Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 43 (25.10.1929)
- Date
- 1929-10-25
- Page
- Seite 844 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 72% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801107--04941-4800119- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
7ישעדז>די׳0ע ״לעעעד 1*0. 43 (286)!ײט 844 * כ״אוסן ׳בװינררער און ״.•ארראטאז איך בין נ^*ך אזױ נידעריין נ״צט נעפאר,, איך זאר ענטפערן אױך אזא אוײרערהעדעער ־וצפה — זי־ט זיך טי״בב — האט נעזאנט רעד הער ד־דעקטאר— גיט טאקע ײעגן דעם יטטארק א קרעך א־ך צאיז פינר קראן פאר אן אװנט. איך בין אויפנע־עטאנען פון טיין אדט, און נ״טט ארויפ■ גערערט קיין איינאונאיינציק װארט, בין איך ארויס פון צ־טעך געװיפ, ראס איז געװען דאב איינציקע, װאה איך האב געקענט טו;. רעד הער דירעקטאר האט זיך נאטיררעך רער״טראקן פאר טיין קאנקורענץ: ער װיים, אז א־ך ײער צוציען אויף טיין רעקציע ד• נאנצע •בטאט; ער האט װי-עס-איז געװארט דורכקוטען טיט טיך ער האט טיך נעװארט אונטערקױפ;. פאר קיי( פאי נ״טט, — האב א־ך צו זיך אריין נעזאנט, — איך ײער טיך קיינטאר אין רעבן נ״טט ראזן אונטערקויפן, — איך ײער נ״צט פאראטן ד• נייסטיקע אינטערעסןי טיין װענ איז דער װענ פון אידעאך און פון איס װער א־ך נ־־כט אפקער;. עס איז אריבער דער טאג, און ס איז נעװאדן אװנט. א־ך האב טיט נרויס פר־יס אויסנערי־ניקט טיין אנצונ, האב אננעטון ריינע װעיס און ב־ן אװעק אין פארק-פאװיריא;. עס איז נעװען זיבן א זיינעך איך האב זיך צונענרייט צו דער רעקצ־ע װי נעהע- ריק, ײי עס פאדערט פון טיר אזא הויכער און אויסערנעװיינרעך- װ־כט־קער ענין: טיין קאפ איז נעװען פול טיט הויכע און ז־־ער ׳ע־ינע װעדטער און איך האב יטוין פארויסנעזען דעס נרענצנדיקן ערפאינ, װאס זיי װערן טיד פאד־באפן. רער טעיענרא־ אפירו ײעט טוזן אנהי־בן ארבעטן און װעט צעטראנן אייער דער ײערט די יריעה װענן רער נרויסער נעיטעענייב עס האט יטטארק נערעננט; דאס ײעטער איז נעװען ני׳עט- צ־טבעסט;. נאר װעט זיך דען א פובריקוס, ײאס אינטערעסידט ז־ך ט־ט ריטעראטוך א־טקוקן אוי־ל עטרעבע רעגנטראפנס׳■ און איך האב טאקע נ״טט װי־ניק טענט׳טן באנעגנט אוי■־ דער נאס, עטירעכע פאררעך ײאס זענען טערסטנטי־רס נענאנגען אינטער א־ין ״׳ירעס. ראך האט טיך יטטארק פאדװונרערט, װאס די ארע טענט׳טן זענען גענאננען נ־׳עט אין ט־־ן דיכטונג. וװהין נייען זיי עס׳ו אך 'א. ראס טוז דער הטון נ־־ן אין ראקאר פון ארבעטער-פאר־־ן זען די טארפעס אז א־ך בין נ׳ײיטען א־ן פאװ־ריאן, האב איך ״בו־ן דעס ב־רעטיאר נעטראפן ״טט־־ן א■•־ ז״ן פאסטן. — נו, סיא־ז ״.׳וין װער נעקוטען׳■ — האב איך נעפרענט. — נ־י;, נאך נ״בט—האט ער געענטפערט — נאד ב־ז די רעקצ־ע װעט זיך אנהויב;. א־ז נאך דא א נוטע האיבע ׳סעה א־ך בין אר־־ן א־ן זאי ראס א־ז נעװען אז אוטנעװ־־נרעך גרו־סער ראקאך און ט־־נע טריט האבן רארט אפנעקרוננעז. ײ־ א טראטפרען פון פערך אך רבונו יב׳ר עורס. ײעז דער זאר װאאט־ ראס ז־־ן נעפאקט קאפ או״ל קאפ, װען רא װארט ראס ז־־ן אזא ענניבאפט, אז א יבפ־רקע װארט נ״עט קענען פאך, — הער;, דא- טע;, װאס װארטן טיט רער גרעסטער אוטנעדורד־ק־יט או־ה דער נר־קרעיער ׳טעה, װע; דער רעקטאר װעט ז־ך באײ־יז; א-ה דער עסט־ארע: נאר נ־־;: ס איז א נפ״ב נ״בטא׳ סיא־ז אר־בער א הארבע ׳טעך און א־י; נאט װי־ס, װי יאננ או; ־בװער זי האט ז־ך פאר טיר נעצו־נן. אבער קי־נער א־ז נ״נזט נעקוטע;. א־ך ב־ן צונענאננען צוס ב־רעט־אך א־ס נעפרענט־. װאס פאר א ט־־נוננ האט ער װענן דער פוסטק־יט, װאס האט נעהער״בט א־ן זאך ער א־ז אפ־רו נעװען אביסר צור־קנעהארט;, דאך האט ער ט־ך נעטרייסט דאס וויעטער איז זי״ער נ״בט נינסט־ק פאר דעס דעפעראט, און דאס פובר־קוס האט פ־־נט ארו־סצוניין פון נער קערער-־בטוב טיט ד־ ארעטע, נרויע באזוכעך ארע האבן נע- װארט װ־ס;, ײער א־ך ב־ן און װאס א־ך טו רא־ט א־ן ציטעך ־* װירטין, וואס פרענט יבטענר־ק יבטיין ב־יס טייבך האט ז־• ־ערקרערט. אז א־ך ב־; א נעיערנטער און א גאנצן טאג רי־ען א־ך און יבר־־ב דעד־בער זאר טען ט־ך ראזן צורו און נ״בט דרי־ע; ק־ין קאפ ט־ט ז־יערע פדאג;. בברר האט זי ט־ך צוגעזע;. ד־ א־־נ- נ־־ער פון קעיער-י־בטוב זענען נעװען גרו־סע קבצנ־ס. ז־י פרענן קוטע; א־ן א־־נע העטררעך ארע•־ ײעסטרעך ראס זענען געװע; א־בעטער און יברעפעך װאס פרעגן אר־־ננ־׳; אהער או־כצוטרינקען א גרעלר ה־־בע קאװע ארעי־ אפעס; א פוטער- א־ן קעז-פרעצי רי ראז־קע ר־־ט פרענן ז־ך א־־פפ־רן ז־־ע׳י נ״בט פ־־; א־; פרעג; יבטארק ז־דרע; ד־ באיעבאסטע. פארװאס ד־ פארפר זענעז נ״בט פר־יב און ר־ א־־ער צו-קי־־;. דערהע־ט. אז א־ך װער הארט; א רעקצ־ע א־ן פאי־ק-פאװ־ר־א;, האבן ז״ ט־ך נעפ־עגט, װ־פ־ר סיקאסט א ב־רעט. א־־נ־קע האבן אפ־רו נעװארט ט־ך הער;, אבער א הארבע קראן א־ז פא־ ז״ צ־-ט־־עךאון ז״ האבן גענוטען ט־ט ט־ר ז־ך צ רינגען. א־ך האב ז־ך אבער געטאבט א הא׳־־ז נ־־בט צו האבן או־י ז,י קי־. פאד־בי — ז״ זענען ראך נעבעך נ־יבט ק״ן געב־רדעטע. א־בעד דער ײאנט פון ט־־ן צ־טער האט געװו־נט א־־נעך װאס האט נערערט או־־ עפעס א טיבונהד־ק ריבון, א ט־ן יבװעד״ב- נארווענ־׳ב, און װאס א־ס האט ד־ װירט־ן גערופן הער ד־רעקטאך ארע האבן פאר א־ס געהאט נרו־ס רעספעקט,— סיא־ז קענט־ק געװע;, אז ער א־ז נ״בט אב־-װעך אזו־, יט־בי פרעגט ער ב־־ס אר״נג״; א־ן זאי ז־ך נ־־בט זעצן פר־ער א־־ך א יבטוי ב־ז ער האט נ״בט נעהאט אי־אפנעטר״סרט, ט־ט א טאיבנט־כי דעס יבטו־ב פו; איס סיא־ז א; ספק גע־וען א טענט־ב פון פ־־נעס ־בטאט, אן עב- טער אי־־סטאקי־אט; פרעגט ער ײערן א פוטער-ברו־טי פרענט ער ז־ך ה״ס; רעייאננעז ..פר״ב ברו־ט טיט פוטער פו; ער״בטן סאי־ט״. — ־אס װעט א־ר הארט;' ר־ פאי־רעזוגנ׳.׳ — האט ער ט־ך געפרעגט. — ־א. ער — האט ד־ װ־רט־ן פא־ ט־ר נעענטפערט. — א־ר זענט פארקראכן א־; א יברעכט געיבעפט — האט ז־ך דער הער ד־רעקטאד געװענדט צו ט־ר — א־ר ו־ארט באטיב נעבן טודעות. א־ר האט נעזע;. סיאר א ט־דעות א־ך נ־ב׳; ט־ר א־ז ט־טאטאר קיא־ נעװאר;, װעד רעד דאזיקעי־ העבט א־ז געװען; — דעי־ אנט־ספ־ר־ט־סט, דער טענטיב פון ־־ :יאיפעב א־ן ־־ װ־רדע ה־ות. — ט־־נע טודעות זענען אט אזו־נע: — האט ער וו״טער געזאגט — א־ך קרעפ ז״ אר־יל ־עד; טר־ט און יבי־־ט, א־טעטוב, ו־ו סיא־ז נאר טעגרעך ז״ אנצוקיעפ;; ה־־נט זענע; ז״ יבו־ן נעררוקט ט־ט א־־נטאי א־תױת; א־ד האט נ״בט געזען ט״נע אות־־ת? ה־־נט זענע; א״־ל ט־־נע אפ״בן או־סנעטארט ד־ ארע ה־וית, װאס א־ך װעי באװ־־זן. — א־ך ווער הארמן א רעפעראט װענן בערעטד־סמ־ק. — האב א־ך א־ס ט־ט יבטארי,־ נעענטפערט, — ז־ האט, ה״סט עס צו טון ט־ט קונסט, ט־ט אבסטראקטע ענ־נ־ב — א־ך פאי־יבט״ ראס נאנץ נוט, — האט ע~ נעענטפערט און האט װ־רע־ אננעהױב; ט־ט דער נרעסטער הוצפך — זעט- זיבע, װען א־־ ײאאט־ אננעקוטען צ־ ט־יך א־ז עפעס אנדער״ב. א־ך דאר־־. פאר״בט״ט א־ר ט־ך האבן א טענטיבן, ײאס זאי קע ׳נן ״דערקרער;״ וויעג; ד־ ה־ות, דערהױפט א־ז ט־ר נ״טיק אזא, װאס ק־־נער קע; א־ס דא נ״בט אז א־ך זאר נעטע; א ה־ג;, ער זאר געבן דעס עי־רב דערקרערוננען װעג; די הױת, ײעט װערן א טוטך ״זעט נאך זעט, סיא־ז דאך פעטערסעןי פון װאנען קוטט ער צו ד־ װ־רדע ח־ות?״ א־ך האב ז־ך ט־ט פאראכטוננ אפנעקעדט פון דעס דאז־קן