Literarishe bleter · 1930-04-25 · 17 (25.4.1930) · p. Seite 318

?יסעד^דישע ב?2םסר גום. 17'312) דן 3/8 ¥ צ ו ו ו א ד פ ו ו ו ו א ד םעאםער א?ן ק?נסס ןןןן די פרעמיערע פון דעם ,,טויבן" כןומב ענדדעך פאר פרייפיק, דעם 25רםן אפריל אין קאסינפקי־טעאטער. אלדי צרות אזן פודענױתן. װאש א ײדי״צ טעאפער האמ אויסצויםפײן, זע־ נען געפאלן אויך אויף אט דער נײער אויפ־ פירונג. וויפיל מי אדן מאםערניש און פלאנן עס קאפצ א נײע טעאמער־אויפפירונג. אלע.— דער מהנר״ רעז״ציםער, דעקאראטאר, ארטיסטן, די מעא״עי־געזעלכואפמ, — מר*גן ביםוהפות די לאפצ, די לאסמן, איי נ>ור צו דערפירן די פיעםע צו דער פיעמיערע. אבער נײממ געקוקב אויף אלע ימװעריקײמן גײמ די פיעפע דאך. מען זאגמ צו גדויפ ערפאלג. הלװאי. ןןןן די ״ווילנער מרופע״ (אנפ. מ. מזאה) האמ צו דעם 15־מן יארצײט פון י. ל. פרי; געגעבן אין לעמבערג פרצעס ״בײנאבמ אויפן אלמן מארק״ (רעזיכי דוד הערמאן). ןןןן אין װארימעװער ״פקאלאיי־מעאמער גײפ ״דער דזיפאז־זינגער״ מימ אידא קאסינפקי אין דער הויפב־ראלע. ןןןן מיר האבן באקומען א מעלעגראפייצע ידיעה פון יוקארעיפט, אז דעם 20־מן אפ־יל איז פארגעקובען אין דער בוקארעיצמעי ײדי־ ימער מעאמער־פמודיע די פרעםיערע פון יגלום־ עליכמפ ״פארפיימופמער יגנײדערי', אינסצעני־ זירונג און רעזיצי פון יעקב פומערנבערג. די פאייימטעלונג איז אדורך מיט גרויפ ערפאלג װי באקאנמ, איז צוײק מימ עמלעכע װא:ן דורך דער זעלבער סמודיע אויפגעפירמ געווא־ז פרצעפ ״בײנאכמ אויפן אלמן מאיק״. ןןןן דוד בערגעלפאן ארבעט איצמ אויף א נײער פיעכע פון דעם לעבן אין אםעריקע. — די סיעסע גײמ ארײן אין רעפערמואר פזן דעס װײפרוסלענדייצן ײדיפון םלוכה־טעאמעיי זי װעמ הײסן ״בײנאכמי'. ןןןן אזא מין קאריקאמור אין נױ־יארקעי ״פרײהײםי': א ײנגל האלמ א ״פרײהײט״, — א ״פאר׳צפרייםערי' פון דער ״פרײהײט״. פאי אים א גרימירםער מים א בו>רד און ציליגדעי און מיט א •עטאק אלז פעקל אויף די פלײצע:• בײ א פארהאקמער מיר. און * מזועםאדאנ* מ־כיק מימ אויםעוריפמן ״שמאםעפ״, ״ײד זיכ ׳ ״קײמן״. און פון אויבן א פרײדיקע אויפ־ •צריפמ: ״סיהאמ זיך מאקע צוגעמאכמ1"... דעי פשמ איז — מןןריס שװארצס מעאמער איז צוגעמאכמ אין גױ־יארק. א שםחה אויף דעי ״פרײה״מ״־חבריא! דערלעבם נקמה1 אבער די ״פרײד״ איז אבער צו־פרי: דער קונסם־מעאג־ד האמ גרויסן ערפאלג אין פילאדעלפיע. םוזן זײ שוין מפתסא זיצן שבעה, די ״פר״הײצ״־ ניקעס״ — אזא בראך, נעבעד■ ןןןן די ארםיפמן ח״ם שניאור, בעלא בעלד ריגע און באריס אויערבאך האבן אנגעהױבז זײערע גאפמשפילן אין קראקע. ס׳װערמ גד שפילפ ל. קאברינס א קאמעדיע ״דער דאקבןיי און זײן םרוי״. ר 2 ד. נ ח ם ן ם י י / י? ןןןן דעם 28־מן דעצעמבער איז אין מילװאקי פארגעקומען א לימעראריש־מוזיקאדישער אװנמ צום דערשײנען פון א. פאזיכ -אמאן ״שאלימ און מאמארעי. פארזיצער — י. ל. מאלאמום. ןןןן אין ירושדים איז פא-געקומען די פײער״ לעכע עפענונג פון דער אוניװערםימעמ־ ביבליאמעק א. נ. פון דוד װאלפכאן. ס האכן געהאלמן יעדעם דר. סאגנעכ און דר. הוגא נעי־גמאן■ ןןןן אין עלמעי־ פון 02 יאר איז אין װילנע געשטארבן אייגעי פון די עלמכמע י דישע דע־ רער הירש ראזין. —־ דער פארשבארבענער איז געװען ־ע־ע־ אין די שודן פון צי ב. ק. ןן^ אינם נומער .2 פון די ״װאך געפינען מיר א לײצ־ארמיקל װעגן דעם״ אז פון איצצ אן װעמ די ״װאך זיך דרוקן אין 10 זײמן, אנ-כמאמ 24 זײמן, װי כאיז געװען ביז איצמ. מאיז געשמאנען פאר א דילעמע, אדער אינ־ גאנצן פאימאכן די צײמשריפמ און אויפגעבן די קולמדר־פאזיציע, אדער דערװײל פארקלענערן די צאל זײמן מימ דער האפנדנג, אז סיװעב זיך בקרוב שאפן מעגלעכקײצן ווידער פארגרעפערן די צײמדנג״ מדארף האפן, אז די פרײנם פון ײדישעי קולמור אין אמעריקע װעלן אננעמען מימדען, אז די ״װאך״ זאל נישצ אנגמערגײן. ןןןן די ״דישע קולמור־געזעלשאפמ אין אמע־ ריקע האמ געהאמ, לוימן באריכמ פון םעקרע״ :אי, אויפן צוזאמענפאר, <ג124 דעלעגאמן, װאס זענען צעשפי־ײמ איבער 02 שמעמ, 22 שמאמן און 4 פראװינצן אין קאנאדע. פון זײ 530 אין;יו יארק. ןןןן כאיז פא^ענדיקמ אין דרוק אין קלעצקין־ פא-לאג י. אבאמאשוס ראמאן ״די מעגצערין״ (איום גרענד־כצי־ימ), פרץ הירשביינס ״שװארצ־ בי־וך״ (שילדערונגען פון די יידישע איבער־ װאנדערער אין ראמנפארבאנד); רי נתן נטע האנאװער — ױון ־ מצודה, ״דיש וו. לאצקי־ בע-מאלדי. — םיװעט אינגיבן דערשײנען א באנד אפהאנדדונגען פון יעקב לעשצינסקי װעגן יאמנפארבאנד, — די עקאנאסישע און פאדימי־ שע לאגע פאר די לעצמע 10 יאר. ןןןן שבד״ דעם 20־מן בײמז)ג׳ װעדמ אדיפגע־ פירמ דוד יערגעלפאנכ ״דער בויבער״ אין קא־ מינםקי־מעאמער למוםת דער זומער־קאדאניע פאי־ די שילער פון די ײדישע פאלקס־שולן אין ווארשע. בילעמן זענען צו ביליקע פרײזן פון 80 גראשן ביז 3 גילדן. פאר דער פארשבע־ לונג א רעפעיאמ װעגן דוד בערגעלםאן און זײן פיעסע. ןןןן אין פארלאג ש. גאלדפארב דרוקן זיך און דעישײגען די מעג פאלגנדיקע ייכער: ״דאס בוך װעגן קוגסמ״ פון אײפמאן סינקלער, ע-שמע- מײל: ״קונםמ און געלט״. צװײסער מײל: ״די גאלדענע ק״מ״. דאס באקאנמע בוך פון עםיל לודװיג ״דער מענמשנזון״ (יעזום). דאכ נײעכמע בוך פון װיקםאר מארעגרימ ״ד#ס געזאגג פון פאםמוך״, דער סוף פון דעד מרי־ לאגיע ״דער װעג צו גליק״, װאס נעמט ארום די דערשינענע ביכער: ״דער.קערפער געהערמ דיר״, ״מענמש בחמחי/ ^יםער^טור א?ן ק/7?ע7-ד ןןןן םיאיז פאי־געקומען די אלגעמ״נע יעילע־ כע פארזאמלונג פון די מיבגלידער פון װאי־ שעװער ײדישן פען־קלזב. ־-אכן אויםהעי־ן ד״;ם באריכמ און נאך א ברײמעי־ער דיסקוסיע, איז אויסגעקליבן געװאי־ן א נײע פארוואלמונג: אהין צײמלין (פארזיצער) , מלך ראװיצש ױויצע־פארזיצע^), דר. מ. װײכערב, י. י. מ-ונק, נהמן מײזיל. — די נײע פארװאדמונג האמ *בוין געהאמ עמלעכע זיצונגען. א באזונ־ דערע אויפמערקזאמקײמ *צענקמ די נײע •א־■ װאלמונג דעם £ען־ק>>נגרעכ׳ װאכ דאי־ף פא— קוטעז אין יוני הודש אין װא-שע. צװישן אנדע׳־ן איז בא׳כלאכן געװאין ארויכצוגעגן צופ קאנג־עם א בען־בױלעמען אין עמלעכע ש״־אבן. — צו דעכ פען־קאנגיעכ װערן עי־ װא־מ פון אמעײקע דוד פינכקי און י. אפא־ מאשו״ פון ־א-יז *־־־־ שלום א*ד ןןןן צו ־עם 15־מן יא־צ״ב =ון י- ל. 5יץ זענען אין פא־שיידענע שמעמ אײנגעא-דנמ געװא־ן גערענק־אװנמן פון ־ייצן. אין װאי־ *מעװע־ לימעראמן־פאיײן זענען מאנמיק א*ן דינכמיק פאיגעקומען פי״דאקארעסיעם, אויף אהרן צײמדין, נהמן מײזיל, ד. הערמאן, י- פינקעלשמיין, ד. מאלקין א. אנד. ןןןן אין דעי־ װילנער ײדײצעי■ ־עאל־גימנאזיע איז אײגגעאידנמ געװארן דויך דעם צ. ב. ק. א •מוי־אויכ־ממעלונג פון די יידיש־װעלמדעכע ־מודן אין פוילן. א כפעציעלער צימער איז אויכגעמ״למ געװא־ן פאר דעם ײװא. — א רי־ פארלאגן האבן צוגעימיקמ זײערע אויכגאבן פאר דעם כפעציעלן בוך־פאװיליאן, װאכ איז א״נגעא־דנמ געװא־ן בײ דעי אויסשמעױנג, ןןןן פיץ היישבײנס בוך ר״זע־א״נדי־יקן ״אינדיע״, װאכ איז הײ״יאי דעישינען אין פא־לאג ב. קלעצקין, איז איבערגעזעצמ אן רו־ מיש דורך א. װ. הורװימ־מ און ארויס אין כא־ װעמישן מלוכה־פאי־אג ״גאכאיזדאמ״ אין מאכקװע. רימיר מאיאקאװכקי איז באגאנגען זעלבכמ־ מא-ד אין מאכקװע. ןןןן מאמאס מאן, דער באריממער דײבדמער ־אמאניכמ, האמ לעצמנס באזוכמ ארץ־ײמראל. דער צװעק פון זײן ר״זע זענען *ממודיען צו א ראמאן אייף א ביבלײמער מעמע — די גע־ שיכמע פון יעקב און ױסף. — קאפימלען פון דעכ ראמאן זענען שוין געװען פארעפנמלעבמ. ןןןן דינכמיק, דעם 15־מן אפריל, איז אין אמכמוי (אין פוילן) פ#רגעקומען א פײער־ לעכע עפענונג פון א נײ־געגרינדעמער ביב־ ייאמעק אויפן נאסען פדן *מלום א־מ. מיר װינשן דעי־ ביכליאמעק גרויס עיפאדג. ןןןן דר. י. ב. צפור האלמ בײפ פארענדיקן א דראמע אויף פראנצויזײמ פונם לעבן פון פראנצויזישע ײדן א. ג. ״אויפן ערנװ>ןרמ". ןןןן איגפ פאײזער פאי־לאג ״ארש״ דערשײנמ א צאנאג־אפיע װעגן דעם קינסמלער יצהק לינטגדטײן אין ײדיש און ענגליש, געשריבן סון זשאן ט*פ#כ.