Literarishe bleter · 1929-07-26 · 30 (26.7.1929) · p. [Seite]

זעקססעד יז^דעענע סדײ/ 60 גר$שן פרײסיק 26 ין?י 1929 ײײןריטזנן )??וסםדידםע װאכנשדיפם פאד יליםעראכזוד 1■ םןןאםפדאוץקונםם ב״יזבךיד ב״קקעעקין״וזארשי( פארידאג $ ר ש ע ג א ל ס ו ו א ר ט י 7 7 לןײן אידעאא, װאם אעכט א; ציא און א; זין אהו־ז דעב אײנעצ; ײא? ײער באזיצן, ײאם נוער פארכזאג;. יהיפוך צו בערנאדד ־באו באנוצט גאיפײארטי א יםםיאן נע־ נײטרעך-־עפאטייען טאן. כרי צו טרעפן אין סאטע פינטר פון עננרייטן אריפטאיןראטײט; דז־עאן בוי ׳שוין ז״ן ער׳טטער ראטא;, װאם ט-־אגט רעב נאטען ״אוײ־ עננ- ראנדם פאריזעער-אינזר״, באװײזט עס בורט. זײן נאנץ ריכטערי׳ט ׳עאפן איז א ׳עארפע אפרעבנוננ בו־ט דעב קראב, פון װערכן נארט- ײארטי ארײן ׳צטאטט און ײערכער איז ברינר און טויב פאד ר־ נײע דעטאקראט־׳ע און באציארע פארערוננען פון רער צײט. זײנע דראטען ״די זיריעדנע ׳טאכטר״, ״ױבטיץ״, ״דער טענט״״־ פריינט״, האבן נעהאט נייעט במיז אין ענגראנר און אויך ארע אײ- ראפעי׳עע בינעס א קאראםארן דערפארנ, — נאר האבן דורבגע״״־ראגן א ײענ פאר דער נ״ער רעאייםטי׳ע-באצ־ארער רראטע. א גרו־ם נעיעעעני׳ע איז אויך נעװען ז״ן רדאטע ״קאט־״, וװ גארםװארטי האט דער ער־טטער נעײאגט ארויפצופירן אויך דער ענג- רייעער םצענע רעב ׳עארפן קאנפריקט צײי־ען קאפיטאר און ארבעט. טיט דרײ ־אר צוריק האט גארםװארטי פארעפנט־רעכט זײן ״ר}!- יאריטעט״, די טאדערנע ׳עײראק-דראטע פון טט-טן;ארהונדערט, ײו דער דיכטער ־בטערט ויך אוץ־ דער וײט פון ערליכן און ראבוםמן ״ד קעגן דער היפאקריטי׳עער ענגרי׳כעד אדיבטאקראטיע. די רראטע האט ארויםגערופן אזא יעטורם אין דער ענגרי׳צער ״הויכער״ נעזער- ׳עאפט, אז טען האט גארםװארט• ׳ציער ני׳עט נעהארמן בײ באי- קאטירן. קיינער פון די הײנטיקע ׳םריפטשטערער קען ני׳עט אזוי דורך- און-דורך דאם רעבן פון דער עננרי־בער ״הײ-רײך״ ײי נארבװארטי. און טיט רעכט רופט איב טאטאם טאן אן ״דער דיבטער־״״־ער היםטא- ריקער פון ענגרי׳ען בירנערטוב״. אונטער זיין קינםטרערי׳םן טיקראבקאפ נעטט נארבײארט־ ארונטער די נאנצע ענגרייכע נעזער׳עאפט, — גארני־בט װערט פאר איב פאדהויק, אין רי באהארטנםטע װינקערעך פון רעבן רריננט ע־ אר״ן — און ברענגט עב אונז דעדנאך א־ויב נערייטעדט און בא- הויכט פון זײן טענט-״רעך-דיכטערייצן אטעב אין זײנע װערק עב איז א טעות צו ט״נען אז םאציארע דיכטער זענען נאד רי, װאב ׳טירדערן דעב פרארעטאדיאט, דעב נעפ״ניקטן און נעפראנטן, די נויט און פארביטערונג אין די אונטער׳בטע פארעטויסענע ־■״ייכט;. באציארע דיכטער זענען אויך <און נ־יעט נאר ״אויך״) די, װאב ררינ- גען אר״ן אין ד• םאראנען און פאראצן טיט רעװארטן אוטרו, װאם י. ה א נ י ג /7 7 דזשאן אין צוזאטענהאננ טיטן ז-טן קאננרעב פון די פען - קרובן, ײאם איז פארנעקו- טען אין װין, איז דער נאטען דז׳טאן נארם- װארטי ז״ער אפט רערטאנט געװארן װי דער פירער פון דער אינטעדנאציאנארער *עריפטשטע רערי״צער פאראײניקונג. דז״עאן;ארהװארטי געהערט איצט צי יע:ע גע־ צײרטע גרוישע דיכ־ טער פון אײראפע, װאם באנוגן זיך נייעט ברויז טיט דיכ־ טערײ *טאפ;׳ נאר נעבזען אויך א רעבע־ יזי*׳ ו*4-״ר* א••*, ריקן אנטײר אין פאריטי׳ט-קורטורערן רעבן. צוזאטען טיט בער- נארד •־״־או און ה. נ. אוערס — ׳עאפט נארםװארטי דעב דרײבונד פון דער ־עדיפטיעטערער־׳עער רעפרעזענ- טאנץ פון נרויס-יריטאניע;. ׳עאו איז דער םאטיריקער דער אפיעפעטער און אפראכער פון עננרייטן (און ני־עט ברויז עננרייע) פיריפטער-און-פאדיזעערטום, ה. נ. אוערם איז דאם אינטערעקטוערע געװ־םן פו) ה״נטיקן עננראנד, און רזיכ־אן נארםװארטי איז די פארקערפערוננ פון טיך-טענט׳ערעכער הע- רא״טקײט, פון ־םטיק פאטאם פון גערעכטיקײט און פראטיקער ריבע צוב טענט׳ב־רעכן טי;. ארײן א זון פון אן ארטער עננרי׳־״־ער אריסטאקראטן-טיטפחה— ׳עירדערט ער אין זײנע װערק דאם הײנטיקע עננרי׳םע פאטריצערטוס, די צעפרעםענע פונם צאן פון דער צײט, די אפי־״־טארבנדיקע ענגרי׳־״־ע אריפטאקראטיע און דאם טעטפזיניקע בירגערטוב, װאס האט ני׳עט