Literarishe bleter · 1929-10-17 · 42 (17.10.1929) · p. Seite 830

4 ליםםרארישט בזעיםער נום._42 (285) זײם 830 יא מיד שיוגן די ײדישע שולן דער ״הײנמ״ פירש אין דער לעצטער צ״: א סיסםעמאטייצע קאמ־ פאניע קעגן די ײדײס־װעלמלעבע ־ילן, װאס זענען אנגעיבלאסן אין דער צ. י. *ב. א. מיר געפינען פאר אונזער הײליקסמן חוב אמ״סארפסמן צו פרא־ מעסמירן קעגן די קאמפס־מעמאדן, װאס װערן מצד דעם ״הײנמ״ *נ־ געװענדמ לגסי קולמור־אינסמימוציעס פון אזא גרויסן װערמ׳ װי ד*ס זענען די ײדײגוע -ילן־ דער גורל פדן דער ײדײדער לימעיאמור איז געסונדן םימן גורל פון די ״די־מע ״ולן, װאיפן ־ממ״נער אין זײ, הײסמ אפ־מװאנן די פאזיציע פון דעי ײדי־צער לימעראמור. מיר װערן פארגאסן פון א מענ־ מיקן אסיסילאציע־ממיאם. די ײדיימע שולן נלייין דאס *נמאיקסמע געװעד קעגן דעי־ אונמע־־גאנג־נװאליע פון ײדי׳צ. מאננע פון אונז װינימן זיך צו האין ענדעױבגען אין נאראקמעי און מענדענצן פון די דאזיקע ״וין, איער מען מאי נײממ, אונמער קײ־ נע אומ־ממענדן, אנגיײפן דעם יסוד. דעם גרונמ־פאימעגן, זייער עקזיסמענץ. אזעלנע אקציעס קעגן דער ײדי-ער מול זענען עלוי צו •ממאיקן די רײען פון דער אסימילאציע און פון אונזערע אויסעי־ אין פרמ פון ״נול־װעזן איז די ײדײמע גאס נאן־ אזוי פא־װאר־ ־אזמ. איז דער חוב פון אלע צו נויען״ יויען און יויען, איער ווארפן רנילות אוײג די מימ מסירת נפ״מ אויסגענוימע ״מולן איז א ״גרייענ־ דיקע עװלה, װעלנע מוז פארורמײלמ װערן. מיר האימן, אז אזעלנע אנפאלן און פאמפלעמן קעגן דער ײדי־ ״מער *דול זענען גליינצײמיק א פארדעקמע־ אמענמאמ אוי־ דעי־ גאנצער יידי״דער קולמור ננלל און דעי׳ ײדי״מעי לימעראמור נפרמ. סיקומען אונמער״גייפמן פון א *50 ״דײפמ״ממעלעי, ז״מורנאלינמן און נלל־מועי פױ פארײן פון ײדישע ליטעראטן אוז זשורנאיװייסטז איז װיל־־יבע אויר- דעי לעצמעי זיצונג פון פאײין פ־ן ״דײמע לימעידמן און ז־מורנליסמן אין װילנע זענען א״נשמימיק אנגענומען געװארן די פאלגנדע (ױיי) יעזאיוציעס: 1) דעי״ פאי־ײן פון ײדי״דע ײמעראמן און ז״דורנאליסמן אין װיל־ נע ד־יקמ אויס זײן ״מאיפסמן פ־אמעסמ קעגן די װיידע אנפא־ן פון די איאנע־ אוי? דעי פ־ידלענער ײדײסע־ נאפעלקע־ונג אין א־ץ״ײסראל, װי אייך קעגן די אויפהעצעי פ״ן די איאני״מע מאסן, און נאזונדעיס קעגז דע־ ענגלי״סעי• אדמיניסמ־" ־ע איןא־״ךי״מ־אל, אוי* װעלנע־ עס פא־מ די אחײוח פא־ די נלומידע גע־סעעני״דן 2) גלײנצ״מיק פיאמעסמײמ דעי פארײן קעגן דעס מ״־ל פון דעי ײדײמעי פיעסע א״ן פוילן, װעינע נוצמ אויס די מיאגי״מע איץ־ ײדראי־גע״סעענײדן צו אן אומדעייאזנא־עי העץ־קאמפאניע קעגן דעי ײדי״מער װדלמלענע־ ״מוי. דעי פא־ײן פאראוימײלמ דעס ני״ממאנ״דמענדיקן מאן פון דעי פא־ ־עמיק אין דעי היגעי און וואר״מעװעי יידײמער פיעסע, וועלנע מיאגמ אפמ א נא־אקמעי פון פערזענלענע אנפאלן, װאס עס דעינידעײקמ דעס נױוא פון ײדי״צן געדױקמן וואימ. פאי־רואדטדנג פ.ין פאר״ן פ.ין יידיידע דיטעיאצן יאון ז־־ורנאדיב־ן אין װידנע. פארלאג ״נײן קילםור*, װ><רשע שוין דערשינען!!■םער באגר ברונא יא&יענסהי כ׳פארברעז פאריז ײדיש: ש. ר. ש;יידערם*ן סרײז 4 גל. — נײדע בענדער 9 גילרן כ .36!ז1גן11ס״יסא ,״גץ 1|וזא #״יס1א. שלום #שם ענטפעד דעד ײדישעד שול־אדגאניזאעיע אין די פא־יקע גומע־ן ״לימ. נלעמער״ האנן מיר גענראנמ די ״םאיפע רעזאלוציע קעגן *מלום אש, װאס איז אנגענדמען געװאין אויף א סימינג, װעלמ-ר איז פארגעקומען #ין װאר״גע. ״מלוס א״מ האמ זיך גע־ װענדמ צו דער צײמ״א מימ פא־גנדיקן בי־ײו: ״גדד־מע הערן! איז גערופ; פאיזאמלונג, צעניער פון דעי פא;י איגאניזאצ׳;ר פו ר פא־ •רעזאלוצי ימען א פא־דא: פא־א פ־אג־א: אז א פא־נא: אויה א קעגן דעס אױײ פון ײ־־יא. און ״סול־א־גאגיזאצי־ װארן אויך אנג איך װײ װען און װו בי אײ־ װײסמ װוי די ־סולן, װעיני ״ממיכונגען; נא: פאימ^י־פײע־ װילן דוינדיס אויפד־יקן אוי־ די *מו־ן. און װאס איך חא־מ פא־ ־מעד־עך, — דאך גי״ינ איך אין עי־ענן אינסמינקמ פון אידע־ אליסמײמן ײדי״מן לעיעי און יע־עײן און איך האלט די ״דײמע ימול פא־ א װינמיקעי נאציאנא־ע־ איננמימוציע, װעלנע כען נאדא־ג אונמעי־ *ממיצן. איד האנ זיך צו־ינ דעס ני־ממ אפגעזאגמ פון קײן ימוס אינעס װאס איי חאמ פא־לאנימ פון מי־ הױח וװ איר האמ ימוין די יעזא־וציע אגגענדמעז אין נײזײן און מימ דע־ חכנמח פון די ימוי־מוע־, װע־נע װ״סן װעגן מ״ן מעמיק״מ פאי די ־מולן, אזוי װי אין דעי *מפיץ פון דע־ *מו־־ארגאנײאציע. א־ס אי־ פא־זיצענדע־, יממײמ א מעגמימ, דוע־נן איך הא־מ פאי נײממ פ*ניק (צ״־ינ ז״ן ענגץר םארמ״א״מק״מ און צו־ ײנ זײן אדמדע־־אזנא־ע־ אױיסמ־עמונג נעת די לעצמע מי״ויע־יקע נלויז / ראמ ן אינ־ ־א־גא־ זעגען ו־זאד־;צוזא:;ימאגמע־ פ־אמענמ־פ: א״י־געימעענײמן, ו״ען ע־ חאמ זיך נײממ נאג ז״ן םײנ־נג װעגן די גדמעעגײמן — צו װאס ־ענמ — :א־ ע־ חאמ מי־* נאלײדיקמ אין מענמ א גא:ץ פא־ק, װאס איז קעגן יעדן ך סמינקמ> צו זײן דעי פא־זיצענדעי נישמ :אי אינסמימוציע. נא־ אפי־ו פון א יידי״מעי• דע װי די *מולן פון ײימ״א זענען״ — דעיקלעי דע־מאנמע פעיזענלענק״מ װעמ *ממ״ן אין דע ניזאציע, א־ס פא־זיצענדע־. נל־זמן די חנרי געװען און חאנן אגמ״־גענומען אין דעי ד; ), איז זאיצ: איז ז צוזא: 'א א: ן גאנצז פאי א םארלאג ב. קלעצידן ידילנע ל. טאלםטאי אננא הארענינא 4- ב ע נ ד ע ר ןן-*ןי־ 1300 זייםן. *רײז 32 ז״. הױ*ש־**רקױף ק***. .בייער• ד*רשע. פארראג ב. קקעצקץ װ&ו-םע. ערעזמ דעריעינעז■ אביהם רײזעז נױ־יאדהעד נאװעלז .ני־ע, נאך אין ערגעץ נ״עמ נערדוקמע) פר״ז 8.80 ניאח אדיעס: קאאפ. ״ביכערי,, נאיעװקי <-א