Literarishe bleter · 1930-06-08 · 23 (8.6.1930) · p. Seite 434

בלסס/ור בוס. 23 (318)!ײס 434 פ ו ז וואר צ ו וואו טעאםער א*ן ק?נסם ןןןן :>>ך פיל גאםױגגען איז סוף כל סוף גע־ לונגען דער צעאפער-געזעלעאפמ אין װארשע ן>0־ צומאנן םים דעם גרויפן מעאמער ״נאװא״מצי״אזן דעם ס־טן יוני װעמ דארם #נהויבן צו שפילן די ״װנים״־טרופע מימ דעם באוװסטן ארםיסמ פאװעל באראמאװ. סיװעט געגעבן װערן י. ד. בערקאװיט׳םעס ״עטיס פון בלוט״ (געגאנגען אין װארשע צוריק סיט עמלעבע יאר א. נ. ״פאשקעלע תזיר״). די ראלע פון מאשקעלע איז אײגע פון די שמארקסמע ראלן בײ באראטאװן. סיוועם זײן # גרויסער םעאמער*ױם*טוב: ערשטער אויפמרימ פון פ. באראטאװ אין װארשע, יידיש מעאמער אין ״נאװאשצי״. ןןע אין נױ־יארק איז אין עלטער פון 03 יאי געשמארבן אײגער פון די פאפולערע עלמנמע יידישע ארמיםמן רודאלף מארקס, דער זון םון באװוסמן ײדישן שרייבער ראדקינסאן. ןןןן אברהם מ#רעװסקי געפינט זיך איצט אין פאריז אויפן װעג קײן פוילן. וןןן סיאיז געקומען קײן װארשע דער באקאנמער ײדישער מןןלער־קיגסםלער ב. אפרים, װןןס וװיגמ זינט 18 י$ר אין אמעריקע. — דער קינספלעי האט בדעה אויסצושטעלן זײנע װערק אין װאר־ שע. ער האמ פיצגעבראסט א 100 בילדער. ןןןן שלום אשס ״מ$מקע גנב״ װערט איצמ אויפ־ געפירמ אויף פויליש אין לאדזער שמאנױםעא־ מער אין דער פוילישער באארבעטונג און רעזשי פון מארק ארנשמײן. די הויפבדראלע מאמקע שפילם דער ארמיפמ קאזשימיעזש קיאװסקי, מערי — סקזשידלאװסקא. ןןןן אין צוזאמענהאנג מיט דעם ױבילײ פון דעם באװוסטן ײדישן מאלער י. װײנלעז איז דורך דער װארשעװער קונסט־געזעלשאפמ אײנ־ געןןרדנט געװ$רן א רעטראפפעקמיװע בילדער־ אויסשטעלונג פון זײנע װערק. די אויסשמעלונג האמ ארויסגערופן א פאראינטערעסירונג אין דער ײדישער קינםמלערישער וועלמ. ןןןן אינגיכן וועט אויפנעפירמ װערן אין פאריז ״שולמית״ אין דער םראנצויזישער שפראך, בא־ ארבעט םון ױנה בארוך, מימ דער #ריגינעלער מוזיק פון אברהם גאלדםאדען. דאס איז דאס ערשםע סןןל, װען גאלדפאדען מיט זײן >ןריגי־ נעלער ײדישער םוזיק װעט אדאנק דעם י. בארוכן װערן אויפגעפירמ אין א פראנצויזישן טעאטער ןןןן דער באװוםטער קאמפאזימאר לעא ליאװ״ װאס װויגט לעצמנס אין נױ־יארק, איז איצב געקומען אויף א באזוך קײן אײר#פע. לעזן ליאװ איז גוט באקאנם אין ווארשע, ווו ער האמ זײער פיל געטון פאר דער פארשפי־ײםונג פון ײדישע־־ מוזיק אין פוילן. ןןןן דער באקאנמער ײדישער ארמיסט מישא פיש־ זאן איז איצמ געקופען פון נױ־יארק קײן פאריז, װו ער טרעט ארויס אין דןןרםיקן ײדישן םעא־ טער. ןןןן דער ביאליפמאקער לימעראטן־קרײז ה$ט א״נגעארדנמ א ״גלעזל־װײן״ צום אפםאר פזנם מאלער בן־צױן ראבינאװיטש קײן פאריז. ןןןן ױליוס אדלער איז לעצטנס ארויסגעמר$טן אין בעלגיען. ר ע ד. נ ח ם ן ם י י ז י ל ק. פעדינס ״שטעמ און י#רן" (ײדיש א. פריד־ קין) און סיװערט געגרײט צום דרוק: ד״ר א. פארעצקי — די געשיכמע פון דער ײדישער *ר־ בעטער־באוועגוגג, פון די ס8־מן יארן ביז דער לעצטער צײמ; נ. בוכבינדער — געשיכמע פון ארבעםער־באװעגונג אין רוסלאנד (ײדיש דוד רויכעל). ןןןן ז. פלפד, ווןןם האט *נהויב פאי פארבראבמ אי1 ט$ר$נמא אין די עגינים פון דער אקצ. געז. ״ביסערי/ ה$מ דארט געהאלטן א רעפעראט ״ד$ס קולםור־פר#בלעם אויף דער ײדישער גאם״. ₪ * גרופע װילנער ײדישע זשורנאליסטן — ש. ל. ציטראן, ד״ר ם. װײנרײך, חײם לעווין, פ. קאן, א. אלק, ל. פטאצקי, ס. פופם הז>ין בא־ קופען א ספעציעלע דערלויבעניש צו באזוסן לי־ טע, קאװנע. די װילנער יידישע זשורנאליפמן זענען זײער הארציק אויפגענומען געװןןרן דורך די קזןװנער יידישע שריפמשמעלער און מוער. — ד'ר ס. וויינרײך האם געהאלמן א רעפעראט ״דער גײפמ פון יידיש״, װעלכער האמ צוגעצויגן ג*ר א גרויסן עולם. עןן אין פארלאג ח. בזשאזא דערשײנמ אינגיכן א ניי בוך פון ויאל מאפמבוים ״פרײע געז&נגען״. ןןןן טעאדאר דרײזערס באריממע טרילאגיע ״אן אפעריקאנער טדאגעדיע״ װערט איבערגעזעצמ אויף ײדיש דורך ד. ב. םאלקין. ןןןן אין ליטעראמן־פארײן איז די טעג פארגע־ קומען אן אװנמ פאר דער דיסטערין שרה רײזען, װעלכער איז אדורך פימ א גרויסן ערפאלג. אין א־ונט האבן אנטײל גענומען ה. ל. זשיםניצקי, אהרן צײטלין, אלהנן צײמלין, מ. ראװימש, א. קאגאנאװפקי און די ארמיפטן שיק. ןןןן די ביבליאגראפישע צענטראלע פון ייווא פארענדיקט א פולשמענדיקע רעגיםמראציע פון דער בוך־פראדוקציע פארן יאר 19:20. די ציפערן און אויפפירן װעלן פארעפנטלעסט װערן אין די ״לימ. בלעטער״. ןןןן זלמן רײזען באזוסט איצט א רײ שטעט אין די פארײניקטע שטאטן אין די ענינים פון ײװא. ןןןן די נאענטע זיצונג פון דער צענמראלער פארװאלםוגג פון ײווא וועט פזןרקומען אין סעפמעמבער־^קטאבער. מעגלעך, אז צו יענער צײם װעט קאנען פזןרקומען די פײערונג פונם חנוכת־ הבית פון דעס אייגענעם בנין. ןש ארגאניזאציעס, װאס װילן אײנארדנען אװנםן פון דעס באקאנטן נ#װעליםט מיסה סמאװסקי, וו*ס װיילם איצמ אלס גאפמ אין פוילן, קאנען זיך פארשטענדיקן װעגן דעם מיטן ליטעראמן־פארײן, װארשע, טל*מאצקע 13. פרא־ גראם פון די אוונמן: רעציטאציעס פון א״גענע ײערק■ ןןןן נ. אגנעװס באװוםט בוך ״דאס טאגבוך פון קאסמיא ריאבצעװ״ װערט איצמ געדרוקט אין קלעצקין־פארלאג. סיװערן געדרוקט אינאײנעם בײדע םײלן, אויך דער צװײמער מײל ״קאסטיא ריאבצעוו אין ״וווז״ (אין דער הויך־שול)".— די איבערזעצוטג איז געמאסט דורך גיטל מײזיל, דאס בוך האלט א 500 זײטן. ןןןן סיאיז דערשיגען די צװײטע אויםלאגע פון פרצעם בריװ און רעדעס״, געזאמלם און איבער־ געזעצם מימ ארײנפירן און הערות ױן נחטן טײזיל. ל י םער ־עשזד א*ן ש?ד ווס אין בערלין איז אין עלםער פון עטלעכע און פערציק יאר געשט>ןרבן דער באקאנטער יידי־ שער געלערנטער און לעקטןןר ד״ר יופף רעגנש־ בורג, װאש האט די לעצטע יארן, זינם 1914 גע־ וװינט אין ווילנע. אין ווילנע איז י. רעגנסבורג געווען זײער פאפולער אין די קולטור־מוערישע קרײזן. ער ה$מ געהאלטן אויך פארלעזונגען אויף װיסנשאפטלעכע טעמעס, װאס ה#בן געהאט גרוים ערפ*לג. ־־ זײן טויט האט ארויפגערופן גרויפ טרויער אין װילנע. ןןןן דינכטאג דעם 27־מן מאי איז איז ווארשע־ װער ליטעיאמן־פארײן אײנגעארדנט געװזןרן א דיכקוסיע־$ווגט פאר מיטגלידער א. ד. ט. ״הע־ לעניזם און ױדאיזם״ אין צוזאמענהאנג מימן 50־י#ריקן געבוירנטאג פון פרזןפ. מ. זשעדינסקי. אין אוונם האבן זיך באטײליקמ ב. קארלינסקי, ל .פינקלשטײן, יעקס פיסמ#ן, ד״ר ר. מאהלער, ד״ ר י .גאטליב, ד״ר ל. שטיין. דער *װנט איז #דורך מיט א גיוים ערפאלג. דער *װנט איז דער עישמעי־ םון אזעלכע סיני דיסקופיע־אײנמן. ןןןן אין ײד. וויס. אינסטיםוט ווערט פארענ־ ד*קמ אין זאץ דע־ צווײנױער באנד פון די ״ביב־ ליאג־אפישע יארביכער״. דער ערשטער באנד האט ארומגענומען די ײדישע ב־־עפע און ביסער־ פיאדוקציע פארן יאר 1920. אינם צװיימן באנד װערן געגעבן מאטעריאלן וועגן דער יידישער פ־עסע און ביכער־פר^דוקציע פארן יאר 1927. דאכ בוך וועמ האלטן איבער 450 זײטן, גרויפ פא־מאט ,געזעצט פעטיט אין 2 שפאלטן, עכ נעמט ארום איבער 15.000 ביכער און איטיקדען, װ*)כ זענען פארעפנטלעסמ געװארן אין 1927. אינם צװײמן באנד איז דער מאמעריאל פולער װי אינם ערשטן, װייל די פרעכע פון גאר דער וועלט איז אין יא־ 1927 *נגעקומען רעגדמעסיקער װי אין 1926. ןןןן דער פאריזער פען־קלוב גיט ארויפ א בױ־ לעטען פון די פארש״דענע פען־קלובן. דער װיל־ נער ײדישער פען־קלוב האט צוגעשיקמ אײגיקע מאטע־יאלן װעגן דער ײדישער לימע־אטור, װעגן די םיטגלידער פון ײדישן םען־קלוב. צװישן אנדערן איז אויך צוגעשטעלב געוו*רן א רשימה פון װערק, װ*ס זעכען אין 1929 איבערגעזעצט פון פארשײדענע שפראסן אויף ײדיש. די צ$ל ביכער דערגרײסט 123. — די רשיסה איז צו־ נויפגעשמעלט אויסן סמך פון די פאראנענע בי־ כער אין ייײ$. ןןןן אין פארלאג ״אמגות״, תל־אביב, איז דער־ שינען דער עישטע־ באנד פון משה סטאװסקיס ״ספר הבהמות״, אילופטרירט דורך נ. גוטםאן. דער צײיימער באנד דערשײנט אינגיכן. — אין ערשמן באנד קומען *רײן די דערצ״לונגען ״איך און מײן קאץ״, ״א מעשה מימ א חזיר״, ״א בהמה״, ״ױאל און ציפה״ און אנדערע. דער באנד העלט א 170 זײםן. וש אין ,מגורה״-זשורנאל, נױ־יארק, איז #פ־ געדרוקם ם. סטאװפקיפ * דערצײלונג ״שפע״, איבערגעזעצט אין ענגליש. ןןןן אין פארלאג ש. גזןלדפארב דערשײגט אינ־ גיכן דאס באריםט־געװ^רענע פראנצויזישע מלחםה־בוך פון ח*ל*ן דארזשעלע ״די חןןלצער־ נע צלםים״. ש אין ״טאםאר״־&ארלאג װערם איצם געזעצט