Literarishe bleter · 1930-06-20 · 25 (20.6.1930) · p. Seite 470

/״כ 10* 7 נזכ״ 25 1 1737 71 70 16173 7 £>!י? באראט^ײ, *״כנונג פון פ. פרידםאן פאול כאראסאװ אין ״סאיפנןןן חזיר״, *״כנוננ פון פ. *יידמאן לודוױש ז**׳ל *ו ו״נע גאםפדפפילן אין װאר׳יע ))הרן בטקטרםאן / פעדיז װעגז געארג פינקס װערה ״מיך ד־זונגערט״ אי-נס פון די כארא־םעריםטישסבע דערש״נונגען אין דער •ליסע־ *אי״גער װעלם פון נאך דעד װעלנדםלחםד. איו, װאם אין די גיענעגן פון די ליטעיאםור וזאבן זיך אר״נגעריםן םעגטשן ז״םיקע, אועלכע, וואם װארטן אין :איםאלע ג״םן םים ליטעראטור זיך נייטט פארנומען די *זלחםה חאט א סך פאשװערט די םענטשלעכע געםיטער און פארוו״טיקט ז״ערע נ׳טטות, און םיהאט זיך דערוועעט ביי ז״ דער דראנג זיך ארוים־ *וזאגן, איוים־די״בן פאי דער וועלב דעם װ״טיק. חאבן םיר די לעצםע יא־ן א־ן דעי;ועלט־ליטעראטור באקוםען א מאסע ביכער פון ז״טיקע, עופעליקע מענטדזן. ב״ א םך האבן זיך אויםבאװיזן םמנים פון טאלענט. ב״ פיי — דאם אויך נייטט אבע־ זיי איע האבן א מעלה און א בארעכ־ טיקונג צודיב וייעי דאקוסענטארייבק״ט, וו״ל עם האנדעלט זיך אין •טיידערונגען פון דעם קייג, װעלכן ז״ האבן אייין אדורכגעמאבט. געא־ג פינקם ״םיך הונגערט״ — הגם עם בארירט אויך א םך און אדז״טיק די םלחמה, ראפ לעבען פון דעי באפעיקערונג אין ד״טזזלאנר בעת דע־ קריג, איז דאם אבעי נ״טט דורכאויס א מלחמה־בוך. די מלתםה ג״ב דא דורך בלויז ײי אן עפיזאד אין דער גרויםער אויםפירלעכער אויטאביאג־אפיע פון םהבי, וואם קען אויך זיין די ביאגראפיע פון טוי־ זנטעי און אפייו םיליאנען אזעדכע קינדער, ײעלכע װערן געבויין, ךערטויגן, וואקםן־אוים אונטערן יטטערן: מיך הונגערם״. ווען מיר זאדן ג״ן אנאדיוידן ראם ווערק מיט די געוויינדעכע מע־ טאדן פון ליטעיארייטעי קריטיק. וואלט מען געקענט אין װערק פיל אפפיעגן. ן. . דע־ מחבר רעסאנםט־ירט ביי יעדעי געלעגענה״נ םיט זיין פראלע־ םאר״טקייט. אבעי די ארעסק״ט, אפילו די העכסםע נויט איז נאך נייטט פיאלעטאי״ט פדאלעטארי׳טק״ט אידענטיפיצירם זיך םים אויםלעבן זיך אין דער םביבה פון איבעם און קאםף. פון באוואוסםזיניקז שםרעבן צום סוף־זוילן. _ _ פינק איז נייטט געײען קיין סראלעטאריער. הגם ער האט מיטגעמאכט דעפ יטוועין גודל פון דעד אדעטק״ם אין דער ה״נםיקער געזעל׳טאפט דעי מחבר יטילדעים אין בוך זיין יטווער טראגי׳ט לענן, ער גיט א פייליטםענריק בילד פון גדוים־יטםאט״טער נויט, עלנט און ליידן סונם איעמען קלאם. פאר אונז ג״ען דורך בילדער סון בערלינער קווארטאלן, װו עם וווינט די ארעמקיים, וואס איז פון לעבן באעײלחם. דארט, ווו דחקות גיענעזס זיך מיט פארברעכן. די זינד איז דאם קינד פון דער נויט םיאיז די סכיבה. פון וועלכער אזעלכע גאונים ווי סאקסים :ארק• און דאםטאיעװםקי האבן גע׳טעסט םאפעריאל פאר ז״ערע גרויםע װערק. אונזער םהבר איז ווייט פון אזעלכע םענלעכק״םן און פרעםענזיעס. ער דערטיילט עם אונז גאנץ רעאליםטי׳ט און פ׳טום. דער מחבר םארמאגט פ״נע באאבאכםונגס־פעאיקייםן, און אין א םך ערטער — גאר פיינע םובםעלקייט ביים ארויםבאקוםען דאם נ׳טמהדיקע פון זיינע םיסן און כאראקםערן, ווי, למ׳טל, די מיטגלידער סון דער פאמיליע פאלק, םים וועלכע ער איז כםדר אין קאנטאקט — הגם דער םחבר באםים זיך כםדד פון זיי אסצוגרענעגן זיך. ב״ם ארויסברענגען געװיםע ׳טטריכן פון דער פאמיליע, און דערהויסט ביי דער אוםגליקלעכער דיאנע און איד םרא־ גי׳טער, הגט שטילעד, ליבע *ו דעם םאן פון איר יטװעםםער, ווייםט ארוים פינק א םך פײנפילנדיקיים און *ארםקייט גאר וויכטיק איז דער ט״ל, וואס ׳טילדערם דײם׳טלאנד, און די ליידן פון דער באפעלקערונג בעת דער מלוזמה און אויך אין די נאך םלחמה יארן די אינפלאציע און די ירידה פון לעבנם־׳טט״גער, די פארװילדונג פון דער מענט׳טלעכקייט. וואם די מלחטח האם געבראבם. סיאיז א טראגי׳טער דאקוםענט, װאם איז ז״ער וויבטיק סאר דעם ה״נטיקן דור. פון בוך רעדט די נוים אין די נאקעטע ווערםער. עם טראגט זיך סון רעם דעי אייביקער גע׳טריי סון די ל״דנדיקע: ״םיך הונגערם״!