Literarishe bleter · 1930-12-19 · 51 (19.12.1930) · p. Seite 973

זײס 973 ^5?יסער^ריי&ע 3?!!םסר 1.1ם. 51 (346) ו ו א ד?'סעראסןר אןן ק7?ס?ד ןןןן די אויפנריטן שון לידיא 8>)צ#1צ?א אין ״נאװאשכדגי 1'־םעאצוער גייען אדורך םים גרוים ערפאלג. די היגםטלערין װערט פיל מןןל ארוים־ גערופן דורך דעם עולם. אויך די איבעריקע טינדם8ילער װערן װארעם אויפגענומען דורך דעם פובליקום. ןןןן אין קאסיגםקי־טעאטער (ל״טונג א- א״לפערין און ט. װיגדער) האבן *גגעהויבן זייערע גאסטשפילן די אמעריקאנער סיידי ש״נ־ גאלד און םעם אורפאך. םיװערם געגעבן ״א הארץ, װאם בענקט״. אין דער טרופע ג״ען אר״ן: ױכבד זילבערג, עװא שםאקפעדער, דינח שאיעװינדט, רוםא קאליש, שםו>< לאנדוי, טינאד קליין, ט. מאקםיםאװ, אדאדף בערמאן, יצחק קרעלםאן, ל״ב פרידםאן, פםח קערםאן. טיט דעם ארקעםטער פירט אן ישראל שאיע־ ווינדט. אדטיגיססראטאר — דער אוטעמום־ באוווסטער ארגא־׳ד :ינזבורב ןןןן דער ״ג״עד די׳םעד פאלקם־טעאסעד אי) װארשע״ (עק גענשע און םמאנדטע) פיחט אימז אויף א פיעםע ״אויפן װעג ק״ן בוענאם־איי־ רעם״. עם שפילן אין דער פיעסע: ש. ראזען, ב. באזשיק, ל. שלאםבערג, ז. קאץ, דיגה חייל־ פערין, ט. באזשיק, דוד לואי, רות רענינא. ןןןן חיחלע גראבער איז געקומען קיין װארשע. דער ערשטער אויפט־יט וועט פארקומען אין זאל פון קאנםעװאטאריע דעפ 8צ־ס1 דעצעםבער. ןןןן אין גרויםן ״דישן פאױיליאן־טעאטער אין לאנדאן (דירעקציע נ. בלוסענטאל) שפילט א גרויפע יידישע טרופע (ל״טוגג מאדאם פעכי וואקסטאן). אין דער טרופע געפינען זיך: אגגא גראסנערוב פעני וואקסמאן, חנח וועליש, גילדא פלאװינא, נאדי קארעני, םרים קאראלאװא, עלזא ראבינאװיטש, קלארא •טטדאמעד, ם. הילפבעדג, פאול וואו־־דאווםקי, שלםה בהן, זזמהה פאםטעל, ישראל פעדדבלום, ט. קאסבאראװ, ט. קלאס, אלעקם. ראזענטאל, פאדאמאן יטטראמער א. אנד. דער דיריגענם איז דער גר״ד־גרויער פראפעםאר פערדינאנד שטויב. — דאם טעאטער נעמט אר״ן אן 1800 ערטער. ןןןן אין לאגדאנער ״דישן פאװיליאן־סעאסער איז אויפגעטראטן די באקאנטע יידייטע אחטיס־ טין סרים קאדאלאװא, װאם איז באקאנט טיט איר ׳#פילן אין װארשע און אין אנדערע שמעט טיט נעלי קעססאן. טיט איד סרעט אויך אויף קאבאראװ טיט זיין הארמאניקע. ןןןן םוף נאװעמבער איז אין לאדז פארגעקו־ סען דער ער׳טטער עפנטלעםער ארויסטריט פון דער טעאטער־סטודיע ״גרינע קאט׳דקע״. די שאר־ ׳סטעלוגגען קומען פאי אין ענגלי׳טן זאל (געװ. ״ארחט־־). ןןןן אין רי אמעריקאנער צ״טונגען װערם איבערגעגעבן, אז די דארטיקע ״װילנער״ זאלן זיך פונסניי פארייניקן און בילדן א נייע װיל־ נער טרופע. םיזאלן אין דער טרופע אריין ח. ׳טניאור, בעלערינע, םאניע עלטיח, אלעקסאנדער אזריב נח נאבבוש, ל. זשעלאזא, װאלטער, טא־ נין, פעדער און אנדערע. דעד. עתע/עיי/י? א ר צ ו אין אוקראינע אין די *ייטן םון קאזאיקישן ״םיםש״. אויפן גרונט *ון די צונויפגעזאסלטע מאטעריאלן האט באראװאי אנגעשריבן א גרע־ םעדע ארבעט, װעלבע דרוקט זיך אין אוקדאיניש אין די אויסגאבן פון דער קיעווער אקאדעמיע. ןןןן אהרן צ״טלין און יצחק באשעװים האבן צוזאמען אנגעשריבן א בוך א. נ. ״דער טוימ פון אטא װייניגגער״. די טעםע פונם ווערק איז: דער זעלבסטמארד פון דעם געניאלן אנטי־פעםי־ ניסט. צום בוך זענען צוגעגעבן הקדםוח פון ביידע אויטארן. אין דער ״דישער לימעראטוד איז עט דאם עחסטע פראזא־װערק, װאס איז אנ־ געשריבן געווארן געם״נזאם דורך צװיי שריפמ־ שמעלער. דאס ווערק דעחשײנט אינגיבן אין איי־ געם פון די ווארשעװער שארלאגן. ןןןן די שלום־עליבם־ביבליאטעק אין ביא־ ליסטאק װעחט פאררעבנט פאר איינע שון די גרעסטע יידישע ביבליאטעקן אין פוילן. ײ טעג איז אין קאפאלאג פון דער שלום־עליכם־ביב־ ליאטעק אר״נגעשריבן געװארן דאס 34 םויזנס־ יםמע בוך. ןןןן אויף דעם (גרסםן און 21־סטן דעצעט־ בער איז אין ניו־יארק צונויפגערופן דער ער־ שטער פלענום פון דער גאציאנאלער עקזעקומי- װע פון רער ״דישער קולטור־געזעלשאפט. עם קוטען פארשט״ער פון די צװייגן אין פארשײ־ דענע ט״לן פ׳ן אםעריקע און קאנאדע. עס װעלן פארהאנדלט װערן א ריי פראבדעמען פון דער ״דישער קולםור־געזעלשאפט. דער פלענום װערט געעפנט מים א באנקעט, שבת אוונם, דעם ס׳״־־םםן דעצעמבער און װעמ זיך שליסן דעם 21־סםן דעצעסבער טיט א גרויםער טאסן־פאד־ זאסלונג. ןןןן ה. לייװיק איז אויף א טוד שון דער יידישעד קולטור־געזעלשאפט. ער האט געהאלוטן רעפעראטן און פארגעל״ענט ז״נע װערק אין קליוולאנד, דעטראיט, שיקאגע, סס. לואיס, װי־ ניפעג, עדסאנםאן, רידדט״נע, װינדזאר, קאל־ גארי, וואנקואװער, סט. פאול, לאס־אנדזשעלאג, סאן־פראגציסקא, סאן־דיעגא, פעטאלוםא א.א.װ.; דג ל״וויק פארט צוריק פון קאליפארניע דורך דער סויט און דערגאך װעט ער באזוכן מאנבד רעאל, טאראנמא, םרענטאן, מאדיםנואון, פילא־ דעלפיע און די שטעם ארום ניו־יארק. ןןןן די ״דישע מעלעגדאשן־אגענטור פ״ערט איצמ דעם צענטן יאר פון איר עקזיסטענץ. אין די קוטענדיקע נוטערן ״ליט. בלעטער״ װעט קו־ טען אן אויספידלעבער אוזטיקל פון ב. סטא־ ליאר, א״נער פון די אנפירער פדן יימא, װעגן דער פארצװייגטער ארגאניזאציע און טעםיק״ט פון דער א״נציקער יידישער פרעסע־אגענסור. ןןןן דעם 15־טן נאװעמבער איז פארגעקומען די גענעראל ־ פארזאמלונג פון ווינער יידישן אקטיארן־פאר״ו, װעלבער צ״לם אן 80 מיט־ גלידער. נאך די אויספירלעבע באריכטן פון םעקרעטאד א. בעלמאן און פארזיצער אהרן װייסטאן איז אויסגעקליבן געװארן א נ״ע םארװאלטונג פון די ח״ח: א װייסמאן, וצ בעל־ פאן, א■ נעל, ױנח רייסטאן, י• װאלדבעדג, * ט״יעל און יג יייזען. ס ו? ו ו םע$סער אק קוגסס ןןןן סאנטיק, דעם 16־סן ח. ח. א גרויםע פ״ערלעבע אקאדעטיע לכבוד שלום אש אין ווארשעװער ״נאװאשםשי״־םעאםער. באגריסונ־ גען פון ליטעראםן־שאר״ן, פון יידישן פען־ קלוב, פון זשוורנאליססן־סינדיקאם, א רעפעראמ װעגן שלום אש און ז״נע װערק, א רייכער קאנצערפ־אפםיילונג, ארויססרעטונג פון דעם דיסםער. ןןןן פרייטיק, דעם 12־סן ה. ח. ב״טאג איז געקזמען פון וזין שלום אש טיט ז״ן פרוי. צו באגעגענען דעם דיכםער איז געקוםען צום װאקזאל אשס נאענטע פר״גט און פארערער. פארשס״ער פון יידישן פעךקלוב, פון ליםע־ ראטן־פאר״ן, פון דער רעדאקציע ״ה״נט" און אויך פיל פארערער שון אשן. אש מיס ז״ן פרוי זעגען אין באגלייסונג פון ז״נע פר״נמ אפגעפארן אין האטעל אייראפעיםקי. ₪ א נרויסע שלום אש־אקאדעמיע איז אייג־ געארדנם געװארן אין ביאליסטאק דורך דעם דארםיקן ״דישן ליטעראטן־ און זשורנאליסטן־ קר״ז. אין רער ליטערארישער אפםיילונג זע־ נען ארויסנעםראטן וועגן אשן און זיינע ווערק ם. זאבלודאװוסקי, ט. ס״בסאן, ש. צעסלער. די יידישע םרופע האם אויפגעפיהט שלום אשס ״נאם פזן נקסה״ אונטער דער אגפידונג פון רו־ דאלף זאסלאװסקי. ןא דעד ״דישער קונסס־ און ליטעראםור־ סאריין ״בן־אודי״, וואס איז געגרינדעט געװארן אין לאגדאן אין 1915, האם אקארשם ארויס־ געגעבן א קאטאלאג םון זיין טוזיי און אן אויספידלעבן באריבם פון זיין טעסיק״ט. אין דעם שיין־ארויסגעגעבענעם כ׳ך געפינט זיך אן אדטיקל פון לעא קעניג — יידן אזן די פלאס־ טישע קונססן און אן אדטיקל פון יהודזז ביטש — דער קונסם־סאריין בן־אורי, זיין גע־ שיבטע און םעטיקייט. עם זענען געבראבט דע־ פראדוקציעס פון די װיבטיקנםע בילדער. װאס געפינען זיך אין בן־אורי־בסוזיי און קורצע ביאנראפישע שטריבן װעגן די קינסםלער. ןןןן רער ״אויפקום״, חודש־זשורגאל פאר ליטעראטוין- און קולטור־ענינים, איז איצט רע־ ארגאניזיחם געווארן. צו דער נאענסער טיט>י־־ בעטערשאפט זענען צוגעצויגן געװארן י. אפא־ טאשו, ה. לי״וויק, ט. ל. האלפערין, א. לעיעלעם א׳ן אנד. םיאיז דערשינען א טאפלט־העפמ אקטאבער־נאוועטבער טים לידער, דערציילונ־ גען, ארטיקלען פון י. אפאטאשו, א. ניסענזאן, ה. ליױויק, ט. ל. היילפערין, ױנה ראזענפעלד, א. אויערבאך, א לעיעלעס, ב. אםסיאװסקי, ז. וו״גפער, ד״ד א. אייסען א. א. אין העזט זע־ נען אויך דא נאטיצן, בראניק. ןןןן אין ניו־יארק דערשיינס איצט א בוך נ״ע דערצ״לונגען פון ל. שאפירא אונםערן נאםען ״נױ־יאחקיש״ או.ן אנדערע זאכן. ןןן אין זארלאג ח. בזשאזא דערשיינען אינ־ גיבן אייניקע זוערק פון ל. קאברין: ״דערװא־ בונג״, ״דאם ליטװישע שםעטל״ און ״אין רויטן שסראם״. ןןן דער ױנגער חיםטאריקער שאול באראװאי *ון אדעס־חאם אין לעצםן יאר אדורבגעפירט *רנױריאײופגעז *ו דער געײטחנ פון ״דן