Literarishe bleter · 1929-09-06 · 36 (6.9.1929) · p. [Seite]

זעקססער י^רג&נג $רײ/ 60 גר#שן ע־ײס־ק 6 1929?*טעו־אר־טזע —ףךץ^ףףך א״זסםר־דפע *■^־# װאעעיו־בנזפאר פאז־ידאג ^קקעעקי^תאר־ש^ 36 טעאטקדאוץקונםט י א נ א ס ם 7 ר ק א 77 / 77 א ר ש ע דיי ^קעמפעד״ פאד ײדישעדקולטוד ד־<וכ ײד־׳ע געדרוקטע װארט, :אר גראד ־יד״עע פ־עכעכ נעיספירע א.יױ פוי?ייע'.י1... איך האהט עם פאר א װי׳ן. איר קוטט צו דער ״אנטניקטיקער״ אױםפירוננ, אז דער ײדי־ יטער טעאטער יעבט איצט איבעד א יעטארק; קריזים, אז די ירידה פונם ײדייט; טעאטער איז טאקע באדויערנכװערט און איר װאקט א־ם טיט פארנעניג; טיטגעהאיפ;... זיפצ;, אבער... מ. פריעהענדער ערײבט, אז ער איז אי; עני; ״ײדי־ע-טעא- טער״ נייטט אזוי פעםיטיםטייט, װי איך, װײק?ויט מיר עפו; װאנע; איז דאם געדרוננע;?—י. מ.) קוטט אוים, אז אויב אי; דער נרעם- מער ײדיעער קהקה איז ניעטא קײ; ײדייט טעאטער, איז דאך א סים;, אז מען נויטיקט זיך נייעט אי; אזא טעאטער. הי ט. פ. הא?ט, אז דער ״צ״טװײקיקער טיסערפארג פונם ײדייט; טעאטער אי; פוי?; איז א צופעייקער או;?אזט זיך באזײ- טיק; ןװי אזוי?—י. ט.). ט. פ. ג?ויבט, אז א ״ײדייט-פויהייע טעא- סער״ װא?ט גייכט געבראבט קיין ינזאד; דעם ״ײדייכיכטייכ; טעא- טער״;א נײע דעפיניציע]—י. ט.), דער ײדייע-פוי?ייטער טעאטעד װא?ט איפ נאך פיטנעהא?פ;״. טארק ארג׳טטײ; אבער געפינט די םיבה פונם קריזיכ פונם ״דייט; טעאטעד א םך ״טיפער״, או; עד הא?ט, אז אי; דער ירידה פונם ײדי׳ם; טעאטער זענען ׳םו?דיק ״קודם-ב? די ײדייםע ארטיסט; א?״ן״. ״צו?יב זײער רעפעדטואר ןמיט װאם איז ״טירע?ע אפרת״, אדעד די ״עחיטה״ געיעפי?ט אי; ייד״נ; טעאטער, נאך ציריק טיט א טצ יארן ערנער פון די זע?ביקע פיעסעם אי; א״ער פוי?י׳םער א־בערזעצוננ או; פוי?ישע אויפפירונגעך׳—י. ט.), צו?יב זײער אדט •םפ'?;״ און בכ?? ״איז זײער גאנצע קינםט?ערייםע היעגה געב?יב; כטעט די זע?ביקע, װאפ טיט צענד?יקער יאר; צוריק״ א. א. װ... פו; ײען א; הי ארנ׳םטײ;? צי פון ראן א;, װאפ איר האט נייצזט נעפונע; קיץ ״אפואיז י אינם ײדי׳ם; טעאטעתי װי?אננ איז — רערטאנט זיך — װי אזא טעאטער-קענעד, װי באי-ז׳םע?ענםקי האט גע׳עריב; אין ״קוריער פאדאנני״ ײענ; ״ארט ׳םפי?;״ פו; ײרי׳םע ארטיסטן אין ״ײי?גער טרופע״ץ װי?אנג איז, װי אזא טעאמער-קענער, װי יא;?ארענטאװיטים האט גערערט װענן ״ארט ׳גיפי?;״ פון ײדי׳צע ארטיםטן אין ״װיקט״׳.׳ װי?אננ איז, װי פדאפעפאר ט. םינקא האט אין קראקעװעד ״טיעאכ״ נעעריב; װעגן ״ארט ׳טפי?;״ פון ײדי׳טע ארטיםטן אי; קראקע׳■ או; שיפטא;-. און פארװאם האט זע?װעראװיט׳ם גע׳טיקט זײנע •םי?ער ןפו; דער ט?וכה׳םער דראטאט״עער יטו?) אין ײדיים; ״צענטראדי-טעאטער ארײן? — כדי זײ צו?ערנע;, װי אזוי טען דארך יםפי?;... איז דאס אײך נאך װײניק? ט״ן ארטיק? ״ײדי׳ש טעאטער א; ײדי׳ט״, ײאס איז געדרוקט געװע; אי; די ״?׳טערארישע ב?עטער״;נוס. צצ), האט, ט׳עטעות. נעטראפן אין םאטע פינט?. אין א רײ צײטוננע; איז דער ארטיק? ציטירט נעװאר;. עם אנטװיק?ט זיך ארום דער פראנע פון דעם ״״רי׳ע-פױ?י׳םן טעאטער״ א ה״פע פא?עטיק. איך װי? זיך דא איצמ אפיעטע?; נאר אויך צװײ ארטיק?ע;, אויױ דעם ענטפער פון טארק ארניםטײן ״װי איך זע דאפ י (״?יט. ב?עטער״ נוט. 36)) און אויך דעם ארטיק? פון ט. פר״ס?ענדער (״נאיע פ׳עעג?אנד״, נוט. 40״). און כאטיט זײ נײען זיך טיט צװײ פאריםידענע װענ;, טרעפן זײ זיך דאך צונויך אין אײן ריכטונג און פיר; צו אײן און דעם זע?ביקן צי?: (?ויטן כ??, א?ע װענ;, װאס פירן צום צי? זענע; כ׳ער) צום ײדי׳ט-פוי?י׳ם; טעאטער. די צװײ ארטיק?ען װע?ן מיר פאר?ײכטער; טײ; אויפנאבע, זײ גיב; םיר א מענ?עכקײט צו באנוצן זיך טיט זײערע ארנוטענט; און מאטעריא?;, א?ם ענטפער אויך ז״ערע טענות. קודם-כ? דער ארטיק? פון טארק ארנ׳טטײ;, װע?בער — ײי ער ׳םרײבט א?ײן — האמ ״גרויסע פאררינםטן אינם קאטך פאר אנערקענונג פון דער ײדי׳ג־ער קו?טור״. אבער... — װי אזוי זעט איר דאם, הי ארניםטײ;? איבער?״ענענדיק אײער ארטיק? טיט אײניקע מײנע ציטאט;, נעפין איך דאך נישט קײן אײן װארט װענ; עצם-ענין. איך זע ני׳םט, װי אזוי איר ״זעט דאם״? איר טאנופו?ירט אזוי דיפ?אטאט״ע, אז סיאיז אוטמענ?עך ארויםצונעפינע;, װי אזוי איר ״זעט דאפ״... ט. פרי׳ט?ענדער איז ׳עוין אין דעם פרט אויפריכטיקער ער זאגט כאט׳ט אפן ארוים: . טע; דארך ׳טאפ; א ײד״ם-פוי?״ט טעאטעח איר אבער ג״ט מיט אן ארוטװענ. דער רעזו?טאט א־ז דער זע?ביקער. בײרע װי?ט איר, מיט א?ע מיט?ען, אפטיי?; דעם ״ײדי׳ע; טעאטער״ פונם ״ײדי׳םן מעאטער אויף פוי?י׳ט״ או; נעבן זײ צװײ באזונדערע פיזיאנאמיעם. איר זאנט, ח?י?ה, גי׳שט, אז דער ״די- ׳טער טעאטער איז (דערװײ?!—׳. ט.) א; איבעריקע זאך. נײן, איר אנערקענט אפי?ו זײן עקזיםטענץ-בארעכטיקונג. טיטן ״ייד״ע-פוי-?י׳םן״ טעאטער זענט איר גאר אוים; צו טון א טובה דעם ״יידישן טעאטער״. איר הא?ט, אז ײדי׳ש טעאטער נע׳עפי?ט אויף פוי?ייש קאן ברעננען ב?ויז נוצן דעם ײרישן טעאמער, און איר װי?ט ג?ויבן, אז ״אזע?כע פארשטע?ונגען (ײדי׳ג־ע פיעםעם, נעיטפי?ט אויף פוי־?יש — י. ט.) זענען נאך אימ׳טטאנד אויפצוײעקן בײם עו?ם אן אינטערעם און נײגעריק״ט צו זען ײדישע פיעםעם ״גע׳טפי?ט דװקא (? — י. ט.) אויך ײדיש״. ״און דאם קאן נאך״ — װי איר טײנט — ״צוריקברענגען נישט אײנעם צו ײדישקײט בכ??״... נישט דער ײרישער טעאטער, נישט די ײרישע שו?, נייגיט