Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 43 (25.10.1929)
- Date
- 1929-10-25
- Page
- Seite 846 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 69% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801107--04943-4800121- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
?ישעד׳/דיישע 011. 43 (286) זײם 846 א״אא, בעת א •ערעקאעכער כארערע-עפידענויע איז כאריין, פון װעיכער כטעט די נאנצע טרופע איז אױסגע׳עטארבז, איז ער ארוים כיערום. ער איז נאר קײנטאא נייטט נעװעז קראנק, און טיף אי; הארצן האט ער טורא נעהאט דערפאר איצט, איז די טודא פאריםװונד;, און ער האט ריב באקוטעז םיבעט. עפ האט אין אים דערװעקט א האפנונג. און די האפנוננ האט אננעפיאט ז״ן נאנץ װעזן טיט א זיסער רויקײט און םרײד. און בעת דער דאקטאר האט פאריטריבן די נעטען פון די צונעקו- טענע פאציענט;, האט אים עדװאדד אננעדופן זײן אטתן פאטיריע;- נאטען, װערכן ער האט ׳עוין כטעט נאנצע פופציק יאר ני׳סט דער- טאנט. ״עדװארר״ האט ׳צוין טער ני׳עט עקזיסטירט. פיזענען פא־בײ אײניקע װאכן און דער םוץ־ איז ני׳םט נע־ קוטען פארקעדמ, צו ארעטענס פארוװנדערוננ, האט ער פאיראזן דאם בעט און װידער אננעהויבן באװענן טיט דער האנט. ט־ט דער זעריעד רעזיגנאציע װי ער איז ארײן אין ־םפיטאר, טיט דער זעריער האט ער זיך נעראזן אוים־ערײבן ד• נאנצע צ״ט, װאם ער איז נעװען קראנק, האט אים קײנער נ־יטט טבקר-הורה נעװען, יאויז אײנטאא האט אים א שיק-ױננר פון הרוב געבראכט זײן עטעריטן-פענסיע. עפ האט אים ני׳טט נעארט, פארקערט׳, ער איז געײען ציפרידן, װאם טען ראזט אים צורו, װאס טען טראכט נייצט װענן אים, אזוי װי ער טראכט ׳טוין איצמ װענן גארני׳טט אין װעגן קײנעם נ״םט. זײן זבדון איז אים װי אט׳ראפירט נעװארן און פאײוירן יעדע טענרעכקײט אויפצופרייען א בירר אפירו פון דער ואענטםטעד פאר- נאננענהײט. ער האט כאנוטען נאר ראם, װאם ער האט נעזען און נעהעדט אין דעם אויננבריק און ײאב איז נע׳טיען פריער, האט ער יעוין נייעט נעדענקט און נייעט נעײארט נעדענקען. נאר פון צ״ט-צו-צ״ט פרענט זיך פארגנכענען א נעדאנק, בא- נר־יט פון א יטטיאן פארדרום — לעוויטע. אים האט ער יא דער- װאדט. אים װארט ער יא נעװארט זע;, און פיהאט אים פארדראםן און נעחידויכט ־— עפעם האט טיט אים געטוזט נעיםע;.- עד איז אר״ן אין ארטיםטן-רעםטאראן טיט עפעם א טאדנער אוטרויקײט. ׳שוין זעקם װאכן, װי ער א־ז דא נייםט נעװע;: װי װעט טען אים באנעגענע;, װאם װעט טען זאגן, און אפיטר װעט טען זיך דערפרײעןץ — און עד איז אדורכנענאננען דעם נרויםן זאר, — אט איז דער בארעבאם, ענטפערט קוים טיט א ־שאקר טיטן קאפ אויך זײן ״נוטן טאנ״; אט יויפן פארב״ די נוט-באקאנטע קעמערפ. פארנוטען טיט זייערע באיםטערוננען. איינער ניט אים אפימ א יעטויס טיט דער האנט און נעפינט נייםט פאר נויטיק זיך צו אנטיםורדיק;, װי ער ײארט עם נעטון בײ אן אנדערן גאפט; אט זיצן אקטיארן, טעאטער- קיביצער, טוזיקאנט;, כאריםטן — ער קען זײ ארע כטעט פון קינדװ״ז; אט דערהערט ער פון ערגעץ: — נא, זאנענטאר אױ יםוין װידער דא — ער קערט זיך האסטיק אום אין יענער זייט— אפיער דאך עטעצעמי — נײ;, יענער פארט־פט זיך װידער אין ז״ן טערער און ענטפערט אויו־ זיין ״נוטן טאנ״ טיט א קראפן פון נאפר-טעםער ער האט זיך פארוקט אין א וױנקא — נרײך, װי ער ײארמ נייםט געװע;. די אדוטיקײט איז פאו״טײונדן און םיאיז אפמו פאר- יםװונדן דעי־ ׳עורדיקער •עטײכא פונם פנים, — ען- ז.ך ,״וין פאר ק״נעם נייםט יםורדיק, ער איז פאר ארעם נר״כגיאמיק און ארע זענען פאר אים נרײכנירטיק. — װאם זעט טען ני׳עט רעװיטעןי;• — האט ער ני׳םט דרייםט נעפרענט בײם קעמער, װאם האט אים דערראננט א נרויםן פ־רזנער — װאם זענט איר פון היטר אראפנעפארך,׳ יטוין דר״ ײאכן װי ער איז טויט. אפירו א טצבה ׳שוין אויך נע־טטערט. ער האט דאם טסתטא נייטט דערהערט, אדער ני׳םט פאר- יטטאנע;, אדער נייטט נעקאנט פאריטטיי;, ווייר װען דער קערנער איז א צײײט טאר פארב״נענאננען פאר ז״ן טיישא, האט ער אים אפנעיטטערט און װידער נעפרענט: — ײאס האבן זי געזאנט ײענן רעװיטעןץ דער קערנער האט אים אננעקוקט. ײי טען קוקט א; א טענטיע;, ײאס איז נייםט בײ די רײנע נעדאנקען•, די הינטעױשטע פארטיערע װעדט פאנאנדערגענוטען. און אײפן יםװער באװײזט זיך עדװארד — פראנץ טאר — בראװא עדװארד; — פארהירכט דעם נאנצ; בנין. די אר- בעטער יםטײען אויץ פון זײערע ערטער און באנריסן דעם בער-הױכי די ױבירײ-פאדיעטערוננ האט זיך אננעהויב;. 8. צוטארגנס נאך א פרעטיערע פרענן נייםט פארקיטען קײן פראםן. עדווארד האט דעריפער נעהאט צײט און איז אר־ין אין קלוב ער האט דאדט ארעטען נעטראפן אין זײער א פרי־רעכעד ׳עטיטונג. הכדה האט זיך נעהארטן בײ די זײטן פון ראכן. — ער איז ־א, — האט עטעצע־ אויםנערופ;, און ראם נערעכטער איז געװארן נאך ׳צטאדקעך כטעט היסטער״צ. טען האט נעטײטאט אייס אים טיט די פינגעד או; ז־ך נעקורטיםעט אי; דרי־עז — און נעיאכמ — אזוי נאר־ים געראכט. — פון די אפנעהאקטע װערײער און װירדע קװיט׳עערײען האט ער גר־יך פאריטטאנען, אז טען ׳עטועםט דא און טען טאכט חוזק פון ז״ן נעכט־קן ױבירײ. און קוים יטרעפנדיק די ציטערנדיקע פ־ם, האט ער זיך נעראזט יויפן צוריק איבער די טרעפ, װו ער האט נאך ארץ געהעדט די ײיר־ דע קואות: — הורא — זאא אעב; דער ױבירארן ע־נעץ אוײי דעד נאם האט אים עטעצעד נעװאאט אפיטטער;. — װאם איז טיט אײך, הער עדװאדזךי אםער ער האט נארנייטט געזען און װײשער געראפן. ער איז יטוין געװען אויםערן יטטאט. פאר אים — רעיטטרעך פון דע־ אטאריקער פעםטוננ און רונד־קע פארטן. באדעקט טיט נדאז, א־ן הינטער אים די פאדהאםטע, פאר׳טארטענע יטטאט, פון װערכעי ער א־ז אנטראפן. ע־ האט טםתטא דעם נאנצן װעג װענן גארנ־יטט געטי־אבט, װײר װען ער א־ז ־טט״ן געכריב;, האט ער ז־ך טאדנע נענוטע; ארוט- קוק; אין נ״טט געקאנט פאי־״טטײן. פון װאנע; ער נעטט זיך אהער און פרוצריננ — יא, ער האט זיך דעדטאנט. דאם קרי־נע נופר האט ז־ך א״ננעקארטיטעט, פארי״ר; דאם נר־־בנע־ו־כט או־ א קראפ נעטו; טיטן ײײסן קאפ א; ד־ פ״כטע עדך ד־ טאנעדע פינגע־ האבן קאנוװיםױו געריםן גאנצע הו־פנפ גדאז אדום זיך. ער האט גע־אטעיט או־פן קוך ציטערנדיק טיט ארע איברים. עד־וארד האט טיטאטאר פאררו־רן די כהות — כדי זײ ־ט־וין טע־ ק־־נטאר נ־עט צור־ק צ־ קר־גן — ער האט זיך באקראנט װי א קינך װאפ א־ז נאד א־ן טרערן א־ט־טטאנד או־םצודריקן זיין - - עט איז *טױ; געױעז גיט צןנקי, ײעז עךןןארד האט זץ־ אױפ־ געהייבן פר; דע- עדד אי; נעראזן זיך נײן צים ׳צטאט. עי איז נעױעז איננאנצן רױין ארן רעזיננירט. ער האט נעפילט. אז איצט ױעט ער *טיין קײנטאר פין קיינעב גארני״טט פאיראנגען אין צי קײנעב קײן טענות ני״טט האב;. א *עט״בר האט זיך באװיזן אױ? זײן בראס; פניב — ענ- רעך צי רעװיטעב יטורדיקן *עטײבד.- — נוטער לעװיטע. ער האט *עטענריק אין הארצ; געלאבט פי; איב, פ.י; דעס ״טאנעקין א; אטביציע־־, װי ער פלעגט איב רופן. איצט װעט ער יטוין טער פון איס נייעט י־אכן. ער באנר״פט איס, ער אי; ער א־ז איס טיטאטאל נאך ליבער געװאר; און דערפילט א באדעיפענ״ט איב צו זען.—איצט װערן זײ טיך יטוין טער נייטט יטײרן—װי צװײ װײפע טויבן פארוקן זיך אי; א װינקל אי; געדול־ דיק דערװאיטן דעב סי.,־- א *עטארקעד טעדפער קלאפ האט איבערנעדיפ; זײנע נע- דאנקן. א קאלײדאסקאפ עפיזאדן פון זײן לאננן רעבן איז בל־ץ-יענעל פאדבײנעפלוינן: געקוכיען צו זיך איז ער עדיצט ציטא־־ננס, איז יצפיטאר. װען עי האט זיך דערװוכט פרן דעי־ קראכקן־יטװעכטעד, אז א; אויטא האט איב איבעי־נעפארן אי; צעביאכן א האנט, האט איס א בליץ געטון א האפנדננ: — אפטר װעט דאס רעדנעגטערן דעב בי־ג. — עי נע־ענקט נייעט, ער זאל אטאל האבן געקרענקט; זײנע הסייב פלעגן זיך װיצלען, אז יעדע קדענק אנטלויפט פי; איב.