Literarishe bleter · 1930-12-26 · 52 (26.12.1930) · p. Seite 995

<'£. #•י׳*# 110091 012 32 (7341 מאקסים גארקי די װונדערבארע װערק פװ פאר די אנןנענטז פון די,ליגג ניעטעױ אין יןו 1931 די ביכער־פר עמיעס םון די ״ליטעףאר״עע ביצעטער״ חאבן זיך ׳עיין כונה-׳טם נעװען בײ די ײד״עע לעזער םאר די עט5עכע יאר, וואס די ״ליט. ביעטער ■ נעבן ז״ערע אכאנעגמן ב יבער-פרעטיעס, חאכן אונזעףע אעזער באכוכ׳ען ראמפז ראלאנם - זשאז מדיםטאף, כןניט האמפינם - כעםטע ר^מאנען, לעװ טאלםטאים - װערב, הערבערט װעל^! װעלט-געשיכטע. טאמאם מאז-צױבעיבאײג י. אני װער איז דער סאמע-באאיבטסטער, אממערםטן-געצײעגטער שרײבער סון דער װעאט-איטעראטור בײ די ײר״םע אײעגער? מאכסים גאריוי — )(•ט דעד איכטייןסמעד, נ״סטר״סםטער און טעכטשאעכסטער צװ״ען די הייגטצ״סיסע ׳ערײכער פאגןסים נארקי — דער מוגטערער, פר״רפגיןער ארן גל״בצײטיק אגז-אנער םון א ג״ער צײט, םון נײע מעכטיטן. די סאנצע סואגארעאע װעאט איז פוא מימ יראת-הכבור םאר אט דעם נרויםן רו׳ם״םן נ״םט, װאס זײן איכט ׳עײ^ט זינ* צענדאיקער יאח אויף די םאדכמורעטע רוסישע הימצע;. טאמאס מאן ׳םר״בס װעגן נןןנרקי; ׳־ י ׳ חײנםיקע *יים קאו ײייניידיואס געהאלפן װערן פון א גײסטיק־גלײכגידםיקע קונסס. גאררןי *בער איז ¥ סאראלי׳ג״ ארןםװוע וערזענלעכקיים, ער איז פון די נעדיילטע הויד־אינםעלעקםועלע פערזענדעבק״מן אין דער אייראפעישער גזךזעלזואםב, ײפס כ*ט׳* ז״ זענען פון *אר׳נזײדעגע נאגיאנאליםעטן, זענען ז״ ח>ך גייםםיק פארייניקם, און זײער שמיס הילבט אין א״נקלאנג. װעןן זיי םרעםן ארוים קעגן דעם אלגענזיינעם פיינט — דעם ׳נוקר. אנר^בארביםשר^במ: א םך ׳פרייבער תןבן געשילדערמ ד*ם לעבן און גורל פון די דערנידעריקטע אין ניאדיאגעס, נןר קיינער חןט דןם ני׳פם געסאכט םים אזא ׳נוליסוח און טיפקײם, וו• גןרקי סעצמא צאגערלעף ׳םרייבמ: איך בין אםסײנסמן דאנקבאר םאקסים גןרקין *אר זיין װונרערבאר־גע׳נוילדערטע ב*בע מיט איר םילד הארץ און אער־ לעכע לעגענדן. יעקכ װאסערסעון ׳טרײבג^ כ'ח*ב לי3 סןןקםים ג*רקים?ונפט או( זיין ׳טרייבן. םיאיז ו׳עום * נחת או( א פרייד *ו ה*בן ר*ם געפיל, אז אין אונזערע י״םן איז דא אזא ׳סרײבער, װי ג*רקי. קנוט רעזססון ׳פר״בט: ״...חגם איר בין געױװגגען ױ לייענען גןרקיןאין גאנץ-׳טװאבע אינערזעיונגען, ק*ן איך ני׳ום קיין ח״נס־גייםיקו ׳ארייבער, יו*ם ז*ל סין אזוי ׳פםארק פארכאפן, װי ער״. אין י#ר 1981 װעןצן געגעגן װעדן מוקםים בןגרקים ײערק איז 52 העםטן, יעדער העסט צו 64 זײסן, איבער 3300 זײטן. — אין אייכצצ-׳פארקויף װעלן די װערק קאסטן איבער 80 ניצדן — צו יעדן באנד װעמ צמעגעבן װעדן אן אר״נםיר פון די באװרםטע רוםישע איז אײראפע״טע קריטיקער װעגן גאר׳קי און ז״ן ׳מאפן. אין דער עחמטער רײ וועצן געעבן װעח בארקים באװוםט װערק; ״פאמא גארדיעיעװ/ ,מיץ הינדהײט״, ״צװישן מענטשך, ,מײנע אוניװערםיטעטז״, ,די מוטער״ א. אנד. עס װעט אײך ג׳מענן ײעח א סוצ׳םטענריקע ביאנראםיע סון טאקםים נןירתיס מערקװירדיק צעבן, און אויך אן אפשאצוסנ סוין נאדקים ׳קאםוננ מאבסים נאי־סים װערס דארםל נעלײענמ װערן םון יעי־ן ײדישן לײענערי זײנע װערמ דארםן זיף געםינען איל יעדן הויז! אבאנאמענט-פר״ז פון די ״ציטערארישע בצעטער״ צוזאסען םיט דער ביכער-פרעמי* אין פויצ1: * י*ר — 48 ג,, * ח#לנ י*ר — 24 גי, * פערםל־י*ו-12 גי. אין אויסצאנר•. * יאר — 10 דאלאר, * ח*לג יאר — 5 דאל״ * פערטל־יאד — 2.50 ד*ל. רי, ית*ס זועצן אבאנירן די ״ציט. בצעטער״ אויפן יאר 1931 אין משך םון חודש-רעצעמבער, קאנען באקוםען די ריכער-פרעםיע פאר 1980 ״װעצט-נעשיכטע״ םון ה. ײעצם (83 העפטן) און ״צויבערבאז־ג״ םון טאמאס םאן (19 העםטן) םאר 81.20 ניצדן (טיט פארטא), אין אויםצאגד 6 ראצאר, נעבונדן 8 דאצאר. (מיט פארטא) אבאנירט נלײך, אויב איר װילט באקומעזיי צײטשריםט ײז יי ביכןד רעגלמעםיסי אדח8ם; *2 1^\££^א,מפ־דפ^ס 132£מ^מפז־1״נ *ויף געצט — איז *י<ז — # •86.*