Literarishe bleter · 1930-08-22 · 34 (22.8.1930) · p. [Seite]

ןיבסססר יז>דעעצע עדיי/ 69 גר. 22 יאליעןסע *1939 .?יפחןךאריפמנ ן-—ףךץסךףךן—א-קז־םײדנ ׳0* 1 װאכ־ני״ריפמ פ: ־*כלע־איי־ד ■ פארכלאג ב.קקעצק*ן,װארשנ< אברהם סײכ?ב1ים / אױבטראםטרגא( די פאםיאנס-שפיל איז אויבעדאמעדגאו נאעגיעל די ״ליםערארישע בלעטער״ בײעױישע ד#>רף, װאם לינס צופיםנם דעם אממער-בערנ-הײט, נישט װײט םון די טירארער ארפן. און צוזאנוענגעקומען איז מען זיך אהער בײצוװוינען די םא־שטערונג פון דער װערט-יאריטטער טראדיציא- נעלער פאםיאנם-יטפיצ, װאס װערט ד$> הײנט דורך די דארף־ אײנװוינער געגעבן אויף דעם פאםיאנם־שפיר־פראץ. * * * אויבעראממערגאו. מען קאן קוים אנװײזן אויף נאך א װינהר אין אונזער הײנטיקער אײראפע, װאם האט באװיזן אין אזא מאם צוצושטידן צו זיך די אויפמעדקזאמקײט םון דער קינםטרערישעד װערט, און ארויםצורופן צו זיך אזוי םיר ריבע, פארעדוננ און פיע- טעט, װי עם האט עם םאר די רעצטע דרײ דיונרערט יאר נעטון אט דאם קרײנע, אפנעזונדערטע און אין זיך פארטיםטע בײערישע דערפר. זערטן װען אזא קר״נער קיבוץ איז אימ- שטאנד געװען ארויםצו־ װײזן אזוי פיר אנגע- שטרעננטע זערבםטאויפ- אפפערונג און מםירת-נפש- דיקע ריבע, כדי םיט אזא װירדע אויםצוהארטן און נראריפיצירן די קינםטירערי- שע טראדיציע, װאם ז״ האבן נעירשנט פון פאד- נאנגענע דורות. די פאס־ יאנס־שפיין, אין װערכע עס װערן דורך די ארטיקע, פשוטע דארף - א״נװוינער ארע צען יאר פארנעשטערט׳ דאס רעבן, רײדן און קר״- ציקונג פון יעזום קריםטום, זענען נעװארן װערטבארימט און ציען יעדע שפיר-צײט צו זיך צו די טוריםטן און קינםטרער םון ארע װערט-טײרן. די אויבעראממערנאוער האבן קאנצענטרירט ארע זײערע טרויםען און פאנטאזיעם ברויז ארום דעם אויפפירן םון דער ״פאסיאן״. דאם איז נעװארן די אויפנאבע םון זײער עקזיםטענץ און די בארעכטיקונג םון ז״ער רעבן. דאס איז זײער נרויםע מיםיע און הײריקע שריחות אין אונזער ניכטעד-נרײכנירטיקער און אזוי אוםנרויביקער װערט. דאם נאנצע נעמײנדע־ און פריװאטע לעבן זײערם צענטראריזידט זיך בצויז ארום דעם יעזום-שפיר, אין װערכן םינעםען אנטײר, םײ אלם הויפט-אקטיארן און םײ אלם םטאטיםטן, טוזיקאנטן אדער ארויםהערםער, אלע אײנװוינער םון נרוים ביז קר״ן. צו האבן די זכיה זיך אויסצוצײכענען אין דעם פאםיאנם- א ױננ־רויטערער פרימארנן אין אממער-טאר. ם׳שמעקט מיט פרוםקײט און פרי-אויפשטיי;. דאם קראר-װײסע, אויסגעפוצטע דעדםל רינט מיט צעריכטיקטע, פריש-איבערנעוועקטע הייזרעך, און נרײט זיך פרײדיק-פײעררעך צו עפעפ א גרוים;, גענארטן ױם-טוב. טיר און םענםטער זענען רחבותדיק צעעפנט. די נרין-אויםנעמארענע ראדנדרעך שטײברען פרום. די ראז-זירבערנע רו־כרעך ציען זיך פון די קוימענם, שלעננרען איבער רי אויםנעםארבטע דעברעך, און פאר- רידן זיך אין דער ברא-דורכזיכטיקער רופט. דער נאנצער טאר װערט אננעפירט מיט דעם רײכטן נעקלאננ פון די פרײרעכע נרעקרעך אויף די הערזעד פון די ברוין- און װ״ם- נעפרעקטע קי און קערבער, װאם ציען איבער די קרײנע םטעזשקעם ארויס צו דער גרין-שםעקנדיקער מארנן-פאשע. פון דא און דארט דערטראנט זיך נאך דאם פארשפעטיקטע הענער- קרײען, װאם װירן, ראכט זיך״ עפעם דערמאנען און אין דער רעצטער מינוט אנצוזאנן. עם נלאנצן און באדן זיך אין דער צענירד- טער פריםארנן-זון די קעפ םון די שראנקע אממער- בערנ, װאם רינגרען ארום און הירן אײן דאס קלײנע דארף. און דארט הויך, אי- בער דעם זיך שטרעקנדיקן קאםער-בארג, שימערירט און נריט קענן דער זון דער אויםגעשטערטעד װײםער קרײץ, װאם זעט אוים װי ער װאלט זיך אריבערנע- בוינן און נעװאכט איבער דעם טאר ארום. אײנציקװײז און אין נרופן באװײזן זיך פון די צעװארפענע הײזרעך די דארף-אײנװוינער אין זײערע פיטארעםקע, נרינע בארנ- קאםטױמען, און אויך די זומעדדיק-הערםארביק-נעקרײדעטע געקו- םענע נעםט. די פנימער בײ ארעטען זענען פרימארננדיק-שײנענ- דיקע און ערנםט-דערװארטנדיקע. אויף א םינוט ברײבט מען שטײן פאר די הײזרעך. מען נעמט זיך דורך םיט דער ריכטיק-שמעקנדיקער מארנן-רופט, און פאמערעך, םיט געמאםטענע טריט לאזט מען זיך נײן םארבײ די הירצעדנע בײדרעך מיט די נעקרײציקטע יעיזום- פינורן איבער די אויםנעזאםריקטע שטעגן, װאם םירן צו די דארף- נעםרעך און קירכע-פראץ. סיאיז אויבעראםםערגאו, —'דאם ארטע , טויזנט-יאריקע די םעאםער־נעיײרע אין אממער־בזאר צוזוםנם פרך לאבער־בארג