Literarishe bleter · 1930-07-25 · 30 (25.7.1930) · p. [Seite]

עד״/ סס נר. 25 י??י 1930 /י:געשעד '))רג&נג ־עךיזר־אר-ידןע א־־ופגלדירטני װאסשדיפמ פאד ־*כלע־אפי־ד טןיאפזגןדאוןקונםפן במבוע :קיל,װארשע קקעעקין פארעל?<ג 3. ד־ד י ע ק נ ע ־* ד ד ז) / / 77 י? ג ע א נ א ס א ל פ ד א נ ס (א פרװו פון א סילאזןןכייכער כאראקצעריםטיק) גיױועדט א•; ז״ער קאג״טעד אי־ענט״טק״ט און בא־טטימטקייט,;$ד טיט קעבעדיקע בעוט-װארעטע ב־רדער; ז״; אדגא; איז ני׳עט דאב אבבטדאקטע װעיט-פרעטדע דעגקע;, ג״עדט ד■ קאגקרעט־ע איגטואיציע, װעקכע איז בטבע;אענט צ.י די זאב; א־; באגעטט אויף א; אינםטינקטױו-זיכעד; יבט״געד ז״עד אינהאלטרעכע עפע. די קינסטרעדיעע אינטואיציע ראזט זיך נ״בט מעטאד־׳ט דיס- צ־פריניר; װי דאב דענקע;, זי קומט אי; גאט-געכענטיבטע טאטענטן או; װערט געפ־רט ארם $; אוטנער־כטע ג#>ב; זי איז בטבע ביסטעט- ראו או; אפימ סיסטעטפ״נטרעך. כיאיז כדאי צו קאנבטאטיד; דעב פאקט, װאם א סך אינטואיטױו יבטאדק כאגאכטע טענטיב; ־אכ; פו; תמ־ד א; נעהאט א; אומצוטרוי צו דער פיראזאפ״בעד סיסטעמאטיק. רמיבר פרידד־ך ניט׳בע — ברי בפק טער א דיכטער, א״דער א פיראזאך — תאט ז־ך אמאר אזוי אויםגעדריקט; ״דער װ־ר; צו א ביםטעב א־ז א; אוממעגרעכקײט״. עד האט דערמ־ט נעטײנט צי זאג;, אז אויב מיג״ט צו ביט א; אפדיארי פאיטיקער םיםטעב צו דער װידקרעכקײט, טוז טע; זי ברית-ברירה פאר- גװארטיק;. װארום דאפ, װאם פאםט נ״בט צו דער סיםטעב, װערט אדויםגעװאדפ;, א.י; דער דעיבט, װערכ; טינעטט אר״; אי; איר, װעדט אזוי צונעיבטוקעװעט, אז ער קומט ארו־ם רנטרי םארדרײט או; פאדקדיפרט. ט־ר דאדפ; אבער בכמ נייבט גײ; װײט צו זוב; בײיבפיר; פון אזא מי; באצױננ. װאדום האט דע; ני׳בט רעד פו; אונו באהאנדרטעד דיכטער -- אנאטאר פדאנפ גופא — אזוי געטאכט אויבצודד״ע; פו; די אבםטראקטע דענקער אין זײ; ״טאנערער קאץ״ או; האט ער נייבט אדונטערנעטאכט די םעטא- פיזיק אי; זײן ״עפיקודם נארט;״ (אנב, א; דער טינדםטער פאד- ׳בטײענ״ב פאד דעד פיראזאפ״בער םפעקוראציע;? און איז בכמ נייבט רי דיכטער״בע כאגאכוננ װײט פון דער פיראזאפייבער כרחוק טזדח מטעדב? האט זיך דאך אזא דיכטערי׳בעד גאו;, װי נעטע — א ביי׳בפיר, װאב קא; כא־בט״; פאר םיר אנדערע — אפ; טודה ומתװדה געװע;, אז עד האט נ״בט קײן ארנאן פאד פיראזאפיע. װאם פארא זינען האט אי; אזא פאר אונזער פדװו פיראזאפייב צו כאדאקטעריזיר; דעם דיכטער פ־אנב? צוריק נעיבטועםט אבער, א־ז דאך פאדט דא א ט־פע א־נעד- רעכע קרובהיבאפט צװייב; פיראזאפ־ע א״ קונםט. צום אונטער- ־בײד פו; די אײנצרװיסנ־באפט; זענען די ראזיקע ריכטונגע; פונם קורטוד-באװוםטזײן אויב; דאם גאנצע, דעם נאנצ; קאםמאם, אזוי דעם אינעדרעכ;, װי דעם אויםעדרעכ;, דעם אונױוע־באר; סינטעז פון די פענט׳םרעכע איבעדרעבוננען. רער חירוק איז נאר, װאם בײדע באנוצ; זיך מיט פאריבײדענע אויסדרוקסמיטרע;. דער פ־רא- זאך װיר ארײננעםען דאם נאנצע אי; באגריפרעכע םארמע;, דער אונזעד אפהאנדרוננ כא- צװעקט נייבט צו נעב; א; אויכנאו־פיק; איבעדבריק װענ; די פ־ראזאפייבע אנ- ׳בויאיננע; פון פראנם; אלכ אזערכע, — ד. ה. אויױ װיפיר זײ קעד; זיך ני׳בט א; טיט זײ; דיכטער״ב; יבאפ;. אזא טי; או־פפא- בוננ פו; אונזער טעטע כא- זידט אוױ־ דער ב־בתיקה- ר־קער הנהת, אז פדאנב דעד דענקער האט ני׳בט קײז יבײכות צו פדאנב; דעם דיכטעד, אז טיקא; זיך, הײםט עב, באציע; נענאטױו צו אײנעם או; נרײכצ״טיק פאויטױו צוב אנדעד;, און פארקעדט. טיר ג״ע; אכע־ צו צי אונזעד אויפנאבע נאנץ אנדעױבי: דװקא דעם ד ־ כ ט ע ־ פראנב װ־ק טיד פיראזא־ פ״ב פאריבטיי;, דװקא ז״ן דינטערײבן ׳באפ; װיר; טיר א־נטעדװאדם; א נע- נויעד; פיראזאפיש; אנארײ. מיװעט אונז אבער פדעג;; װאב פאדא םמיכות-הפד׳בה קא; זײן צװי׳בן דעם דיכטער או; דעד פיראזאפיע? די פיראזאפ־ע װיר ־אך יבאפ; א כאנריפרעכע ארצכוררדיקע ביםטעב, װערכע הארט אויב די פײער-פראבע פו; די ׳בטדעננבטע ראגייבע פאדעי־וננע;, זי פמיסט זיך צו קאנבטרואיר; א; אדכיטעקטאנייב אפגעצירקרט־;;עדאנקרעכ; בני;, אין װערכ; םיזאק װער; אויםגעא״נט ארע א־נע- ױײניקסטע םתירות או; ניגודיב, װאב ראזן נ״בט צורו דעב מענטיב- רעכ; ׳במ און װאס יבטעק פאד די פדיטערע פאקטאד; פו; רעד אי; תוך אײביקער פדאברעמאטיק. דאב געצײנ פונב פיראזאפ״ב; דענ- קען איז אמא רער באנריח דער ציר זײנעד — א ראנייבע שיטה װאב האט אבער דער דיכטער בפדט און װאס האט דער קינםטרעד כברר צו מון מיטן אבםטראקטן דענקע;? דער קינםטירער אפערידט ני׳שט םיט כאנרים;, װאס זענען אזויצוזאנן פאר׳טטארט און םאד- אנאטאל םראנפ