Literarishe bleter · 1931-01-23 · 4 (23.1.1931) · p. Seite 63

זײט 63 ליטעראו־ישע בלעםער נומ. 4 (351) מ ע נ ק ע ס (צו זײן_ או־יםישטעלונג אין װארדע) דינע ל״װנטן רייק צו א,י:ז םיט א נ~ער יטש־א־, םיט דע־ יטפדאך םרן הא,יץ, געםיל און גייםט. םענקעם אםערידט ניט םיט רךן :י־יקע קאליר־ענעךט;. עד האט ני־נוט לי: צד :א:,*צן ז־ך מיט א םך קאלירן. אי־ן :־ז־נע־ אדער איין ,־דיטער קאליד גענ־גט רעט ק־נםטלער פולעזטענדיק דורך די םארש־־דענע שאטיר־נגען צו :א־טאםן ם־־םטערװערק. ־אם הי־טט נ־ט, אז מענקעסעס :־לדער זיינען איינטאניק. א־ן קעגנט״ל, ער :אװ־יזט אינז אפטמאל קאנטראטטן פו; עטלע:ע פאר:ן או־ף איין לייװנט און אלץ איז דורך איס געמאםט אזדי דד־יסט, אזו־ שטארק, אז ז־י םארםאפן ממש דעס צושויער. מענקעם אםער־רט מ־ט אן אייגנארטיקער מאלעױשער טע::יק. דערםיי שםילט ב״ אים ־• טעמע קיין ראלע נישט. ער םאלט מיט דער זעלםער קראפט א קאמ׳ פאז־ציע א־ן א םארטרעט, א ליאנדשאםט אץ א טד־טע :אסי־ר. יע־ דעס יילד זי־נם לעבט, יעדעם :ילד ,־עדט צד א־:ו מ־ט א ני־ער ז. מענקעם - אין אגאליציש שטעמל, שפראך. זיי םארכאפן אונז, ןיי שמידן אונזער אױםמערקזאטקייט <ל ייך• י םענקעסעס :ילדער זיינע• װערק םון דער ריינער, או־־םױכ׳ ט־קער מאלעױשער קונםט, סױי םון זיימיקע עםעקטן. * * * די אויסשטעלונג םון זיגמונט מענקעס א־ן דער װארשעװער ייױשער קונסמ-געזעלשאםט א־ז א װיכט־קע געשעענ־ש אין או:- זער :אש־ידענעם ײױשן קונסט-לענן. דעס נײעס לייטער םון דער קונסט-גע:עלשאםט, ה מיכאי װײנ- ציער, װעמענס םארױנסט עס א־ז, װאס װארשע האט ד־ םעגלעכ ק״ט זיך צו נאקאנען מיטן נאױמטן קינסטלער, קוםט א האר- ציקן ךשד-:,*ח םארן גרויסן קינסטלעױשן גענוס, װאס ד־ :־ל- דער-אויםשםעלונג םא־שאםט. מארק טו;רקאװ/ו ױאןר ש ע זי ג מ ו נ ט דגמונט מענקעס געהערט צו ױ ײױשע קינסטלער, װעלםע זיינען שוין אנערקענט. ער א־ז פון ױ יחידי-סגולה, װעמענס טאלאנט עס האט גונר געװען אלע שװעױק״םן, מיט װעלבע עס א־ז פא־נ־נדן דאס דערשלאגן דך צד א נכבודיקן ארט אין דער אלגעםײנער, א־נטער• נאצ־־אנאלער קינסטלעױשער װעלט. זיגםונט מע:קע: דער דאזיקער 1<;יעױקער לעמנעתער יונ- גערמאן, א־ז נ״ם הײנט־ק; טאג א קינםטלער פון אינטערנאציאנאלן ײנצ צ־ו װעלכן ער האט זץ דערשלאגן ערשט מיט 4 יאר צוױק, נאך א לאנגער, שװערער ארנעמ, דדרך א װעג פול מיט דערנע־. ניט דין הײמאמס-שטאט לעמנערג, נימ די ־ארן פון ז״נע סטוריען אין קראקע אױך ניט נערלין - האני אים געגענן א צוםרידנ- ק״ט א־ן זײן ארנעט. אפילו ייט ױ ערשטע יארן םץ וײן װײלן ז. מענקעס אויף דין נילדער-אויסשטעלונג. א־ן פאױז, אין דעס ראזיקן קינסטלעױשץ יאר־ר, - אין יעם ,־והו׳ וכוהו, אין װעלכן עס געפינמ זיך רעד גרעםטער קינסטלער ניז ־ער גרעסטער טאלאנטלאדקײט, אין דעם תוהו<בוהו םון אםהער ק־נסטלעױשע־ שאס־נג ניז; עתסטן האנדל מיט כלומרשטער ק־נסט, - האט ער געסונען א מעגלעכק״ט דך ארױסצוזאגן. עס דויערט פיל ניז א נײער קינםטלער, װאם קומט סון ־ער םרעמד א־ן דעם דאדקן פאריזער יא,־יד, װאו עם נעפ־נק ־־ך א־נער ססס.״4 פארש״דנשפראכיקע, םארשײדנםארמיקע און םאר׳ ש־דנקאליױקע קען זיך אתיסטײלן םון דעם גאנצן אוזמ־קן גע׳ ־־־ש, און דערסילן און געפינען זײן אײגענעם איך. עס איז א שװערער װעג, אין זעלטן װעםען עם געליננט אים א־ו־כצוםאכן מימ דעדפאלי״ מענקעסן איז עס געלונגען. עד האט אױ־נגעטדאגן אין דעד םאלעדישעד קונסט א נ״ ׳־ארט, ער האט אונז געװיזן נײע מעגלעכקײטן אין דער מאלערײ.