Literarishe bleter · 1930-01-23 · 4 (23.1.1930) · p. [Seite]

ער״/ 60 גר. 23 * יעדזעד 1$36 דבעסטר ,)^רג^נג 4 יל־םזזךאר״עוע בילעבוניה^?^ הליםעראטזד1■ ' טעאםקדאקקונםם פארילאג ^קקעעקי^חארש^ פיד ײדישע לידעד פוז פאװוסטז רעװאלוציאנעד לײזעד צוקעדבואז װע;; ר״זער צוקעד״אנס רעבן או; רעװאיועיאגעד/ןר עעע•- קײט חאט אױספ־ירעך גע־עדינ; נ־נ•; דייזיר א•; ״רױט; פנקב״ (צ• דער נע׳טיכטע פו; דעד ••רי־עעד א־בעטע-־באװענונג אול באצ־אריבטייעע •עטדעטוננע; ב״ ••ד;. נ זאטר־וך, װאדיעע, 1321, ז״טז ביס—113). װאב א' ך קאב ארויבנעפונע; פו; דעב ב־אנוכקד־פטז- טאטער־אר, ווערב; א־ך קאב נענוי רורכ־עטודירט, באציט זיך נא־ אויך דעב קורצ; עפ־זאד פו; ״יזאדת־• (טאי-בעפטעטבער 1677) או; בא־עט״ט א•; ד• פארגנדע פ־ט־ב: דך יצחק קאדינעד יע־קט צו א־ב א בדיװ פאר פרץ בדארענבקי;, ער :אר צוקערטאנע; ארויבנעב; ארע ז״נע יעיריב, װעילכע עד ד,אט נע־ביקט צוב ״ח׳בחי״. ד• ־עיריב זאא ער יא; איבערנעב; ז״ער ב״דנב פדײד, ״א־־ע חדורות־׳ (א. ריבעדדאז), עד איז דיט צוקערדאנע; אפיאו פעדזענרעך ני־טט באקאנט, עד װ״בט נא־. אז עד איז דעי דחב־ פו; ״עורב הזה און ״עוילב וזבא■ ■ (נעדרוקט א•; ״ה״עחר•׳). ד־נזח קאדיאנםק• א־ז ד־ט צוקערדא; ז״עד א־נטיב בא- פ־״נרעט עד רופט א־ב א•; ארע ז״נע צו־עריפט; צו ריבערדאנב בריװ ״פראנקפורטעד״. א•; עט־רעכע צו־טריפט; פרעגט ער כםד־, פאדױאב צוקעדדא; יטרײבט גאדנ־־טט, צי איז ער נאך אי; װ•;, אדעד א־ז ער ־בוי; אװעקנעפאר;. א״ז צו־ט־יפט פו; ל־נ אױגובט א־ז נעחארט; א•; ־טטיפער־־ט; חב־״ע; ט־א;. זי רויטעט:*) ״ר ײ ז ע ר ק ע א־ך ראך ז־ך אױב םון דיר, ־טקװ, װואם דו ה״בט ױך קו־ע;.. ײען א־ך ב•; ב״ ד־ך װארט א־ך ד־ך געקו׳בט און נעקוטט, ב־ז דו װארבט שוין ׳כר״ע; קא־אור, אנ׳טטאט צו יצזװ״ג; אװי װ• ביז איצט, ארוא, דיין פדאנקפורטעד העך האבט באקודע; פו; ד״; ברודער דײן נערט ארן געקויפט ׳ב־ריפט. בדאװא! בדאװא!... ׳טרײב דיר ארץ װאב דו טוסט, צי װעבטו קענעז עטװאב אויפטון ד־ט דער ־שריפט?*; א״גענעד דרוקע־״, צי האבטו צו דעב א הבר אדער חבריב... אחיך װר׳טטיר.״ *) איבעױרצט פון העב־עי־ג; :אר די װערטער: ״־קריןט״, ״םראנק־ פויטע־ הערר״ און ״בראװא י זענען אװי אין ארעינאד. אויך ד< א־בעריקע צו־גריפפן זענען אין הע־רעי־*. צװײט; די דאנוםקר־פטן פון דעד דעדאקציע פו; אחר; ריבעד־ נ־אנב באײופטן סאציאר־םטי׳כן זיטורנאר ״האדת״, פ״ װערכע א־ך ־אב ׳בוין פיר דאטעריאר; אפנעדדוקט אץ פאריט״דענע ערטעד*), אץ העברעי׳ט און ״ד־׳ט, נעפינע; זיך ך ״דיטע רידעד א; א־נטעד- יני־יפט פון א דחבך אז דאס זענען צוקערדאנם רידעך האב א־ך;ע־רוננען פון א העבדעייע קארטא צו ׳א ריבע־דא;, גע׳בדיב; אץ בעררץ כוך דעצעדבער 1877, דיט דעב אינחארט•: ״בײ דיר אינ; ד״נע אידער אץ זיטארנא; און ׳עטאך צו א דערצייאוננ. איך בעט דיך דיד דאב אפצו־עיקן אויך דעב אדדעב ־עב אדרעם דיט צוקעדדאנם אונטעדיב־־־פט זענען אויך ד״ט־ש).״ חוץ דעב האב איך נעפונע; דר״ בראט פאפיר אץ העברעייצ, :־ע־ גע׳עדירט, װי גע״ב־־ב;, אודד״טרעך נעיטטראנ; אץ געבע־ כעדט כדעט אץ יעדער ׳טורח אויױ א״ן אדט זענע; אץ באדע ד־טן נעיעריב; אץ נע־כטראכ; אץ רובי־צ דו װערטער ״נאבפא־־ז :ני־קעדדא;״. אוי־ איץ בילאט איז פ־נזי דאל אננעהויב; דאםזערבע אץ דא; דורכגעיםטראכ;. די יט־יפט איז נענוי דיזעאבע, װי פץ ד• י-עך נאר נאך דער אודדיץ און כדעט ׳טװער צו רעז;. די דאזיקע :יעטעך דוכט זיך זענען דער ׳עטאיי צו א דעדצײרוננ, װערכעד אױ דערדאנט אץ דעם קאדטר; בכן בץ איך זיכעך אז די אידע־ זענע; צוקערדאנב. די ארטאנדאפ־ע פון דעם דאנוםקריפט א־ז װײניק אויבנע־ ־ארט;. איך ניב ז• דא איבער נענוץ נאר װענן דער אודדײטדעכ־ י״ט פון דער ׳עריפט איז ב״ דיר אפיצר אפטמאיל פאדביט; נעװאר; אי ״עץ״ דיט א ״ייר״. אינטערעםאנט א־ז, װאב א״ניקע װעדמעד זענען אויםנערײנט װי דען יםרײבט ד ײ ט ׳ט ד־ט ײדיטע אותױת, צ ב. ״דיא״, ״אררע״, ״דענ;״, ״נריקקריך״, ״אבנאטטערי א. ך נך אץ דעם דיד ״א נאנץ געװ״נרעכע דעשה״, װאם חאט אויך דעב ־׳־כנע׳טטדאכענעם טיטא ״די אונגאיקיזיכע פאדיריע״, זעכעז או־ב- נעיעטראכ; עטרעבע םט־אפ;, װערכע איך נ־ב ניטט איבעך דהדת דאם יעטערט נארנייםט דעם אינהארט. *) העפרעי־גע בריװ פון די־ערמא:: פר״נד — אין *צפירה״ 1019—1021; ארםיקלען און בריוו פון ליבערדאן — אין ־צפירה״ 1020—1027; ווייבעיע יריוז פון זײנע פײינד אין ״מוםמ״ גיב ״דבר״ 1927—1028; ײויזע *רמיקרען און ירױו פון ליבעי־ -אן — אין ״צוקונפמ״, יולי־דזעפט 1024; א ברא״בורע און :אמיצן פון ־־^ערמאן אין דעס ספר ״כתבי א. ש. ליבעי־ט׳אן״, ״דבר׳/ תל־אביב, יל־־פ״ח.