Literarishe bleter · 1929-09-20 · 38 (20.9.1929) · p. Seite 752

?'סער&רישס בלעסער ג?ס. 58 (!28) דיס 152 9 ו ו א ך םט$םטר אזן קןלסור ןןןן דערײײל ייעין מיר גארני־הט װעגי א ײדייב־דראמאטייצן בײאכײןר אין ךןאריצע. ,.-•;*ז זאגע/ אז די ״װילנער ציופע״ װעב, א כברא,?ארברײבן אין דעמבערג, און װאר״טע װעט זיך קוײקן אין ״עריזעוש״ מיט פארפוילײטבע יידײסע 9יעסעס. — דערװייל *גפילם אין קאמינסקי־טעאטעי א געמײסטע טי־ופע פון א2ע- רעטע־ און דראכע־אקטיארן מיט א גאכט פון אמעייקע נאי־יס אויערנאך. די עי״דטע אויפ־ פירונג — ״סאנין״ פון ארצינאטעװ. — אין ,״סקארא״ גײט אלץ ״אזאזערס״ ,,הא2ראי מײ רענן!,, םיט ארא ליליכ און װ. גאדיק אין דער *טפיץ. מעגלעך, אז זײ ו עלן אויפטיעטן אין א;ײעס עדאגדאס. און װאס איז םיט ,,סקאלא״ אוי;* דעש נײעם סעזאן. סודװז! געהײמניספורע סודות! ןןןן אט איז פרץ היר״טנײן דא אין פוילן. האט װאפער סיאיז ײדי״ג טעאטער געפדװומ אויפנוצן די געלעגנהײט און צוציען אים פאר אן אויפפירונג פון זײגער א פיעפע׳•.׳ ןןןן איגגינן הײנט זיך אן איבער דער םרא־ װינץ א טורנע פון דער נאקאגטער ײדי״גער ארמיפטין אידא קאמינסקא. דער רעפערטואר — נאך נישט נינע ײע, אויף דער ײדי״טער *ין ני די ־טטענ־ נל — געשפילטע פיעפעפ. אין אנפאמ ארםיפםן פון ״ײיקמ״. דיקע נאקאנטער דער פארגאנגענע װאך איז 1111 ײדײ-ער ארטיפט און רעז״טיפער, דער גריגדעי פון ״װיקט״ זיגמונט טורקאװ אפגעפארן פון װאר״טע קײן נערלין, װו ער װעט זיך װידמע־ נען דער ״טטודיע פון דער מאדערגער נינע און קינא־קונפט. ןןןן אין דער אנװעזנה״ט פון גי<: אקטיארן איז פארגעקומען אין נוענאפ־אײרעפ א פאר־ זאמלונג װעגן גריגדן א ײדי״טן ארטיפטן־ פארײן. נאך א נרײטערן מײנונגס־אויפטוײט איז נא״טדאסן געװארן צו גײנדן אן אקטיארן־ פארײן. עפ איז אויסגעקריבן געװארן א פאר־ װארטוגג פון פאדגגדע 7 מיטגלידער: נ. קרינ־ גער, ״ט. ראזענטאר, ״ט. איריפ, נ. נערדיט״טעװ־ פקי, י. ראסמאן, נ. פאלעפאדע, מ. ״טװאדץ. ןןןן דאפ אסעריקאנער ײדי״טע מאריאנעטן־ טעאטער הײנט אן די טעג די גאפט*ט5ילן אין 2אריז. דאפ טעאטער פירט מיט זיך אן אײגענע ניגע, דעקאראציעס און קאפםױמען. דאפ טעא־ טער איז א נײער אויםטו אויף דעפ גענימ. דאפ טעאטער ״טטײט אוגטער דער קינסטלערי״טעי• לײטונג פון די צװײ נאװופטע מארער יאפר קאטלער און זוני מאור. ןןןן מעגרע־ אז יאנאס טורקאװ װעט פאר־ נלײנן דעם פעזאן אין װירנע, וװ ער װעט אנפירן מיט א קינסטדערײטן טעאבעי און מיט א ד־אמאטײטער סטודיע. ןןןן א. סאמנערג איז ארויכגעטראטן אין מאנטעװידעא מיט גרויפ ערפאלג. ןןןן די העירעי״טע ״הנימה״ הוינט אן צו גאפטרארירן אין איטאליע, אין נעאפאר, רוים. דערנאך פארט די ״הניכה״ אין דער ״טו^ײץ, און ״טפעטעי קײן דײט״טלאנד. ר ע 7. א ך צ ו גע״טטאינן דער נאװופטער לעטײטער דיפטער י. ר א י נ י פ דעי־ דינטער איז אין 20*19 גע־ װען לעטײטער יילדוגגפ־מיניסטעד. עד איז גע־ װען א פיײנט פון ײדי״ט. הײ־יאר האט עי־ יאזוסט אר״ן־י״טדאר. ןןןן די ײדײכע יינריאטעק אין קאיעליט״ט. .,קולטוי״. א*ז אומגעקומען יעה דער *טיפה אין דעס ״טטעטר. 909 ניסער זענען פאינרענט געװארן. די פאיװאלטונג יעט מיטצוהעלפן אויפצו״טטערן פונסנײ די נינריאטעק. דעי אדרעס פאי געלט און ניסער: -סא .^ס^ 11020סזס>1 ,^)1^חץז0 .1>1121<>ז£סז\\ ןןןן אונטע־ דער רעדאקציע פון ״ט״ס יאמאן און גופטאװ פעגאל הוינט אן*צו דע־״טײגען אין נוקארע״טט א הוד״ט־ז׳טוינאל ״ירעצ״ר פא־ ליטעיאכװר, קריטיק אדן יייליאגראפיע״. דער הויפט־צװעק פון דעם ז״סורנאר װעט זײן ארײנצונרענגען קײן רומעגיע דאס ײדי״טע נו־ די רעדאקציע האפט עס צו דעיגרײסן דורך נינריאגיאפי״טע נאטיצן, רעצענזיעס׳ קייטיק, אפהאגד־ונגען״ רעפיאדוקציעס פון די אײגינע־ ןןןן די מיטאינעסער פון נױ־יאיקער ״טאג האנן געפײעיט דעס 0<־>־געבור:טאג פון זײער קאלעגע אלטער עפ״טטײן. ןןןן אין דוילנע איז פאיגעקומען א קאל״;ק־ טיװע פא-לעזונג װעגן רעמארקפ בוך ״אויפן מערנ־פיאנט קײן נײעם,,. סיהאנן זיך נאטײ־ ריקט זיסן רײזען׳ מאקם עריק און *ט. דרײעי ןןןן אין די ײדײטע ז׳טורנאליםטי״טע קרײזן אין נערגיען װערט איצט דענאטירט און >ױיך געגיײט דאם דער״טײנען פון א ײךי״גער גיע•.־ רעבער צײטונג אין נערגיען. נאר אײן װין ־טטײט מהוץ רמהנה פון ײדי״טן װארט. ןןןן אויף דער 12־טער פרענארער פעסיע פון דער ײ״ט״א־פארװאלטונג אין װאר״טע איז צװי־טן אנדערן נא״טלאסן געװארן צו רופן או״ף פסה אדער שנועות א שול־צוזאמעגרנ?:־. עס װערט פ־איעקטירט צו פירן די ארנעם פינם צוזאמענפאי אזוי, אז דער לערערשער טײר זײנער זאר האנן א יאזונדערע סעקציע מיט יעפעראט;, װאה זענען נוגע דעם אינערלעבן מצנ פון די ״טולן און נאזונדערע געניםן פלן אונטע־ײבט. דעי צוזאמענפ$ר װעט זײן א בך הב־ פון די 10 יאר א־נעם פון דער ײ־צי א. עס װערט אויך פראיעקםירם, אז דער צוזאמע:־ פאר זאר אװעקדײגן א יסוד פאי־ צוזאמענאר־ נעט פזן דער ײ״כ״א מיט די קרזנה״טע ײדי״סע שול- און קולטור־ארגאניזאציעפ אין אנדעיע לענדעי. צו דעם עװעק װעלן די אלע ארגאני־ זאציעס אײנגעלאדן װערן אויפן צוזאמענפאר, און נאך זײן יטלופ װעט אפגעהארטן װעדן מימ זײ א ספעציערע קאנפערענץ. ןןןן פיאיז דערשינען א נוך פון ױאד מאסט־ נויפ ״גאריציע״, — רײזע־אײנדריקן, וואס זענען געדרוקט געײען אין ״מאמענט״. — עי־ דער״טײנט אויך א נײ נוך פון ױאד מאפטבוים ״פרײע געזאנגעןי/ — לידעי אין פיאזע. פ ו ן ו ו 7,טעראס?ר אק יײק עפארן צו ז א־ג־ יאזענפערד אי ױנה 1111 נא־ נדעה צו עהאט קע. ע־ האט גי אמעי״י ז קי י :א־ :פאינאנד, ראט: קרוביש אין זײנע ז זונ וויזע. אפגעזאגט די : איב;אט מיה און יבן פוידן אינג עײק פארלאזט מאקס 1111 אײנע־ קײן מינפק. ־ט פאי זעז■ - א -ײ טטעיע ע־ די שײפט־ אויסי 011 א״ז אויך א ײ״טא און מנחם נאי *װיק י' ה. ־אנאי א־ויםגעט־אטן פון דער ״פ־ײהײט״ פאי איי *טטעלונג צו די פאגראמען אין א־ץ־ י״ט־אל. ןןןן װי די יט״ א סעלדעט, א*ז אויף א פא— זאמרונג פון פי־״ן־׳דריי־ע־־־פאי־ײן אין :ױ־יא-ק מיט א מעי־הײט שטימען נא״טיאפן געװא־ן אויפשריםן די ״פײיהײט״־מיטא־נעטער פון פארײן. דער נאש־ופ איז נוגע <:ו ריטעראטן און זשוינאריסטן. םיטארנעטע־ פון ״פ־ײ־ ןןןן פאײקע װאך איז פאיגעקומען איז װיל־ נע אן ארגעמײנע פא-זאמלונג פון דעס ײדישן פען־קלונ אין װילנע. :אנדעם, װי עס װע־ט פען־קרונ ז. קארמאנאװיט״ט, נאגײפט דע־ פאי־ זיצער זלמן רײזען דעס נײגעװעזענעס גאסט ז. ײײנפע־, דעם מיטגריד פון דעם ײדישן פען־קדונ אין נױ־יארק, און גיט אפ אן אויס־ פיי־עבן נא־יבט פון דעס פען־קאנגיעס אין װין אין פון דע־ טעטיקײט פון דע־ ײדײטע- רע-עגאציע דאיט. דעם נאײבט דערגאנצט נער הא-אװיץ. עפ װע־ט אייגשטיסיק אנגענומען די -עזאלוציע פון ד״י מאקס װײנײיך אויסצי־ דייקן דעס דעיעגאט פזן װילגער ײדי״טן פען־ קרונ ז. יײזען דאנק און אנערקענונג פא- זײן *ט־יהוה אין דויץ. אויף דער זעליעי־ זיצרגג האט ז. װײנפער אפגעגענן א גרום פונם **די״טן פען־קלונ אין גױ־יאדק. דעי־ עולם ריאט סיט גרויס אינטעי־עס אויפגעהע־ט דעם נארינט פין דעס דיבטעי. צולינ דעי־ דעקאכפלעטירוגג פון דע־ פאי־װא־טונג, איז אויסגעקלינן גע־ װא־ן א נ*־ע פארװארטונג — זלמן רײזען, משה שאריט, ז. קאימאנאװיטש, נפתרי װײניג ד״ר מא: ה. איז 1*20־יארי ןןןן אין צוזא: ־איקא ־אפעדיא;רונא אויפפירײ איבערזי אג־אפ איז פא־ז־ :יז אי;אי״ן• ןןןן דאס צװײטע נוך פון ד״ר י. ציננערגס ״די געשיבטע פון דער דיטעראטור בײ ײדן״ ךע־שײנט אינגיגן אין ״טאמאר״־פארדאג. ע־טער פון 04 יאר איז אין ריגע ג ח ם ן ם י י ז י? וווו אין