Literarishe bleter · 1930-06-13 · 24 (13.6.1930) · p. Seite 451

,זײס 431 *?'ם&י׳זרי&ע ב7זזסזזר גזם. 24 (319) ח־? ײ װ י ק / נ י? - י # ר ק אין די ״ל־־יטערארישע בל־־עטער״ װעגו דער אנלועטע פון א פ־טוטן דזרעעטן ענטפער װעגן רעם אײן ב8איבטםטן •טר״בער האין זזך אלע {)רוזםגעדר״ט. װ״ל — :ישט>), און אפ׳טר קען ■׳•*ט זיין, ק״ן םוט דערצו. און אפשר איז ג*)ר אזא מוט נישט נויטיק. װ״ל םיאיז נישט ק״ן ם8ו)רט־ און טשעמ2י5)1־ענין. אין דער ליטעראטור, דונט זיך מיר, קען מען קיין טשעמפיזןנען נישט קלייבן. דער קלענםטער נרענגט אמאל מיט זיך עפעם אזוינס, וואם עס פארמאגט נישט דער גרעסטער. א פאר טשע־אווע שטריבן װארפן זיך אין די אויגן לייענענדיק די ענטפערם: װעגן שרייבער פון אנדערע פעלקער ריידן די קאלעגן ענטפערע־ אפן, ביייט, פר״גיביקן וועגן ״דישע, א״גענע — א״נגעהאלטענעד אן אפנק״ט פילט זיך אויך בנוגע טויטע שרייבער; אז עם קומט אבע־ צו לעבעדי־ע, ה״נטיקע און, ווידער, אײגענע, װערט ד< צונג גע־ שטאבללט. אנדערע עכמעערער ה*בן אין זײערע ענפפעדס ג$ר קײן נ$מען פון קײן אײן •סרײיער גייסט אנגעגעגן. ד. ה״ גראט אויסגעמיטן די גאנעע פראגע. קלוג און באװוםטזיניק ארויסגעדר״מ זיך פון א קלארן ענטפעד עם באקומט זיך נישט מער ווי אביםל םשט, אביםל חקירה און אביםל צ״ט־פארטי״ב. ווילט זיך איבערהזרן נאנאםאל, אז אין דער ליטעראטור קען מען און מען טאר ק״ן טשעמפיאנען נישט קלייבן. ווייל דער קלענסטער ברענגט אמאל עפעס םיט זיך. װאם עם פארמאגט ני׳סט דעד נדעםטעד ז 7 ם ן ד י י ז ע ן לעקסיקאז פװ דער ײדישער ליטעראטור, פרעםע ארז פילאלאגיע ערשטער באנד (א—י) —.21 צװײטער באנד (כ—פ) —.21 דריטער באנד (פ—?) —.18 פערטער באנד (ר—ש) —.20 פרײז פאר אלע 4 בענדער —.80 ג. אין לוקםום־באנד —.105 נ. פו־אשטענדיק-פארענדיקטע אויםנאבע הענער 1900 ביאגראפי׳ט־ביבליאגראפישע קריטישע ארטיקלען װעגן יידי• שע שריפטשטעלער, זשורנאליסטן, פילאלאגן. ײיסנשאפטלעד דאם א״נציקע האנטבוך איבער יידיש, יידישער ליטעראטור און פרעסע פאר יעדן ״דישן לעזער, זשורנאליםט, לערער און פארשעד 4500 עםודים םיט 671 בילדער אין טעקםט. נרוי־ סער פארמאט, שײן געררוקט, אויוי נוטן פאפיר. קאאפעראטיװ ״ביכער״, װארשע. פארלאג ב^דעצהי^װארש^ײװלנע שױן דזזריש^נ&ך. פרץ הירשביין ש װ א ד צ 3 ד ו ך *ען חדעױם מיט די ײדישע איבערװאנדערער אין ראםנםארגאנד 8גײ, סריבז 1928—1929 פרײי <^ 8 גילדן נוכהענדלער ראבאט ב2 1}|זװ16בא ,3/ו\$23ז3ז\\ ,"ז6ו1סץ8,. .ב1)61ק5 פאר נעלם: (אין 8וילן) 8. ק. א. 13.196. אין דער נױ־יארקער ״װאך״ איז אפגעדרוקם א נא־ טיץ פון ה. ליױויק װעגן דער אנקעטע אין די ״ליט. בלע־ טער״. די נאטיץ איז א מין ענטפער אויף דער פיאגע גופא, װאם מיר האבן געשטעלט די שרייבער און םיאיז אין איר אויך גאנץ־ריכטיק סארא־טעריזירם א ריי פארעפנטלעסטע ענטפערן. — די ״ליטערארישע ברעטער״ פירן איצט דורך אן אנקעטע צװישן ״דישע שרייבער: ״װער איז מײן באליבםםטער שרייבער?" די סונת פון די ״ליט. בלעטער״ איז אודאי א גוטע, אבער ביי דער :־נה בל״בט עס. איך ײייס בסלל נישט, צי אנקעטעס, ווי ריבטיק און ווי ערלעד י״ :אדן נישט דודסגעפירט װעדן, קענען אונז עפעס לערנען. ס״דן אנקעטעס, ••אס טראגן א ריין סטאטיםטישן :אראקםער. צאלן, ציפערן — צװ״ מא־ צװײ איז פיר. בין איך פונדעםטװעגן נישט זיסער, צי מען קען נישט אפילו אן אנקעטע פון םטאטיסטישן בא־אקטער א דריי *ון אן א ז״ט, און פון צװיי מאל צװײ זאל װערן — פינא װאס ש״ך אבער דער איצטיקער אנקעטע פון די ״ליטעיארישע :־עטעי״, בין איך אינגאנצן זיסער, אז זי פירט אין ערגעץ נישט, לערנט א-נז גאינישט און ברענגט ק״ן שום נוצן נישט. מען װאלם נעקענט א״נגיין אויף אזעלבע אנקעטעם, װען ז״ •■אלטן אונז געבראבמ, אויב :ישמ קיין נוצן, איז באמש אמח. איז דאם אויך נישט. די ענטפערם, װאם א גדויםער צאל שרייבער גיבן אויף דער אנקעטע פון די ״ליט. בלעטער״: ״װער איז מיין באליבטםטער שרייבער״, :ענען די בעםמע באװייזן, אז דער גאנצער ענין איז אומנוצלעך און :ישט אמתדיק. די אנקעםע פאדערט צו געבן אן ענםפער אויף דער פראגע: •וער איז מיין באליבטםטער שרײבעוץ — דאם מ״נט אויסקלייבן א״נעם פון אלע שר״בער. — ײאם־זשע םוען די ענטפערער? זיי ריידן אויס ניין מאס רייד װעגן צענדליקער שרייבער, גיבן אפװייכונגען, פאר־;•:טפערן זיך, און עס מאבט אן א״נררוק, אז זיי שעמען זיך גאר מיט ר;ס גאנצן אופן פון ענטפערן. און סיאיז מיר זייער פארשטענדלעך. װ״ל די עצם פראגע איז א באלשע, און די שרייבער, װאם ענטפערן, פילן אין זייער הארץ עפעס אזא אוסאנגענעסלעכק״פ; און דער סוף איז — אנשטאט צו ענטפערן דער ־;ראקציע, אז מען קען אויף אזא פראגע קיין ענטפער נישט געבן, פא־־ ־;רט מען זיך אליין און דעם ל״ענער די ציין. ק״:;י־ במעט האט נישט געענפםערס דירעקט אויף דער פראגע. :א־שט״ איך טאקע נישט. צו װאם געבן ענמפערם, ײאס זענען קיין ענמ־ איך לייען ארויפ םון אלעמענם רייד, או יעדער טראגם אין זיך א״נד־וקן און א״נפלוסן פון א םך שריייער, יעדער האט ליב געהאט א״ דע־ ־ינדה״ט דעם שר״בער, אין שפעטערע יארן אן אנדער שר״- :ע־■ א•; ה״נט ײידער אן אנדערן, און ק״נער קען נישט טדאגן אין ק^ין א״ביקע ליבשאפט צו א״נעם אן אויםדערײ״לטן פון אלע. ־ עם איז :ישטא אזא אייביקע ליבשאפט. אדן אז מען פ־עגט, װאם האבן די ענטפערער אויף דער אנקעטע לא״נדעי־ט געלאזט העין? — מוז מען זאגן, אז זיי האבן גאינישמ ■•ע־אז= ר׳עין. יעדער װא־פט דירך אין זיין עגםפער די גרויםע נעמען פין דער ";־ס־ליטעיאטור און פון דער יידישער. — װארפפ ויי דורך אננרא, *״ ק״ן גאנצער אמה באקזרם זיך נישט. ראיף נאך פאי עמעצן זיין א נ״ם, אז שר״בער זאלן באװירקט סון דער ביבל. .פון דאסמאיעװסקין, פון טאלסטאיען, פון גארקין, :״ ביצן. ניין שלוס עליבם א. א װ.? װעקט אויף א שרייבער, צי אזוי א גדטן לעזער, אין מיטן שלאף, א י בעט אים אדיםדענענען נרויסע נעמען פון דער לימעראטוד, וועם ■" א״ך אננעבן במעט אלע נעמען, װאט זענען אנגעגעבן אנגרא אין די ■־ '-7'0 אויף דער אנקעטע.