Literarishe bleter · 1930-07-25 · 30 (25.7.1930) · p. Seite 571

זײס 5/1 4' *יסעדעדי׳עע ■י.7^עעד נןס.30 (15<7) א םוז וואד צו וואד סעאטער^און קונסס ײאיידע דעי יעילעכע,״ אלגענזיינער צוזאכזענפאי שון די ײדי״צע אקביאין אין £.יילן. א-יפן :ײ■ הױפ — א רײ אקנגועלע פיאגן פונש ײדײען טעאטער־לעבן. דעי־ =ך־ה:ל פונפ ״דײנן צעא־ טעי אין פוילן פא־ן דעצצן יא• איז נײנצ קײן פ־ײלעבע־ בלויז די דעצטע 2' װאכן האצ א־טיםטן־צוזאמענפא* זיך אויפהויבן פון די טעאטעי*, — דאס װעלן מיר זעען. די א־םיכצן־ דעלעגאטן׳ װאם קומען צום צוזאבזענפאי — אוגזעל באג־ישונג אין װדנ־צ 5יאדוקטיװ צו א־בעטן און צו געפינען די ריבביקע װענן צו פאינעסעין און פאריבענעין דאב פנים און דעם צײדבאנד פון דער פיל־געפראגטעי־ יידיזוער ןןןן דער באקאנטע־ יידײ-ער ארטיבט און טע־ אבע־־ק־יםיקער, אברהב בײטלבוים, איז איצט געקומען קײן װא־־נזע פון זײן רײזע איבע־ עי האט בפעציעל געפזןי״דם דעם טעאבע־ א םײטלבוים פאיבדײבם אין פוילן א 2 װאבן״ און פון דאנעט פא־ם ער צוריק קײן יביקאגע, ׳ו• < יוע— ינופילן דע■^ ^ןומענריקן בעזאן ■ א ר״ א־־םיקרען װעגן דעם בעאםע־־װעזן אין פא־יבײדענע לענדע־״ װי אויך אן אפהאנדלינג איבעי־ דעי פאביאן-בסיל אין אויבעיאכזערגאו (דײטידלאנד) װערן געײוקב זײן אין די קו־ מענדיקע נומערן. א- טײבלבויפ האב אין פא־־יז געהאט אן אינטערװױ מימ דעפ באװובבן רו־ בײבן ־עזיביבער א. טאי־אװ בפעציעד פא־ די ,,־יב ןןןן יודאלף •בידדק־ויט, דער באוװבםע־י ײדי• *דער א-םיבב. איז די צעג גע־טטאי־בן אין עדטע־ פון 70 יא־ די דעצםע פא־ יא־ איז ר. *בילדי קרוימ א״יפגעב־אםן אין פירם. ןןןן א. באמבע־ג האדם בײם אויפםיעםן אין א װאי־יטעװער ײדייבן םעאםער אין אן אייגינע־ לער פיעבע. ןןןן פ. באיאםאװ האם פא־יקע װאך געפײערכ מים דעי־ ״װנים״־ם־־ופע די <*.יױםע פא־״גםעלונג פון ״דער פאםע• אין .,נאװאיבצי״־םעאבער. ןןןן דאנעריטםיק, דעב ו>1 ה. ה. האם דעי װאי־ •בעװע־ ליםע־־אםן־פא־־ײן אײנגעא־־דנם א גרעזל םײ י־בבוד לודװיק זאץ בײ דע־■ באםײליקונג פון א גיעבערער צא-?ן־ײבע- און א־־םיבםן. געפירט דעם אװנם האם ב. קאירינױב און אי־ בעיגעעגבן דעם פ#־זיץ די*. מ. װײבעים. עב זענען א־זיסגעםיעםן מים ־עדעב די י. גאםדיב, מ. יאװיםיצ, א. באמ־עיג, א. אײנהאין, די. װײ־ כעים און רודװיק זאץ. דעי באי־אאקםעי פון דעב אװנם איז געװען װײם פון דעב קאזיאנעב *גבהים־זאגן. ר ע ד. נ ח ם ן ם אינדיע , פ. מארקי־ב—א יאנד לידער און פא־ עמעב, ב. א־־יםאנבקי — א קינא*י*מאן פון דער יעװאדוציאנערע־ באװעגונג פון פאין 0י.>י11 א. ״א יריה אויה צװײ פ־אנםן״, *בנגא עפ*בם׳ין — בײם אויפגאנג — זברונות וועגן דעח%רעװאר. באװעגונג אין 03*11—0<_)19. ןןןן סיאיז פארענדיקם געװאדן דער צװײםעי סעמעסםע־־ פון דער נאנײכער םעםיקײם אין דץר ײדייבער םעאםעי־בםודיע אוכםעד דעי־ אנ־ פירונג פון דר. מיבאל װײכערם, הײנםיקן םאג דעד אײנציקעד דראמאםײםער רעינאניבטאלם. דער פיאג־אב פון צװײםן בעמעבםע־ האם איומגע־ גומען פארגנדיקע רימודיב; דיקציע, בצעני׳בע מאםײםע־ אנאליז. ריםמיק, פיאסםיק. מימיק, בארפעדז־ב, ײדײבע *בפראך און ליםעיאםור, גע־ *ביבםע פון ײדי־בן כעאםע־. די ־עקציעב זענען פא־געקומען פינך מאד אין װאך און עב ה>)בן זיך אין זײ באםײליקם 5יב בםודיאגםן — 13 מענער א*ן 12 פרויען. דעי דריםעי בעמעבםער פא־ די כיזאיצםיקע סםודיאנםן װעם די אי־ כעם פאיגעזעצם און פא־ב־ײםע־ם װע־ן. הוץ דעב װעם צוגעג־ײם װע־ן אן עפנםדעבע אויפ־ פירונג פון א ד־אמע. אי־נצײםיק װע־ם געע־ פ:ם א :ײע־ קו־ב פא־ אנפאנגע־ אין דע־ צײם פון פע־יען דאי־• מען זיך װענדן אין א־ע ענינים אויפן אד־עב פון בעקיעםאי פון בםו־ דיע: י. *בימקין, :אװאריפקי 11 װ. <). ןן|1 באיז פארענדיקם אין זאץ דוד בע־געל־ בא:ב א ני*ע.י כאנד ״צוגװינםן״. אין װעלבן ביגײען א־ײן נײע״ נאך נײבט געדרוקטע אין א ביך־פארם :אװעלן. צװייבן אנדערן קומען ארײן די נאװעלן: א מעיבה מים גכירים, גע־ יורם, אין א רויםן װינקר, א יוכיליא־. אין בםעפ, אין א באװעםי־בן יבבד״ גירא, גי־א און אנדעיע. ןןןן אויף די *בםאםײבע סדופעב אין װא־־בע םא־ מען :י־בם, װי כאװובם, פא־עפנםלעכן קײן ״דײבע אפי־בן. מיהאם יבדין װעגן דעב פיל גע־ ־עדם. אונזערע ־אםמענער נעמען;ײבם אן קײן עיגבםע מיםלען קעגן אם דעי גזירה. און אם װידע־ א פאקם: די ״דייבע *בול־א־גאניזאציע האם זיך געװענדם צו דע־ אדמיניבם־אציע פון די *בםאםײבע קיאסקן מים א פא־מולאג פאנאנ־ דערצוקרעפן פלאקאםן װעגן אײניב־ײבונגען אין די ״דײב־װעלםרעכע *ב*לן אין װארשע. דעי־ויה פןןדג:: אנגעקומע איז; באר״דיקנדיקע ת־בובה: ״אדס ענםפע־ אוי־* אײע־ בייװ פון 2*1 ױני ה. י. זענען סיר א*יך סרדיע, אז אויפן סמך פרן פא־ 4 פון אונזער אפסאך מים דער האנדרס־אינבפעקציע בײם װארשעװער מאגיס־ ט־אם פון 2$* ױני 1928, דא־ף די אדמיגיסם־ ראציע פון די װאר־בעװער קיאסקן אננעסען צום פאנאנדע־קלעפן :$ר אזעלבע פלאקאםן, ו ו א ב זעגען געדרוקמ בדויז אין דער פ ו י ל י *ב ע ד *ב פ ר א ך . א העדפם פון אײער צוגע׳סי־טן פ־אקאם קענען סיר פאנאנדע־קרעפן אויף 200 קיאסקן, דע־כ״ װעט איר דארפן צאדן פאר יעדן םאג 00 גי.,,. װארםן די ״דײבע קורטו־־אינסםיםוציעס אויפגעהויבן א געמ״נזאסען קאםף קעגן אזא מין גזירה??יסעראטור און"קו?ם?ר ןןןן דעם 10־םן ד. ה. איז געיבטארבן אין אם־ װאצק אויף א דונגען־קראנקה״ט דער טאלאנם־ פורער קינסטלער־גראפיקער זיגפריד קאמינסקי. קאמינסקי איז געבוירן אין ט־בעכאםלאװאקיען אין גאבלאנץ אין יזןר 1904. דארם קריגט עי די עלעמענטארע אויסבילדונג און דא־ם װעקם זיך אויף ז״ן קינסםדער״בער םא־אנם *בפעםע־ פארם עי אריבעד מים די עלםעדן ק״ן רוסלאנד, װו ע־ לעכם איבער דעפ בירגער־קריג און די יעװאלוציע. נאך דער מלהמה קזמם ע־ ק״ן פוילן, װו ער אנםװיקדם ז״ן םאלאנם אויפן געכים פ*ן גדאפיק און ־אנסטדוקטױױסצײעער מאלער״. דאב עריבםע מןןר האם ער אויסגע־ *בםערט אין 1920 אין װאריבע, און פון דעסאלט אן האם ער גענומען אנם*יל אין אדע אויס־ *בםעלוגגען פון דער ״די־בע־ געזעד־באפם צו פא־־בפר״םן קוגסצ, פויל״בע פדאסםיק א.א.ײ., און געװען גערימצ פון דער ק־ימיק. דאס לעצ־ םע מאד יבםעלם אויב קאמינבקי ז״נע כעבצע זאנן אויף דער איצטיקער >#*יב*בםעלדנג פון דער ״די־בע־ געזעל־באפם צו פאי־בפר״םן קונבצ. מיםן טוים פון קאמינבקין פארלירם די ״ד״בע קינבטדער־בדבפהה א״נעט פון אירע נעבםע מיצ־ גלידער און מיט אים װעיט איבערגעריסן דאס קא־יטל קאנבטרוקטיװיזם פון דער ״ד״בעי קונבט־ ןןןן ז. מרמד, װעלכער האם זיך געפונען אין אמעריקע עטדעבד חדשים אין די עניניט פון ־אאפ. כיבער פארדאג כ. קלעצקין, איז אי־ויםגעפארן פון נױ״ארק און די םעג קוממ עי• ק״ן װאר־בע. ₪ *=. דוינאװם בוך ״די גע־ביכםע פון הסידװז״ װערט איצכ געזעצם אין קרעצקין־ פארלאג. דער ער־בםער באנד וועט אינגיכן דער־ *בײנען. ןןןן מרדכי אלפערסאן, װאס איז באקאנם פים ז״ן װערק ״דרײסיק יאר אין איגענטינע׳,, האט פאי־ענדיקט א פיעסע ״מוטער רחד״. ןש דר. ח״ם ז־ביטלאװסקי האט געהאלטן א רעפעראט אין װאריבע א. ד. ם.: ״רעליגיע און פ־״דענקער״". ןןןן צום נ״עם לערניאר גר״ם דער פארראג ב. קלעצקין * ר״ נ״ע לעדנכיכער. א דאנק דעפ גרויסן ע־פאדג, װאס עס האם פ ה״לפע־ יינב ב־עבטאמאטיע פארן 2־טן לערגי#ר ״עי־ *בםע טיים״, דעריב״נט א דערנבוך פארן דריטן לע־ניא־ א. נ. ״פעבםע ם־ים״ פון פאלק ה״ד־ פערין און ם. קאגאנאװים־ב. דער ער־בםער ובריפצ־ ־בםעלער און פעדאגאג, דער צװײםע־ — לערער אין װילנע. די :יעבםאמאםיע איז כפעציעל איל־סטי דזדך די בעבםע ״דייבע קינםם־ ־ער. דאב דערנביכל סון ציפה פרעב, װע־בעב האט פא־ די פאד יז*ר אויסגעהאלםן 0 אזיפלא־ געס״ דעריב״נם איצם אין א נײער אינגאנצן באא־בעטער און פארגרעסערטער אויפלאגע. דאס ביבל איז פאריבפר״ט געװארן ביז איצט אין איבער 12 טויז. עקז. סיװערט אזיך געגרײפ א דערנבוך פאר ״דישער געיביבטע. ם׳װעלן אויך א־ויבגעגעבן װערן א רײ דעיצ״לוכגען פדן ײדישע קדאסיקער פאר די שול־קינדער. 1111 אין אוקראינישן צענםרפארלאג דעיש״נט אין ״דיש פרץ הירשב״נם ״ר״זע־בילדער פךן