נאדנ־שט אשלױנן םון ךץ שפ־ל;■ םר־ש קאראלאױא טרעט א־צם אױף אץ *אריז■ רעדזזקםןןר נחמן מײזיל א־ן ונ*1 דעלן א־ן םלונה-שארלאנ *ון או־ קדאינע .ליטעראפור און קונסט׳' דעדשלנען ד• ווערק שון ױ ־ױשע סאדעטישע שר:נע.־; שעשער, אל־ נערטאן, אנפשוק, אראנסקץ •אשע, נאױנער; קוש- נ־ראד, פערסאד, ראנץ, עליע נארדאן, שאננע עש- שטלן, *רץ םאדק־ש אייא• >< אין שארדאנ .דאס קש־אנזשק• פאלםקע•" א־ן ראדשע א־ו דעדש־נען א נל נוך שון דייר ד־להעלם פאלעק אונםערן נאםען .םק-צן און סשוױען װענן דעס א־נשלזש םזן חנייך אױף דער פױל־שעד ל'טע• ראם־ד• דער פהנר האט אױשנענוםק ױ םיסע ד־רקוננ שון הנ״ך אז־ף פארש־דענע עפאשן שץ דער *רל־שער ל־סעראטור• ד• סישטעלט ױך אדו״ס, דאנן נישש נאר ד• שרדנער םון דער .נאלדענער עפאנע״, נאר אױך ם־צקעד־טש, םלאדאצק• און ד־ספיאנ- סק• נד־פ נעשעפפ שון דעס רלכן אוצר• >< ױ סםודענםן־לינע נל דער ״ױשער קולםור- נעיעלשאשם א־ן ניז־־אדק האם נעשלערם דעם '.ױא■ ױקן נענױרנטאנ םון םאד־ס זוי.םשע.זסק•. אינע־ דונתרם סטודענטן אזן סטודענם־נס, ױ םע־סטע אםעױקאנער נענארעגע, זלנען נעקוםען אץ רער סםודענםנהלם• דער ױנםער נ• נ־אלאסטאצק• האט נערערם דענן לענן און שאשן שון ױנםשעדםק-ן און דעד שו־שפ־לעד ־. רו־שנלוס .־אם רעצ־ם־רפ זױנ־ טשעז־סק ס לד־ער א רעלענאצ־ע פון דער סםודענטן־ ל-נע דאט נאיונט פ• וױנששעדםקץ אץ זלן ה־ם, א־ס נאנױסם און א־ננעלאדן צו דער שלערוננ. ד• דע- לענאםן האנ; נענראכם א נוקעט ר״טע רויון• דער :־דע א-ז נעדען שטארק נעױרפ• עד ראט נעדױקט ױ דעלענאטן ױ הענט און םרערן האנן ױך נל א'ש נענאסן שון ױ אױנן• ם• וױנםשעדסק• האט *רונ־רם כױש אלע נוהוה עפעם צו ואנן, עד דאט אנער ױם נעקאנט• ראם נלע נוך שון נעארנ *־נק .האסט ױך שאר- נלאנדזשעס״ א•; א־נערנע־עצט נעידארן דורך ש• זא־ ראםנ און דערשלנט ױ טענ אין שארלאנ נאלדשארנ■ דעד ראסאן סזן לעאן שױנשדאננעד .ערשאלנ״ א״ רעדש-נען א־ן ששראכן םיט אטאל• אץ דעד שרעסע פון נאר רער ,דעלט דערן נסרר שארעשנטלענט נאנלסםעדםע ארם־קלען דענן אט דעם דאונדעדנארן דערק, דאם אנטפלעקם א שט־ק הלנםצדם־קן לענן שון קאפף אזן נעראננל אץ דלטשלאנד• אין ־ױש רערש־נט דאס נוך א־ן קלעצקץ-שאדלאנ, א־נע־- נעדעצם דודך '• נאשעזױס. הלם נהםן נ־אליק, רער *אדױצער שון הענרע■;שן *ען-קלונ, דאם האם לעצטנס נעדללט אין לאנ- דאן, איז אױשנענופען נעדאדן דורך רעם לאנדאנער צענםעד שון ױ .*ען״-קלונן■ סיזלנען געדען אנ- דעונר ױ גױנדערץ סון .*ען״, שדו• ראיסאן םקאט, דער סעקרעטאר הערםאן אולד און אײ אנדערע אנ- נעועענע שױשטשםעלער• יהושע *ערלע שױןנש א־צט א נרויסן ־א• פאן, דאם דעט םראנן אן או־טאנ־אנראשישן נא- יאקםער• >< אױך ױא-רע-זשאנ־רא דאם נעש־ערם דעס שלום אש-־וב־לד■ סיהאנן נעדעדט דענן ־וניל־אד םנשר האל*ערן, ש• קאדאקושאנסק•, נן־יש־אל, נ. קל־ננע־ און אנדערע• אין ־ דארשע חאם אננעהױנן צו רערשלנען א .וואכנשױשט פאר ל־טעראפור, קונסט און קו״טיק״, אדױפנענענן דורך דער .קולםוד-לינע״.- ליטעראטור און קולטור דעד נאדאוסטער הענרעלשער און אױך ־ױ- שער שױסטשטעלער, דער נעדעזןנעד ,־עדאקטא־ פין רער הענרעלשער .הצפ־רה״, נחוס טאקאלאד א־ז א־צט אלט נעדארן סו *אר. אץ ס*ל שםעט דערט א־צש נעשדערט דער •וניל־ ש,ץ א־נעם םון ד• א־נטעדעסאנםספע אץ ױלכססע יױשע *ערזענלעכ- ר,לםן םון ױ לעצטע צענדליקער יארן. נ. סאקאלאד א־ז צענדל־קער •ארן נעדען רעדאקטאר-ארױסנענער שץ .הצם־רה״, טון ױ;אםלנליכער .האסיף״, ״סשר דשנד,", דאו ער האם םארעשנסלענט דנע נלענצנױקע אדט־קלען, םעל־עטאנען, נרעסעת זערק א־נער ױ שאדש־דנסטע נעזעלשאשטלעכע, דסעראר־שע אץ השטאו־שע סעםעם. ער איז נעזען אױך דער רעדאק- פאר שץ תד "ױשער טאנ-צלשוננ .טעלענראף״, לאו עד האט םארעפנםלעכס אדט־קלנץ ט־ס אן אױני- נעלן ־ױש• ױ לעצטע יארן האט נחוס סאקאלאז ױך אפנערסן סון זלן זשורנאל־םט־שער טעטיקלט, אנער אױך א־צט האלם ער אץ שארעשנטלענן װערק פץ נרױס ה־םטאו״שער א־ן ליטעדאו״שער נאײטוננ• זונטאנ דעס סטן פענרואד א נראנױעזע ױניל־- פלערוננ לננור שלום אש■ *ו תר םדעריננ קוםם צו- *ארן ש• אש. ס׳א־ז רערשעען ־אס ערשטע •אנואר-העשט .״ד״א-נלעטער״, זאש דעדט ארױסנענענן דודך דעס ־ױשן זױסנשאשםלעכן אינסטיטזס■ אץ נוסעד ױנע אײן אדש־קלען פץ ש• דוננאד, יעקנ לעשצינסקי, ד״י ה• נאסטער, •. ל. נהן, *. קאן, ם•.ײנרלך, ז. דלועז. זױ סידערם נענזאלרן פון :ױ-ארק, הערם דעד ..סארדערפס״ אױף ארױסצונענן אץ זךן זונטאנ- נוטער ױ עננל־שע נללאנע• עס דזען אנםשטאנען נעזדםע פראנלעםען, װעלכע טאנן־ נױטדענױק אינעדצורלסן ױ אױסנאנע *ון דער עננליש-נדלא- נע• וד נאזאוסט* איו *וריק םים אצלס נענענן :עזארן ױ ועלנ־קע אױסנאנע אץ * דטן, דער- נאך איז זי סארקלענערם נעזארן אױף נזלטן-ה־סם עס, אז ױ ••דן האנן קלן. אינףערעס נישט צו ל־ע- נען עננל־ש זרן א־ר־שער צלטוננז >ל תר .*אריועד הלנם״, דאס שךערט איצט ולן ג־אױקן ױנל, האט ארױסנענענן א נח־סן ױניל־- נוםער ם־ם ארטיקלען םון ש• ׳. ־אצקאן, א• אל- *עױן, ד״ד •■ נאםל־נ, א. נאלדיערנ, '• עפרױקין, •■ ט. נ״טאן, ס. *אזנעד,א. אלנהאדן, נ■ םראנק, ראטםק•, שלוש אש, ה■ זלאטאשאלםקי, ש. ניני- נודנ, ם■ •ארנלום. ס־קוםק אדלן אץ נופער נא- נױסוננק און נילדעד סון די ט־פאדנעםעד שון תר רעדאקצ־ע■ םיאיו ארנאױױרם נעדאוץ אץ ■*- ױו א נעזעלשאשטלענער קאס־פעט צו *לערן דעס־ יוב״ל״. אץ קאטיטעט נעש־נען דך צ א. ש. אש, •■ עשדױקץ; ד״ר פ■ קדלנץ א״א• א אץ רעפ *עטל גלע נ־נער,• זאס זלנק ארױש לעצטנס אץ סאםקװער צענטראלן םעלקער-שארלאנ נעש־נען זיך רי תרק <אץ ־ױש) שץ *רץ הירשנ־ן-;ארנן פץ שט־לשדלנן סון םץ רלזע אץ אינױע), אכדהס ױיזען — אױסנעזד־לםע דעדק אין >' גענד זאםאל־קע צלסן, אץ אםעױקע, נעקל־נענע לױ־עד).- שארפאלן, אזױ-צ*-אזױ אנעד ױ .שתטיע״ ייױשע שרלגעד זלנען ראך םארטראטן אץ תר ־ױש־סאזעטי■- שער ל־*ע.־א*ור■ ........