Literarishe bleter · 1930-05-02 · 18 (2.5.1930) · p. [Seite]

2 ם#' 1930 3רײז 60 גר. זיבעסזזר '$רג$נג 8ל ידלדיל אי־וסמדידטני װאעשריפמ פאד?יםעדאטוד 1■ טעאכיעד אוןקונ־־ײ דבהןהא■ ילדריד פארהלאג ב.קקעעק*ן,װארשג< נתם ן ם''ז'ל!ת^דשע םויבעד״ אינם ״װניט״ יאםעלע באבצעם, בוכהאלסער-— ד. אעדערדא; •טיאץ — סעבאני?ער אין מיל-— מ. נארבער ן-טער כזעא-םוחר-ה. פאזנאנםקי ׳נ-טער םעא-םוחר--א. אינװענטאר צ־טער נועא-םוחר-ים.קא; ייאאיק — געװעיענער פארבער־ױנג-— רחא האלצער חבר צאל' — פארשמייער פון אדכעכער־פאריי[ — א. אינװענטאר גבאיטע-— —-ם. גארבאזע נארזיראטעל--ה. םײנשטײ; דוד פעדגעלסאנס ״דעד אינבצעניזאגיע און רעזשי — דוד הערםאז, דעעאראציעס — ה.?וליװ־ ניאק, פוזיק — ש. װ״ניערג, פענץ — לאה ריןסבויפ. ״בםעו; ביק — יאלעיאפ פון א מיל — ---א. ראטביא; פדי• ביק — זיין װ״ב--■ — ה. נאטליב :וענדי, זייער ױן —-א. װאלפשטאט דער טוייער — עלטערער ארבעמער אין מיל-א. םאכובערנ אבתד — זיין פאבמער, קעבין ביי די ביקס-קי. םענאיאוױטש יײקע — ױנג דינסםמיידל ביי 1י ביקב-דיאנא ביונוענפעיד שוין ארײן אין אונזער ביוט, און פאר- פאי;. מיט אזא אריינפיר םוזן מיר שטענדיק אנהויבן אונזערע שמחות און אויםטוען. אבער אין אט דער קייה יינט דאך אויך א שטיק ברכה. װאם שװערער עם קומט אן עפעם צו דערנרײכן, איץ אננעיענטער איז עם, און איץ-נרעםער די פרײד, װאם דאך איז נעיונגען צו דערפירן די ארבעט צו א נייקיעכן אנ- הויב. און נאםײריעך און פארשטענדיעך איז נעװען, װאם נאך דער פרעמיערע האבן איע נאענטע מחותנים, — די טעאטער־ געזעישאפט און דער גאנצער װניט, — געפונען פאר נויטיק זיך צונויפצוטרעםן אינאײנעם, און אין פרײדן זיך טײין מיט די שװערע איבעריעבוננען, װאם מיהאט אדורנעמאבט אין די פאר חדשים פון נרײטן ״דעם טויבן״. די איע רעדעם זענען נעװען אדורנעדרוננען מיט ערנםט און אחרױת-נעםיי פאר אפנעטוענער ארבעט, און נאכמער — מיט װיין און שטרעבונג צו װײטערדיקן שאפן. און דוד הערמאן און א. םאמבערנ, װעיכע זענען שוין איבער 20 יאר אויױ און ארום דעם ײדישער בינע, און װעיכע האבן שײן געהאט נאנץ ביטערע דערפארונגען אין זײער ארטים- טישער טעטיקײט,האבן קאנסטאטירט,אז עס איז נארנישט אין פאר- ניײך םיט די איע שװעריק״טן, װאס םיאיז געװען אויםן װעג צו אט דער פרעמיערע... די פיעםע ״דער טויבער״ װאם איז דורך דוד בערנעיםאן גע- בויט םון זײן אײנענער נאװעיע, האט אין זיך אייננעהיט םער אײגנשאםטן םון א רערצײיונג. װי םון א דראמע. די פארבינדוננ די ײדישע טעאטער-געזעישאפט אין װארשע, װאם אדאנק איר איניציאטױו א־ז הייף איז איצט אויפנעפירט געװארן ״דער טויבער״, מענ באמת שטאיצירן• א־רע אנשטרעננוננען און באםױננען א־וב ״װניט״ האבן איצט נעבראכט ״ רריטע פרעמיערע. צוערשט ד״ר י. ב ציפורם ״אױפשיטאנד״ (רעזשי דוד ר״־ניא;), דערנאך בען-דושאנםאנס ״װאיפאנע״ (רעזשי יאנאם טורקאװ) א־ז איצט — בערנעיםאנם ״דער טוי- בער״. אםת, דער בין-הזמנים צװישן רינ־ צװײטער און דריטער אויפירוננ האט צו-יאננ נעדויערט, און אין צװישן ־יאט מען באין ברירה נעמוזט ״אר״נ- באפן״ געאײיטערהײט אײן פיעפע און א צװײטע און א דריטע פונם אימן, פריע־דיקן, שוין אפגעשפייטן און (בײ אינזערע באדיננוננען) שמארק אפנעני- צעװעטן רעפערטואר. אבער װער װעט נײן פארווארפן די טעאטער-נעזעישאפט אי״ דעם ארטיסטן-אנםאםבי פון װניט פאר אט דעם צײטװײייקן אפנויג פון טעאטדאיישן דרך-הישר, װען עס זענען נוט באקאנט די אויםערםט-שװערע בא- רינניגנען, אין װעיכע עם איז אויםנע- ייי־עז אין עם קומט אוים אויך איצט צו ארבעטן דעד טעאטער- נעיעישאפט און דעם װניט. און נישט טענות האב;, נאר שטוינען ^'־ מען און באװונדערן, װאם נישט געקוקמ אויף די איע ״יעית׳ האט די וױידע עקשנות און איבערמענטשיעכע געדויד "י8־ איץ נובר נעװען, און דער נם איז געשען, און די פרעמיערע איז ׳־אר פארנעקוסען. זאי אט די קורצע ״הקדםה״ נישט שװער זײן פארן יעזער פיז א ײדישער רעצענזיע. עם איז שוין אונזער ״נאטור״ אזא, םיאיז דור בערגעלםאן