Literarishe bleter · 1930-02-21 · 8 (21.2.1930) · p. Seite 151

4 זײס 51/ {'ס?ר8ר'שס ב9סס/זר נזם. 8 (303) פ ר ע ג ע ר י ע ק ב דאס טעאטער, ו,״ פיאיז א־עט, איז ג״עט :וער, וױ א וזנדעך פון אונזער יטטוב. איך װארט נאך כיער נע- זאנט: א הכ״עך פון רעב ארטן יעט״נער. װען רי באבעט פרענן זיצן אויז די פ־יזבעט אין רי פינסטערע איונטן און אויסהער;, װי א בייז טויר בא־ערט רי גאס אזא טעאטע־ װאכ א־ו נא־ א נאכאטונג פין רעכן. א*ז £אמ*יײ£ט צ.׳ גמירןײײ — און נ־ויק״ט איז רע־ טױט ט־;א• אנזאנ פון ז־־ן ־ענע כפע- טער ראר־ נחי ילעין. .*ױ 1* % 2 די טענט״כרעכ,; ארעעגיעכע יע־ן נער־־ט־ער- טע־ס־כ װ — נו־ר א־ן הע- טע־* אדת יאיזכ טיט א״ן װא־ט: נ״סט נאכאטוננ — נאר אנטפרעקונג, און נ״טט גרױקייט — נאר פ״עררעכק״ט. אין ט״נע ייננריצע יארן פרענ איך אפט אפ־טטיין גאנצע אװנטן פארן גרויםן טעאטער אין װאדיסע און נאבקוקן רי או־ס- נעצירטע דאטען און הער;, װאם א״רן אר״ן א־ן דעכ ברענרנדיק- כארייכטענעס בנין טיט גרויסע זייר;, װערכער האט אויסנעזען אין טיינע אוינן, װי א כית-הטקי״צ. געדאבט האט זיך טיר, אז אהע־ פארנ״ען די יסבתיס ט־ט די ױכ-טוביס און ג״ען רא א״ר אין א״ן גרויסן ױס-טוב. אזוי ־סטער א־ך ט־ר פאי־ טעאטער ב־זן ה״נטיקן טאנ. און װאס טערע־ ט־ד װערן נאט־ראזער, און װאכ א״ב־קער סיװע־ט דעד אינדערװאכן ארוס אונז — אר־ו טערער זע א־ך או־פנ־ין אט דעס נרו־סן *וס-טוב א־ן טעאטעך א ה ר ז צײנזליז איינס פח ־י הויפט״חסמנות פונס איצטייןן ײדישן טעא טער איז דאס, װאס טיר זען דארט נייטט קײן קויט £אר דער אדער יענער בא- ־בטיטטע־ דראטאי טײטער דיכטיננ אפיטר רועט דאס בײ אנדע־־ע אריסקרכיע; גיאד רוי א טערה,— ארן נערויס רזאט עס א׳ײך פאזיטױוע זײט; — אבער דערפרן יייידט יבטאדק דאס ״רי־סע טעאטע־ ר־ פר־ערר־קע ־־די־סע אקט־ארן-נע- נעראציע האט נעהאט א קורט פארן נארר־נ־וס. דאס ה־־נט־קע ״ד־־סע טעאטע־ נ־־סט נעקוקט או־פ א״נצרנ־ל נרענצנדע רייסטוננע;. האט נייסט קיין הו־פט- י־ניע, און עס טאבט רעס א״נררוק, װי עס װארט אננעװיזן ז״ן או־פן צופאך פין רעאריזס אויר רער בינע הארט איך װ״נ־ק, ־סוין פיסוט־ פ־ן א ד״ן-טעאטראר״סן ־סטאנרפונקט. די צייטן פון ,־עאריזס א־ן רראטאט־־סער רעבנם-׳סירדערונג אויר דער סצענע זענען ׳סוין ראננ אריבעך ראס װירקט נייסט. און ני׳טט־ אוטז־סט זובן רעז־ס־סערן נ״ע ס־צעני־סע װערטן. טיפאריסטייט זיך, אז טעאטער א־ז קודס-כר פא־ס, און דע- ריבער טוז זיך רא אר׳ז אנטון אין די קאנקרעטסטע רבו־סיס. דער טאטענט פון פראסטיק טוז, פאריסטייט ז־ך, אין טע- אטער נאך זיין ־סטארקער פארטרעט;, װי אין אנרעיע קונסט- געביטן, אבער עס נ״ט רער ע־קר אינט ב א ד א ק ט ע ר פון אט דעד פראםטיק. בדי אינעראעך צ.י באװענן די צו־סױער-טאסע, טדז דער רר״איננ — רער רעזשיםער, רער אקטיאר און רער אויטאד— האבן א־ן אוינ אי די רײן-פראטט״סע זייט פונס ספעקטאקך א■ דעס א י ד ע י ־ס - ק י נ ם ט צ ע ר י ׳ס; תיך פון דעס, װאט װערט ארויס- געברענגט אויך רער ב־נע. ״ ע נ נ י ש ז* ע י ד א / 7? י? : •1 ועו טעאטער ־ מװײ א. גפוןאסתו רחל האמינסהי ב״ם יױרא װאס איז נרעםטנטײרם אויםנע־סטערט, אין אזוי-אױס צוסר־טרעך געטאבט פאר יעס עולס. זײ זענען געארדנט אויט תקוםות. אז״ אז ז־י זאילן געבן א בעסערן א־בעדבל־ק א־בער דער קורצעך אבע־ זײער רײכעיך גע־סיבטע פונם י־ר־־סן טעאטעך אין טוז״ איז געװירטעט א ספעציערע־ אי־ט רעס י־ד״סן טעאטער פון דעד נארדפאדען-תקופה, גארדין-תקופה, רער תקופה פ,־ן אטעריקאנער ־סונר-טעאטער, דער תקופה פין טארעמעכ קינכטרעריש; טעאטער א א. װ. ארפ כ״־ספ־ר דוע־אן ט־ר רא כא־סר״כן רי א־־סגע־סטערטע זאטרונגען פון טוז״ פון די צװ״ תהופות, װאכ זענען צוכ ט״סטן כאראקטעריסט״ט פאר דער אנטװיקרונג פונס ה״נטיקן ײדײסן טעאטעך די תקופות פון אביהס גאררפאדען און פון טארערנעס יידישן ק־נסטרערייסן טעאטעך פון דער נאארפארען־תקופה זענען א־ן טוז־י או־סנע־סטערט קורס-כא טאטעריאאן פון רעס גרינדער פונס ״ד־יסן טעאטער נ־פא ז״נע ביאדעך אפ״סן פון עי׳סטע אויפפירדננען, •סע־-כאעטעד פון דער טעאטער-טוזײ אויפן נאטען פון אסתי־-רהא קאטינסק־ כ״ם ײװא, נענרינדעט אנהײב ס<_־ז!ו פון זינטונט און אידע טורקאװ ןיער טאבטער און דעם איידעכ פזן דער פאריסטאדבענער קינםט- אעדיןז, באזיצט בײ הײנט־קן טאג א״נע פון ר־ באדייטנדםטע זאטאוננען פון רעס םין. טויזנטער פאטאנראפ־עס, טאקעטן, קאסטױטע;, דאקוטענטן (דעראויבעניש;, פארבאמן א.א.װ.), פראגדאטען א,־: אפייסן אי- אוםטריר;, א,־ן זענען אפט רי א־ינציקע עױת פון אאננ-פאדגעסענע תקופות אין דער;עשיכטע פונס טאדערנעס ײדי־סן טעאטעך פון זיין אנהײב אין מיטן 19 יייה ביז צו דער גאר אעצטער צײט א רעאיקװיע פון פאדנאארב-ארעני־סן פעריאר פונט טארער- נעס ײדישן טעאטער איז רער טאנוםקריפט פון דך שאטה עטינ• געיס ״סערקעאעי׳, װעאכער נעפינט זיך אין באזיץ פונס טעאטער- נװזײ. ציכ אינטערעסאנטסט־ן פאר א זײטיקן טענטיס;, װי אויך פאר אן ארטיסט, איז ר• רײכע זאטאוננ פאטאנ׳־אפיעס פונכ טוז״.