Literarishe bleter · 1931-01-09 · 2 (9.1.1931) · p. [Seite]

9\אנואר 1931 אכטער יארג&נג פרײז 60 גר• ידלדיז ץ״י?וסטדירטני װאכנעלדיפט פאד ־יפלעדאפוד 1■ ט;יאטעדאוןקונםכ! ד־םש־או ײו-וײ פארפלן<ג 3.קקעצק*ןיװארשע. יהודה־לײב גא דדא״ן (יל״ג) (צ ו ז י ־ ן סס 1 ם ט ן ג ע ב ו י ר נ ט א ט] :ארדאן, און פ׳־; ד באװאוםצע דענרעל-טע דכםער אדיש הי־תן און כדכי (לעבענזאהן), װי א־־ך םין אנדעת באדא־בטע .זיינעד ׳טיעביליס. ענריקנדירן די װילנער ראבעער״שול, א־ז ער געזען א לערער א־ן ־יד-־־ננב־״-רלז אין םאנעװעזש,?זא,װל אין אין טעלז, - און אדאנק דעם האפ ער זיך נאקענט שנים-אל-פנים ט־ט די ־עראלכטיקע זיטן שין די רעדלםירער און בלי־קידש אין די ־רי׳טע שטעט און יטשעטלעך. םון 1872 ־אוינט עד אין שעטערבות, םארנעטפ אן א־ט םון א םעקרעטאר אין ״טםיצי־הש־ ילה״ און םון דער א־כ־קער לןהילד״ און ער װערם אײינגעצוײן אין דעם נעזעל׳ ־טאםטלעך קולטורעלן לעבן םון דער הױםטשטאט. אין די יארן םארעםנםלעבט ער אין םא־ינו־דענע דעברעז־נזע, תםײנוע צייטשריםםן און או״ך אין באזונדערע ארם־ נאנעם לידעד, רערצ״לונגען, כשלים, א־־ טיקלען, װאם ם,־אי.ן א שא־ף קעמםערישן :אראקמער. אםילו ז״נע ליױשע דידעװ ז״נען אנבעלאק מיט :עזעלשאםםלעבע טענדענק, רעטארי־נרע אםנ־נן אין שטארקן טעטםעראםענט. ז״ענדיק באשאנקק מיט א קעמםע׳ ־ישעד נאטור, װאם װײםט נישט םון םש־ ־יה, האט ער זיך םארשאםן ם״נד, און אין ס־18 םאלט ער אלם קרבן םון אמסירד״ און עד מיט זק םרױ װערן ארעםמ*,־ט, נ י י י ז ז םאיבלײבן אין םעטערבורנער תםיםה עט־ 3 לענע װאנן, און דעדנאך װערן די ארויסגעשיקט אין אלאניעצער :ו־ בערניע <קק םודאזש), םון.װאנען נאך םיל מי און השדדלותן די װערן צוריקנעשיקט ערשט א־ן עמלעכע חדשים א־ום. יל״ג האט געשר־בן העברעזש, געװען יא־נלאנכ א נאענטער מ־טארבעטעד םון ״ד,מל״;״ <אצ*יט אויך דער משרעדאקטאר), ם־ן ״השחדי,, זיך אויך באמ־יליקט אץ םארשיידענע ױסישע צ־טועען און צײטשױםטן, װי אױך אין א ־דיש־ױיטשעד צ״טשריםט. יל״נם עפ א־ז א־צט :עװא־ן 100 ־א־ זינט עם איז נעבו־ק :עװארן דעך באװאוסטער דענ־עלשער ױיטער אץ שױםטשטעלער ־הידה ל״ב גארדאן <יל״ג>, תר שטארקםטער, װיכטיקםטעד םא־שט״ער םון דער השבלה־עםאכע נ־ ױ ײק א־ן רוםלאנר אינט סא־־קן יא־ד״נ־ תרט. יל״י אין נע־וען א י״ױיםער הע־ בתישער דיכטער, ער דאט בארײבערט ױ העברעישע ליטעראטור מיט ם־ל ל־תד. םאעמעם, דע.־צילונ*.ק, ארמיקלען, װעלכע דאבן :עשםילט א קאלאםאלע רא־ לע א־ן דעד אנטיויקלונ־. םץ תם הענרעישן שאםן. זײנע תרק האבן;עהאט אײך א קאלאםאלע תרציעױשע באז־ײמוני. אין םשך פון עטלעבע צענ־ דליקער יאק, - או־ף זײ האבן ז־ך תר־ צױ:ן דוױת, מיט יײער דילף אץ אונטער זײער אײנםלוס צעדיםן די רצועות, װאם האנן :עבונדן תש געדאנק, ־י געםילן. נישט אומדסט איז תר נאמען יל״ג גע־ װק בײ תם אלטן, אםנעשטאנענעם ײדנ׳ טום אזוי םאדהאםמ, װײל זק יעדעם װערק דאט;עשטותמט די אלטע כינעוישע ידי־ שע געטא-מויעדן, אויםגעײםן וײ םאד תם םרײען געדאנק, םא־ א;ײ שט״יער־לעבן. םיל זײנק יעװק די דשילה-ריכמער און די השכלה־קעםםער, אבער קק א~- נער םון זײ האט נ־שם תרנרײכט א־ן זײ־ נע שיױם א־ן םאעמעם צו אוא ששאר־ קײט, צו אזא שארםקײט װי ילע. ״קוצו של ױד״, ״שני ױםף נן שמעץ״ זײנק :עװען אין תם ײױשן לעבן אמתע באמבעם, װעלכע האבן מיט װאונתרבאתי קיאםט אױםי.עױםן דאם םארשימײטע אץ אםינעשמאנענע אין ײדײק לעבן. ל״ג איז געװק א מענטש מיט נױים וױםן און םעםטן בא־אקטער. ער איז געבויק אץ סו.18 אץ װילנע. ער האט באקומק וק תר־ צץצ נײ נוטע טלםױם, שםעטער געװען אונטעדי תר דשםעד פון זײן שװאנער, תם בארימטן העבתזש־יױשן ױכטער מיבל