Literarishe bleter · 1930-02-07 · 6 (7.2.1930) · p. Seite 118

?'סער^ןרי&ע בלעססר 012. 6 (ו30< פוז וואד צ ו וואד םעאסער אק קןבסס ןןןן אין נױ־יארק **זפילן 11 יידיידע בעא• מערן (פון זײ 2 דראמאטי-ױקינםמלעיי׳דע). ןןןן דער װאריצעװער :״ער ײדישער טעאטער איז אריבער אין ריצות פון דער ײדי־צעי־ םע־ אםעי־געזעלעאפט. מיםוואך, דעם 24־םן׳ איז פארגעקומען די צװײמע פרעמיערע בען־ דז־צ^נ־ םאנס ״דער מא:ץ ארום גאדד״ (רעז־-י י*ו:אם טורקאװ). עפ װערמ געפלאגמ אויפצופירן דוד בערגעלסןןגם ״דער מויבערי' (רעזיםי דוד הער־ מאן). ןןןן אין קאמיגםקי־מעאמער גײמ יועז ױנג־ װיצם ״שא, דער רבי פארמ!״ מים קדארא יאגג אין דער הויפמ־ראלע. ןןןן אין ״סקארא״־מעאמעי װערמ איצמ אויפ־ געפירמ א רעװי ״א מויד א צימעס״. עס בא־ מײליקן זיך אלא לילית און װ. גאדיק. ןןןן אין װין איז אפגעהאדטן געװארן די יערלעםע גענעראד־פארזאמלונג פון ״דיי-ן אר־ מיסמן־פאר״ן. אן ערך 50 םימגלידער זענען געקומען צו דער פארזאמלונג. די פארזאמלונג האט געעפנמ דער געװעזענעד פ*רזיצעד פזן פא־־״ן י. האראװיץ, עפ האמ יעפערירימ מלך העריצקאװימ״צ, װעלםער האמ זיך אפגע־עמעלט דער עיקר איבער דעם עלעםטן מצב פון פאר״ן. דער רעדנער האפ קרימיקירמ די ביז־איצמיקע לײמונג און געפאדערם א רעארגאניזאציע פון װינער ״דייסן ארמיסמן־פאד״ן. ןןןן דער װירנער ״ד״צעי קונםמ־מעאמער (אזיא, עדמית, קאװאלםקי, װימאלין א. א.) האמ אויפגעפירמ אין אנמװערפן פרץ היר?ױ ב״נם ״די גבלה״. ןןןן דער אלמער ״די־צער אקמיאר אהרן לא־ גער, װאס געפינמ זיך איצמ אין ארגענמינע. האמ אנגעהוינן דרוקן אין בוענאס־אײרעסעי ״די ״דיזזע צײמונג״ ״זגרונות פון 40 יא,־־ ״די־מ מעאמער״. — דאס ערזזטע קעפד ה״סמ: ״בראד, די פר״לעבע יממאמ אין גאליציע״. ןןןן אין א *ממועס מימ א ״פןןרװערמס״־ מימארבעמער, האמ ראובן גדסקין, דער פאי־ װאלמער פון דער ״די״צער אקפיארן־ױניאן, זיך געמ״למ מימ ז״נע אײנדריקן דוענן דעם ײדייצן מעאמעי־לעבן אין װארימע. צװי־מן אנדערן האמ ער געזאגמ: די א״ראפע״מע ״די־ ימע בינע; איבעיהויפמ די װאר־מעװעי־, *מפ״זמ זיך מימ פיעםעס און לידדעך, װאס װערן גע־ *מאפן אין אמעריקע, פון אמעריקאנער פיעסעס־ *גר״בער און מוזיקער. דאס פירב דערצו, אז די בינע און דאס ארומיקע דעבן, דאס מאג־ מעגלעבע לעבן פון די גרויסע מאסן, זענען נ״ממ ארגאג״מ פאריונדן. אנ־צמאם דעם, אז די בינע זאל אפימפיגלען דאס יידייבע לעבן אין סוילן, פארנעממ זי זיך מימ אפערעמעס, װאם זענען געמאבמ געװזןרן אין נױ־יארק פארן געברויך פון די נױ־יארקעי מעאמער־ג״ער. קוממ פון דעפ ארדיס ז״ער אפמ אן אבםורד. פיעסעם, װאס זענען אין נױ־יארק גע־מפילם געװארן מימ ערפאדג, װערן ד#רמ אויפגעפירם צעקדימ־ מע און פאדךר״מע. ע ד. ג ת ם / איז אויף דעם צװעק געגעבן געװארן דורך דער בערלינער ״ד״מער קהלה. די פארמראגן װעלן געהאדמן װערן דורך דר. ב. בי־וצקוס, דר. י. ב-וצקוכ, א. בן־אדיד, דד. ח. בא-אדיאנסקי, . קלינאװ, י. קא־־אלניק, יעקב א מענעם א. א. ןןןן םאיז •מוין דערשינען זלמן ר״זענם ״*עקםיקאן פזן דע־ ״די״צער לימעיאמזד, פרע־ םע און פילאלאגיע' — פעימער באנד (די אזהידה ר—ת). דער באנד האלמ 012 עסודים. א־ן באנד קומען אד״ן גרעסערע אפהאנדלונגען זזעגן סאריס -אזענפעלד, אברהם ר״זען, •צלום־ ןןןן אין אן ענגן קי״ז פזן *בריפמיבמעלער און מעאמיאלן האמ יעקב פיעגער;ךער אוימאר פון ״נםױןי/ װאם איז, װי באקאגמ, גע־מפילמ געװאין דורך דער ״װילנער מרופע״) פארגע־ לי־ענמ זײן נ״ע דראמע ״*מלמה המלך״. די דיאמע, װאם צײבנמ זיך אויפ מימ איר סצע־ זימױון א״נדױק. עס האבן זיך װארעם ארוים־ געזאגמ וועגן דער ד־אםע: יעקב פיבמאן, דוד הערמאן, דר. מ. װײבערמ׳ י. קאילינױם, ז. סעגאיאװימימ, אהרן צ״מלין, י. מ. ג״מאן א.א. ןןןן אויף זונמיק, דעש 2־מן פעברואר, איז בא-דמיממ געװען די פ״ערלעבע עפענונג פון דער ״ד״-ער פאלקם־ביבליאמעק א. נ. פון י.ל. פרץ אין קראקע. די ייבליאמעק צ״למ ביז 3 מויזגמ בענדע־־־. די עפענונג איז פאיבונדן מימ אן אקאדעמיע, אין װעלבער םידארף זיך אויך באמ״ליקן איציק מאנגער. ןןןן ביזאהע- זענען דער־מינען לענינכ װערק אין ײד״ד אין 7 בענדער: 1־2) עריכמע רע־ װאלוציע 15י10־7ט10, 3) יא-ן פון קאנמר־רע־ װאלוציע״ 4) נאציאנארע און ״ד״בע פראגע (ביז דער אימפעריאליסמ״-ער מלחםה און נאך דער מלהמה), 5) די קינדעדקדאנקהיימ פון ״יינק־באפמ״ אין קאמוניזם, 0־7) דער פראלע־ מא-יאמ בײ דע- סאבמ. עם איז אזיך דעדיבינען אין ״ד״צ א בוך פון אםתר — לענין און זײן איבעמ — 272 ז״מן. ו״ן אין מונקאממז. מימעבאפלאװאק״, דער־ *ם״נמ זינמ 7 יא- אן אדמאדאקםיים װאבנבלאט ״דאם ״דיימע פאלקםבראש״, װאם װערמ בעיקר פאריםפי־״מ אין פראג, קאי-יצע אדן סדנקאמ*ם. ןןןן דעי ״די־מעי לימעראמן־ און ז־מורנא־ ליםמן־קלוי אין איץ־ייגי־אל האמ איצמ ארוים־ געגעבן א גיעפעיע זאמלונג פאר לימעיאמור און קולמור א. נ. ״צװייםן צװ״ און 1רײ".~- די עיזזמע צװ״ זאמדביבער האבן געהײםן .׳אײנם״ און ״צװ״". אין דער זאמלונג בא־ מ״ליקן זיך די ארץ־יעראל־יצריפםעצעלער, װאס זענען באקאנמ שוין מימ זייערע ארמיקלען, :אװעלן, װעלכע זענען פארעפנמיעבמ געװארן אין די עריממע צװ״ זאמלביבער. ןןןן מיד דערמאנען װידער דעפ װארימעװער ״ען־קלוב אן די איבערגעריפענע פען־מימײ^בן. פאיװאם האמ מען אינמימן ײוקס ז״ איבער־ געייסן? עס איז דאך *מוין גע׳צאפן געװארן א פעריפעריע פון עמלעבע הונדערמ גומע צו־ העיער, ײעלכע האבן מימ פאיאינםערעםירונג אויפגענומען די רעפעראפן אוי• די •ען־ מימװאבן.?י7:עדעש?ד א?? ן?ןן אזײ־ דער איגעמרינעי פאיזאמלונג פון יאיק, װאס איז פארגעקזמען דעם 12־מן יא־ גזא־, האב; די ־עיעגאמן פר; די צ״מא־י-ולן אין ב־ידן נ. בזקסבויפ אדן י. ב־אמ געהארמן פאימראגן װעגן דעם ״ד״מן *מזד־זזעזן אין פוילן אזן אפעלי־מ, אז די ״. ־. ג. זאד מימ די אנרע־ע ״־*י״מע ארגאנױאציעס העלפן די דעלעגאציע אין דער *מליהות פאר די יידי־מע *יולן אין פויין. די פארזאמלונג האמ אײניממי־ מיק בא־מיאסן מימצוהעלפן דעי אקציע. ןןןן פא־גאנגענע װאך א־ז אין װאי־מעװעי רימעיאמן־פאי •; פאיגעקזמען אן אויפנאמע געימידדעימ ד• יאלע פון סאקאיאװ אין דעי ״ריימע־ ז־מזרנאייסמיק. נאך די ארע ־עדעם .יעדע װעגן פאי־מי־דענע מאמענמן פון ז״ן ן״ן די. י. נ. *ממי־נבעיג האמ געהאלמן א יע־ פעיאמ אין װאי׳מעװער לימעראמן־פאי״ן. אבעי פאין יעפעיאמ האבן ױנגע קאמוניםמלעך זיך אײינגעײסן אין לאקאל און אנגעמאסמ א מזמי, געװאיפן קאליע אײער און צעביאבן דײמז" ־אגיאמל. דעי יעפעיאמ איז דאך פאי־ געקומען׳ און דער גרויבעי עולם האמ מימ אינ־ אנהזיב פעברזאי ה־יבמ צו דע־־מי־נען אי* קא׳>-ע א -• ע .ע״ע-, < י * *' •*׳-י* אונז, אויך ד. בעיגעיבאן, בן־אדיר, א מימע־י־ קאװעי, ד. מ־מא־ני, ־עקב ־זע־מצינבקי, דר. א. מוקדוני, ־מ.;יגעי א. א ןןן, די ״די־מע מעאמעי־געזעל-מאפמ אין װאר־ פ*ן מימגלידע־ פאי דעי געזעל־מאפמ. םיזענען א ינגעאידנמ געװא־ן מעאמעי־אקאדעסיעם אין א־ויסגעמ־אמן מימ רעפעראמן װעגן דער מע־ אמע־־געזעײמאפמ אין ״קולמוי־ליגע״, ״איבע־ מעי־הײםי, אין דער געזעל־מאפמ פא־ לאנד־ װיבנ״מאפמ א. א. װ. די געזעלימאפמ האמ א*־ בעיגענומען דעם װאײמעװעי נ־־עם ״ד״מן מע־ לעבעי מעאמעי אין װאי־מע. די געזעל־מאפמ האמ פאיפגמדעבמ אן אזיפײ־ צו די פי״נמ פונב ײדי־מן מעאמע־. צו *ממיצן דעם מעאמער. ןןןן די געזעד־מאפמ ״פי״נד פון ״װ״א״ אין בעילין ארדנמ אײן א ציקל פאילעזונגען װעגן דער *־ד״בעי דימעראמוי, גע־מיבמע און םא־ ציאלע װיםנ־מאפמן אין דער ״דיעער *מפראך. די ועפע־אמן װעלן פארקומען אין לאקאל׳ װאם