Literarishe bleter · 1929-12-27 · 52 (27.12.1929) · p. [Seite]

וסקסססר '^רג^גג (!רײוססגר. 27 דעצסםבסר 919! 52 ידיםש־או״טזע פארילאג נ^קקעצקי^וזארש^ טעאממדאזץקונםמ ■4<**מ* -ן ז 7 ס ן ר״יזסן/וו-^נס דד. ישדאל עינפעדג אזן זײן לעפנםװעדק אין די צײכזוננען איז ד■ צע: דורכגעיאפן א ידיעה, אז א־; רעניננראר איז נעפײערמ נעװארן דער סא-־אריקער ױבייי• פ•; דע־ ייטערארײעער טעטיקייט פון ר״ר ״עראר צינבערג או־כ נאר ־א נא־ נ״עט ראננ האט צינבערנ דערהויפט נעהע־ט צו רעפ ק־״ז פון רי רוס״ע-ײד״״ע •עריפטיעטערער, און זיין נאטען איז געוױען נייעט איבער־קם באװוסט צװ״ען די כד־יטע ײדייטע יעזעי-קר״זן ט־״ו רוסיאנר, האט ער אבער טיט זיין רעצטן װערק ״די געיע־כטע פון דער רימעדאטור ביי ײדן״*) פארדינט, אז זיי; ױביי־י זאי אװך פארצײכנט װערן אודעטוב, װו עס איז רעבעדיק דער אינטערעם פאי דער ״דישער ריסע־אטור און פאר דער ײדישער •טפראך ישראר (ארעך װי ער הייםט אויך רוס״ע, סעדגעי ראזא- רעײטש) צינבערג איז געבוירן נעװארן אין יאר 1873 אין א רארף אין װאיין ארם זון פון א פארטענרעכן גוט-פאקטעך א ה״סן טשכיי און איס האט עס צינבערנ צו פארדאנקען, װאס ד• העברעיישע יי- טעראטור איז נעװען זײן ׳וגנט-ריבע. ״עראי צ־נבערנ אבער ז״ענדיק א״נער פון ד• באד״טנםטע ״דישע כעט־קעך אזוי װייט, אז אפיאו בײם צאד״ע; דעז׳טיס האט ער נעקענט פאר־ נעטע; אזא פאראנטװארטיעבן פאסטן אויפן ״פוט־יאװער זאװאד■ האט צ־נבערנ זיין גאנצן ברען אװעקנענעבן א געביט, ײאס האט נו־ט בעד־ע גארנ״סט צו טון — דער פארשונג םון רער ״די׳סער קור- טור און ריטעראטוך עס איז מנוש צו באװונדער;, אז ד• נרויסע איטעראטור-היס- טאר״טע ארבעטן, ײאס די ײר״טע קואטוד-נעיטיכטע האט צו םאר- ראנקען צינבערנן, האט ער נעדאכט באויז אין דער װינציקער םר״- ער צ״ט, װאס ז״ז טאנ-טענאעכע באשעפטיקוננ האט אים איבער- געאאזט. סיא־ז אפיער נ״טט ק״ן קאענעיער ײונדער, װי דאס. ײאס כטעט ק״נטאא נישט אעבנד־ק אין באר־רונג טיט די ברייטע ״ד״צע פאאקס-טאס;. א־ז ער ־אך נעבאיבן טרײ ז״עד קואטור און שפראך אאם הײסער אנהענגער פון דער ײד״טער שפראך האט צינ- בערג נאך טיט העכער ,קס יאר צוריק צוזאטען ט־ט חבריס גענרינ- דעט אין פעטערבורג דעס פאראאנ ״די נײע ביבאיאטעק״ אװה ארויס- צוגעבן ־ידישע פאאקם-ביכעך דאם איז פאר יענער צײט געײען א װיכטיקער קואטור־אװפטו, און פאר דעם ראזיקן םאראאנ האב; םיטנעארבעט אזעאכע שריפטשטעאעך װי אנ—םקי, אםתך אברהס רײזען א אנך (׳טפעטער האט ״די נײע ב־באיאטעק״ זיך פארײניקט םיט דעם געזעאשאםטאעכן פאראאנ ״קואטור״ אין מיגםק, םון װעאכן דער םירער איז נעװען ד״ר אאזאר װינאדםקי םון מינםק און א״נער םון די מיטנרינדער — ד״ר צ. שאבאד םון װיאנע). אין חדר האט צינבערג קײנטאא נ״סט געאערנט — א בארת זעאנ4ענער פאא, בפרט פאר אזא אײנעם, װאס איז ׳טפעטער נעװארן בקי אין דער נאנצער העברע״שער איטעראטוך דער פאטער האט פאר אים נעהאאטן םפעציעאע אערערס און דערנאך אים נעאאזט שטוד־ר; א־ן אויםאאנך באקומען דעם דיפאאם אאס אינזשיניער-כעמיקעד אין קאראסרוער פאאיטעכניקוס און נעטאכט דעס ד״ר-עקזאמען אין באזעאער אונױוערםיטעט. האט צינבערנ זיך אין יאר 1898 באזעצט אין פעטערבורג, װו ער װוינט עד-הױם און א־ז שוין צענדאיקער יאח אננעשטעאט אאס ׳טעף פון דער כעט״עער אאבאראטאר־ע אויף אײנער פון ד• נרעסטע אײזן-פאבריקן אין רוסאאנד — ״פוטיאא- װער זאװאד״ ןאיצט ה״סט זי, ראכט זיך ״באאשעװיק״). זײן דעבױט אין דער איטעראטור האט ער נעטאכט אויף ״ד״ע — און־טאקע אויף דעס געביט פון וײן פאך-אויסביאדוננ — מיט א פאפואער-װיםנשאפטאעכן װערקא אונטערן טיטא ״ײאס טוט זיך אויף דער ײעאט״ — װעגן כעטיע, פיזיק, נעאאאנ־ע א א. װ (פאראאנ ״אחיאסף״, 1899, אאם ב״אאנע צוס ״ױד״). אויף רוםיש האט ער אויך שפעטער זיך באטײאיקט אין פארשײדענע פאך-זשור- נאאן, רוס״טע און דײטשע, מיט ארטיקאען איבער אנאאיטי׳עער כע- מיע, און נאר אעצטנם האט אפיאו אויןי באשטעאוננ פון די קאמפע- טענטע סאײעטישע ארגאנען אננעשריבן א נרויס װערק איבער כע- פייע *) ״די געשיבםע פון דער ליסעראפור ב״ ״דן" — אײראפעישע תקופה. ער־סטער נאנד. טיטלאלםער״, ײילנע. סארלאג ״טאמאי״ זון ױס׳ קאמערםאכער 1929, ז״טן 311