Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 45 (8.11.1929)
- Date
- 1929-11-08
- Page
- Seite 875 (sequence 5)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 63% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801109--04974-4800150- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײם 675 ¥ ליעעדעדי׳מע ם?סס2ר נזם. 4$ (288) פאריז סיט דער היא.•* סון דאהויוענטן או; סטאטיםטיהעס, װאס יערער טיהטייןער רוס״טער באאײטער י!$ן זײ צויששעאן? אענין האט פ״נט געהאט ר• חונפיט, און גארנייעט האט ער אװי איב נעהאט, װי דעם אדת צו הוקן אין פניט. וויא נוע;, אז רער ׳שריפטיטטערער זאר איצט פון רוסראנר נעבן א קאנװענציאנער בירד? ד־ קונסט, װאס װערט אונטעריעט־צט פון רעי :יאובה איז אן אקאדעטייעע און קאנסערװאטױוע קונסט, א נייטט-אויפריבטיקע און קאאטע קונסט. פאד רוסאאנד איז א ׳עטארקער ראנואניסט, װאס הייבט איויס ד• רויע און דיקע פארבן פין זיין בוך, בעסער ײי א צארטער קינסטרער, װאס ניאאט איריאטן צארט באוי ארער ראז. װיא טען אפ־טר, אז טען זאא םאװעט-רוסאאנד פאדיעטערן אאס קאכװניסטי׳טן נן-עד;? איז דען פאראן א־ין אײנציקער װירק- אעכער טארקסיסט, װאס זאא באהויפט;, אז נאך צע; -אר װונדער- פואע אניעטרעננוננען איז רוםאאנ־ װאס איז פון ט־טאאאטער פאוצ- אינג אױיסנעטרעט;, איצט א טארערנער טוסטער-יעטאט געװאר;-, טען װאאט נייעט פאריבטאנען און איב געהאט רוסאאנר, װען טען װאאט זיך באג״סטערט אן קײן יעום קריטי־בן נ״סט׳.׳ און טורא פארן אטת א־ז נאר — א צײבן פון ׳עײאבק״ט. טאקסיס נארקי —י הערפט באפר״ען רוסאאנד פון ז״נע אויבער פון רי, ײאס דר״ע; א״י־ רעבטס און אינקס ט־ט ז״ערע װ״ראען, פון ז״נע פאריטע פר״נט, פין אאע קאאצאװם. אונטעדיטט־צט אאע די. ײאס באיער״בן טיט אויפריבטיק-ברידעראעבער און ׳עטאנדהאפטיקער ס־טפאטיע, װי באריס פיאניאק, ראם אעבן פון א גרו־ם פאאק, ײאס איז טיט אן אוטגעהויערער אויפבוי-ארבעט באיטעפטיקטי ײד.~: ־. האניג ר• טאכט-האבער, און בכדי זײ צו נעפעאן, פארטסרן זיי די, טיט װעאכע זײ װעאן זיך קײנטאא נ״עט קאנען טעםטן. נאכרעס, װי ער האט זיך ארוטנעװאאגערט אין רי װײסע רעדאקציעם פון קיעװ — איז קאאצאװ געװארן רויט נאכן זיג פון די רויטע. אאס טאאענטפואער, םקרופוא-אאזער דערצ״אער און נאב- אטער פון די בואװאר-זיעורנאאיסט;, איז אים נעאוננען צו באקוטען א װיכטיקן פאסטן אין דער ״פראװדא״. אזוי װי ער האאט אנדערע טענטיען טםתטא סאר ז״נס נא״כ;. האט ער פארעפנטאעכט ז״נע םעאיעטאנען אין דריי בענד אן יעוס אינהאאט, נייעט װיכטיקע זאכן און נארייעע דענונצ־אציעס. קאאצאװ האט נייסט באויז נעהעצט אין טאסקװע, נאר אויך אין רינע און אין יעראין האט ער ז״ן װייניק ס־טפאטייען טאאענט באיטעפט־קט. אין נעװיסע בעראינער קר״זן האט טען איס געפ״ערט אאס נר״סן פראאעטארייטן ׳עריפטיעטע- אער נאכדעס. װי ער האט זיך אױה א פארעטערייטן אופן נעװארפן אוי• זאטיאטינען און פיאניאקן — האט ער אפנעררוקט אן אנטי- באאיטעװיסטייעע צ״כנוננ אין ״ט׳טידאק״, א װיצבאאט. װעטענס פאראנטװארטאעבער רעדאקטאר איז טאקע קאאצאװ אאײ;, און— דער גע׳עיקטסטער צװי׳סן די גע׳עיקטע, דער הונר צװייען די חונפ־ס איז נעװארן אין אפנרונט אראפנעיסטעטערט. האװאי זאא דער זעא- ביקעד גודא אויך טרעפן די פראנצו־זייסע און ך״טיעע קאאצאװס נאכאטאא: װאס פארא פארברעך איז באריס פיאניאק בא- נאננעןץ א־ז א ׳טריפטיסטעאער, װעאכער ׳עיארערט נעװיסנהאפט און נעטריי, ײאס ער זעט, באטערקט, אעבט אדורך און קאיידט אן אין װערטער א נעװיסן סטאדױס פון קאאסנקאטה — קענן אענינען׳■ איז עס טארקסיםטייט — פרענ איך — אן אטת-נעטריי ביאד פון א רוםישן דארף צען :אר פון סאװעט-רעזיציס צו רעטויטידן — ײען טען קען עס אין דער זעאבער זייט קאנטראאירן אין בעראין און ע ד י 1 ם־ט ו ב א־ן טיטן פון דער קואטוראאזיק״ט, ײאם פארשװארצט ־י אעצטע ו,ן—<_-ז יאר די יידייבע נאס, האט זיך 'יײא באװיזן ײ• א יסטיק באו־ער היטא צװייען ד• כטארעס פון פאאיט־קאנעריי און קהר- נייס, ,ױאס דערדריקן דאס ײדייסע אינטעאעקטועאע אעבן. סיהאט זיך נעאטעטט פד״ע־ אין זאא. װו עס זענען פארנע- קוטען ר• זיצוננען פון דער קאנפעדענץי י־ידיס, װאס זענען אפגע- ט״אט טיט פאאיטישע אין נעזעריסאפטאעבע תהוטות, האבן זיך נע- ײראםן ב־• א״ן ט״ט. און נוט ז־ך געפ־אט ב״ דער ביסותפותד־קער ארבעט אטױבת א זאך, ײאס א־ז ז״ אאעטען איב ד• ״ד־יסע וויסנ- ׳סאפט א־ז עס נעװען דער בח, װאס האט ז״ נעצװוננען צו פאר- אייניקן זייערע אניצטרעננוננע;. איז דאך אן ײיסניסאפט נ״סט פא- ראן ק״ן העכערע קואטױר װערט ראך אן װיסנ־סאפט אויך די.פא- איטייסע און געזעאיסאפטאעכע טעטיקײט פארפאאטיסיקט און פאר- קריפאט פאריסיידן א־ז דער קוק או־ף די פא־טען און טענרענצן פון דער ״ר״סער עקאנאטיק — די ע ק א : א ־ י.״.ס ״ ,ן ס י ס ט , ,״ ״ ס ע ק צ י ע פון ״װא ־א־־ אױוערן רעס אביעקטױון וו־סניסאפטאעב; טאטעריאא, און זאא זיך יעדער א־ס ט״טיסן או־ט ז״נע א״נענע ״ 1*5׳ 11. אפ־או אין ״דייסיסט״סן אאנעד איז טען נייסט א״ניק,װאס אנבא- אאנגט רעס אינהאאט פון רער נ״ער ״ד״סעד פאאקס-יסוא, — איעד איע ניואנסן ײעא־^טיט נאייכ; אינטערעס אויסקוקן אויף ד■ װיסנ- ׳סאפטאעכע פובאיקאציעס פון דער ס ע ק צ י ע פ א ד פ כ ־ ב א א א- נ י ע און פ ע ר א נ א ג י ק. טענ טען פאר״סײדענע אװספירן ארויסרר־ננע; או־ס; יירייס; עבר פאר דער נעננװארט א־; פאר; עתיד — ניינראעבע פארעפנט- אעכוננען פון דער ה י ס ט א ־ י ־ס ע ר ס ע ק צ ־ ע ײעא; או־פגענוטעז װערן טיט ראנקבאריסאפט הן פון די, ײאס װעאן ־ארט ארװסאײענעז נ ח 5 ד י? ( צ אן י /;ן ז) ד ׳ע ע נ א ב ן װ י ל ג דאס רימדילוסטע אין די װיאנעד ױם־הוב־טענ איז נעײען דאס, װאס די נאנצע צײט האט זין דארט געיעפירט, אז דאס ײננע קינד — ייװ״א — איז טײער אלעניען. פוץ רעכטס ביז לינר,ס די װארעניע באצױנג איז נעהאננען אינדעררופטן אין האט צוגעגעבן דער ארבעט פון דעד קאנפערענץ יענעב אינטיטען כאראקטעד, ב״ װעלכן טיפייט זיך גוט, און ט־ארבעט זיך נע־ענ־אק. דער אדער יענעי דערענאט איז נעקוטען טיט ז״נע כפעצי־ פייעע וװנטיטן, דיקטירטע פון פאדטײ-פדאגיאב, אפטביאר אבער אויך פון אידעאראנייבן באנעכיען דאס ײדייטע קורטור״פדאבאעט. ט־קען נייבט אװעקכיאכן כויט דער האנט ארע, אויה דעד קאנפערענץ ארויטנעזאגטע כפקות; װאס יטײך דעריאריענטאצ־ע פון ״װא א־; װארד פון די סתירות, טיט װערכע ם־איז פור דאס ײדייטע לעבן. װער עס איז נעװײנט זיך צו פארחארטן טארעראנט צו פרעטדע כוײנונגען און באטיט זיך תטיד ארויכצעיטײאן דאס עכטע קערנדר פונט אויםעררעכן פםולת, פאר דעם איז נ״טט יטװער געװען צו אונטער״טײדן, װאה עס איז אין װירנע גערערט נעװארן ברויז אוי־= ױצא צו זײן פאר דעם ׳טטרענגן קטינור, װאה יטטײט אינדרויסן און טאנט די פראזע טער װי דעה אינהארט, אין װאסעדע טענעי זענען, אקײנן, געװען אויפריכטיק, ניטכיהדיק אין צװיננען, ד־זאר זיך אייער זײ פארטראכטן. דאה װיכטיקהטע איז אבער, װאכ די נריאצן און דיהאנאנסן זענען פארװײטט אין פאיטויבט נעװארן דורך דער פיעטעט, װאה עה האבן ארויהגעװיזן אלע — בפידזיט ארע — אנטײרנעביער פון דער קאנפערענץ. איז דאס נײטט — אין די פארהעלטענײטן פון ײדײטן רעבז — כוטיט א נה? איז נייטט אן אויהעדנעװײנרעך גע״טעענײט אייף דעי ײדי־ יטער גאס, אז סיאיז אױפנעקוכיען א ײדײטע אינסטיטוציע, פאי װער־ כער אלע ׳טטײען טיט דדך־ארץ, אנעדקענענדיק סארידארײט איר טא- יעסטעט?