Literarishe bleter · 1929-12-06 · 49 (6.12.1929) · p. Seite 965

זײס 965? סער))1'?וע!?עםזזר נזם. 49 (292) 7 ^*צימע/ןןןדזז פוז פױ סט. צענטנערשװער אויסשטעלונג בילדער אויר ק״ן מעלה ניעוט עס באעומט זיך ט״לװ״ז די דעקאראטיװק״ט פון א פ־עציזן אבע־ יטט״פן מאקעם, ארונטעינעטטעלט אונטע־ א זויבערער גלעזעינער קאלבע. די ליניע — האיטלעך. די װ״טק״ט דורבזיבטיק און יטארץ נעיטניאט, װי מען וואלט פון גאנץ איטאייען אויםגעפאמפעט די לרפט. ב״ דעד גאנצעי מ״טטע־יטאפט, זענען אי־ע גרעסערע איטאליענ״טע ל״וונטן — רענטגעז־פ״זאזיטן: געזען צו פי", צו ײ״מ, צו דורבדרינגלעך־לויטע־ איר הויבט א״ך אן טועה צו ז״ן אין דעס יטטאש פון געדא־ע- נעס געגניטטאנד. דאס רויט־בױינע פרעבטיק־אויסגעמאלטע הויז איז פון קאיטאן. א ברעג פון צװ״טן הויז — פון העלפאנט־ב״ן. דאס מ״סטעי־ האפט איבעיגעגעבענע װאסע־ פון ויענעציאנער קאנאל הויבט אן צוליב ^יין פ״ט״י ׳'ויטעיק״ט צו יטמ״־ן מימ ־יצנאײל אט פון דעס טאפלטן געפיל האב איך מיך נ״טט געקאנט באפי״ען. יטט״ענדיק פאי דעי קינסטלערינס ל״וונטן איר וענט פאיבאפט פון דעס ים זון, אין וועלבע די לאנדיטאפטן באדן זיך, פון די גאלדיקע. לויטערע פאיבן, פון דעי פרעציזעי צ״בנונג פון דער פעטער און בולטעי װעלט אויפן הינטערגרונט, פון דעי מאסע רוים, אבער: א מאסע רויס און קיין לופט איז נ״טטא. וועיט א״ך ענג פון די פארבן און לופטלאזן רוים און אין פארקערטער פראפארציע צו דער טיפק״ט פון די פלאנען איז ביי דער קינסטלערין די קנאפקייט פון לופט. װאס טיפער די װ״ט אלץ װייניקעד לופט לענען מיר דעריבער ליבער אירע בילדער. װו זי האט נ״טט צ־ טון מיט רער אויסגעיטניצטער, אויסגעצװאגענעי פעיס־עקטױו. און װו זי באנוגנט זיך בלויז מיטן לייזן א ייינע פאיבן־אויפגאבע (״יאזע ה״זער", ״רו-יטע קוימענם״ א. א.). און נאך ליבער זענען אירע ראמאנט״טע. צאיטע טייפטיקעס ז״ זענען געמאלן מיט א״ל־פארב, אבעי ז״ אימיטיין אקװארעל דא האט זיך די קינסטלערין אפגעזאגט פון איר פ־עציזק״ט און גױיסע יענ־ טעניש. זי גיט אלגעמיינע פארבן־פלאבן מעי סקיצן־אדטיקע און דעיי■ בער טאקע מער םינטעט״טע און אמפרעבטיקסטן איז די ־ינסטיערין אין איר צ״בענונג 11! פון פ־ סט. צענטנעריטװעים בילדער־אויפיטטעלונג. דא איז דער צארטעי און זיבערער פיליגיאן פון איר בל״פעדע־ אויף זיין ריבטיקן איט. די ערטערווייז לייבטע פאיבן־באטאנונג איז אן א יטיעור דיסקרעט. דאס נ״טט־פארענדיקטקייט, דאס נייטט־אויםפילן דעם גאנצן רוים, די קלוגע שוחפות םיטן ווייםן פאפיר גיט צו איר צייבענונג לופט און אטעם און שװונג. אויב אויף אירע אייל־בילדער איז ערטעױו״ז ענג, איז אויף אירע קליינע צ״בענונגען אלע טאל רחבותדיק. סיאיז דא ייד ײו א ־עי צו טון מיט דער פאנטאזיע און עם עטעמט זיך ל״בט. מיר זענען געװוינט צו זען, אז א ״ד״טער מאלער זאל פיל וועלן און נאבמע־ וואגן, איידער קאנען. די מאלערישע זובענישן זענען מענטשלעך און בארעבטיקט, זיי מאבן אבער דעם צו-ויער מיד. דאם אויג בענקט נאך דעם ביסעלע ר״סקייט. און אין דער מאלעייי פון פױ צענטנעישווער לאזט זיך קודם־בל א ברבה מאבן איבער אט דעי רייפק״ט. איבעי קולטוי און קענטעניש. די קינסטלערין פאידינט אן א גוזמא דעס נאמעײ מ״סטעי 3 , '^י ׳'?9 1׳־;; . פון פר' םט. צענטנערשרוערם בילדער־אויסשטעלונג. זי געמט אויף די פארביקע זוניקע װעלט םיט לויטערע אויגן און זי שפיגלט זי אפ מיט א טיפע אינערלעבע דיסציפלין. אט האם זי צוגעבישופט צו זיך דער איטאליענישער ארביטעק־ טאנישער לאנדשאפט מיט זיין זוניק־פארביקע שפיל און איר געגעבן די אנרעגונג פאר צענדליקער גרעםערע און קלענערע קאמפאזיציעם. אין איר קאמפאזיציע אין אלגעםיין געבויט מיט א פעםטן ריטם און גים פון דער ווייט דעם פולן איינדרוק פון גאנצקייט, בלויז פון דער ײייט. אויןי א מהלך פון ל״ײנט. די קינםטלערין קאן ייך אבער נישט באנוגענען מיטן אלגעמ״נןןם איינדדוק, מיטן איבערגעבן די גאנצקייט דורך דעם װיבטיקםטן. װאם מער זי קוקט אויפן לאנדשאפט, אלץ מער דערזעט זי אין אים, און נישט אין דעי טיף, אין זיין מהור״ נאר אין דער ברייט. אין די דעטאלן. און אלץ מער און מער וויבטיק״ט באקומען אין אירע אויגן אם די דעטאלן. םיט א מוטערלעבע זארג לאזט זי זיך אריין אין א ים פרעציזע ארבעט, בדי אונז איבעדצוגעבן אלע חנדלעך פון איר איםאליענישן זוניקן פארבן־קינד. אין רעזולטאט — א קאלאסאלער זיג פון קענטעניש, במעט א סיניאטור־מלאבה אויף גרויסע לייוונםן, עפעם אזוינס, וואס דערמאנט אן דער בינעזישער קונםט. ווען איר באפר״ט זיך אבער פון אט דעם צויבער סון קענטעניש, װען איר זעטיקט זיך אן טיט אים, דאן זעט איר איין, אז פאד דעם אל־ געמ״נעפ איינדרוק איז אם די פ״נע פרעציזקייט אפילו א שטערונג. איר בלייבט ב״ דעם א״נדרוק, ווי זי וואלט פון אירע זוניקע לאנדשאפםן אראפגעצויגן די הויט. בדי איר זאלט דערזען זיינע נערוון און אדערן. פאר דער קינסםלערינס דעקאראטיװער באנעמונג איז דאם