Literarishe bleter · 1930-09-26 · 39 (26.9.1930) · p. [Seite]

/יזגעתעד יז>דעז*עע דםןןךאר״םע במכוננ^מ ■■■■■■■5■■■■^ 'ליכלעדאביוד־ 1 פאריקאג ב.קקעערןן,װארש^ צום זיבעצילסטץ געבוירבטאג פוץ ש. דובבאװ ש ע ר ' ק $ ו /עד/בעד?י/ א ו ו ו י ן ש ם פאלק זוכט ער דעם ימהות סון און די יםיבות םון זײ; זעאבםט־ דערהאיצטונג אין די זוװײ טויזנמ יאר םון פײן און רדיפות, בכדי צו פארבינדן דאם מיט די זארנן און נויטן םונם הײנט. זעצטן װער פון אונזערע ׳שרײבער און װיםנטאםטאער ה$ט אזוי םי? נעשריבן װי דובנאװ, און זעצטן װער איז אזוי פארשײדנארטיק און םי5- זײטיק אין זײנע ארבעטס-געביםן. דובנאװ איז ני׳טט נאר דער אוניװער- סאיצער ײדישער היםטאריקער, דער סינטעטיקער און אזוי צו זאנן דער ״רןאדיפיקאטאר״ פון דער יידי- יטער נעשיכטע אין איר קאראםאאן װעאט- און צײט-םארנעם; נישט נאר דער פאר׳טער - םפעציאציסט, װאם האט זיך יארנראנג נענריבצמ אין ארכױו - םאטעריאילן, געזאמלט אקטן, דאקומענט.;, פנקםים, חפידי׳טן מאטעריאר, און אויפן םמך פון ני׳טט- פארעפנטרעכטע מאטעריארן בא- אויכטן די טונקעאע םאמענטן אין דער נע׳טיכטע פון פויאי׳ט-רוסי׳טן ײדנטום — די תקופה פון ״ועד ארבע אדצות״, פון קהאה-אויטאגא- מיע, פון חסידיזם וכרומה. ׳ט. דוב- נאװ איז אויך דער אערער און פא- פואאריזאטאר, װאם האט 40 יא׳- נאכאנאנד גערופן צו ׳טטודירן דעם ײדי׳טן עבר, םארפאםט לערנביכער. אויה װעאכע עם האט זיך דערצוינן א דור ער האמ אויך פערזענאעך געקנעלט מיטן יוננן דור — תאמ נע- ל״ענט א קורם ״די׳טע נע׳&יכטע אויך לעםגאפטם הויך-קורסן אין פע■ טערבורנ (סססז). אויף די פעטערבורגער הויך-קודםן םון ״רי׳&ער װיסנשאםט (םון יאר 1908 אןא יטפעטער אינם פעטעדבותעד ׳טמעון דובנאװ װערט איצט אלט סד יאר, און פונקט מיט 50 יאר צוריק — אין סעפטעמבעד 1880 — איז דערשינען זײן ער׳טטער ארטיקל, א קארעםפאנדענץ פון זײן נעבורט-׳טטאט אמטשיםלאװ (פםטי־ סצאװ), אינם פעטעדבורנער ,װאכנ- בלאט ״רוםקי יעװרעי״. װער האט ני׳םט אננעהויבן זײן ליטערארי׳טע קאריערע פון א קארעםפאנדענץ? ש. דובנאװ גופא דאטירט אבער דעם אנהויב פון זײן ליטערארי׳שער אר- בעט פונם צװײטן ארטיקל — ״אײ- ניקע מאמענטן אין דער אנטװיק- לועס-גע׳טיכטע פון ײדי׳םן נעדאנק״ (אינם זעצביקן ״רוםקי יעװרעי״), — א נרעםערע ארבעט, װאס האט זיך געדרוקט פון אפריל 1881 ביז םעפ- טעמבער. אין אט דער ערשטער. ארבעט ז״- נער, אין װעצכער ער איז שארף ארויםנעטראטן סיט די אידעען פ־ן א רעייגיעזער רעפארם בײ די רוםייצ- פוילישע ײדן, האט ער מיט א ױננן אימפעט נענומען אונטער זײן שוץ דעם ״אחר״ אלישה בן אבויה, דעם עדשטן ײדישן פרײגײםט. ער איז נאך דעמאלט געװען םלאם - פײער פאר אםימילאציע. ער האט אבער אלײן נישט נעפילט, אז די אםימי- לאציע איז בײ אים בלויז א ױנגט- לעכע אויםדרוק-פארם פון א טיפן נאציאנאלן נעפיל. און דעריבער איז זײן איבערגאננ מיט עטלעכע יאר שפעטער צו דער באציאנאלער אידע- אלאניע נעװען אזוי נאטירלעך. װי מיר שײנגב איז דער היסטארױם פון ש. די אויםדרוק-םארם פון ז״ן נאציאנאלן געםיל. אינם עבר פון זײן ׳*. דוננאװ (אין 1913) דובנאװ פריער םאר אלץ