Literarishe bleter · 1929-06-05 · 27 (5.6.1929) · p. Seite 519

1ײם 519 ל'םסר$ר'ש$ ב?3םסר 012. 27 (270) * װײטע און מיט א ׳עפרוננ אמעיוגעסראגן דאם נאענטםטע אין דער אוטענראעכק״ט. און װי :#נרער׳ט און אײננארטיק אירע פארנין״כן זענען: ״טרויעריק, װי טשערעט, צארט, װי די נעםען פון נצומע ןי׳. ״גײםט םינםטער דורך מיר, װידיקעהפוןטוי ט״. ״טראמפאען דורך םיר, װי דורך א טונקיצ הויז״. ״זיך אויס- װיקאען םון... נאכט, װי א נעפ5 פון נ עפצ, װי א נאכט ם וז דער נאכט״. ״דאם אאץ איז װײט שוין אװעק... װי א פאר־ כשופטער ברעג אין זוניקן נעפ ל״. ״װ י ד ע ר ר י ח פ ו ן ם ר י ש ב ר ו י ט איז יעדן פרימארנן אין אאע נאםן און ׳פטיבער דײן גוט־מארנן״. און ״צום זיננענדיקן ים האט די שטאט װ י מ ־ ט א זײדענער שאעפ גענידערט פון טויזנט מירמאנע טרעפ״. 3 פון אננא מארגאאינם אידער װאקםט ארויפ א מענטש, װאפ אעבט אאץ איבער שארװ און אינטענםױו. און דערפון די ברײטע גאמע םון נעםיאן: פון דער ראפינירטםטער איבע ביז דעם בארבא- רישםטן האם. טיפע הכנעה און טראציקער ׳טטאאץ. באװונדערוננ און בטוא. אויפגעברויזטער דראמאטיזם און בארויקטע רעזיננאציע. העראישע געװאגטקײט און כמעט קינדערישע שרעק. די שרעק האט גרויסע אויגן, זאנט דאם װערטא. מיר איז אומבאקאנט נאך אײן ײדישער דיכטער, װאם זעט אזוי פיא אומנעהײערע אויםטעראישע זאכן, װי אננא מארנאאין. די אופט איז בײ איר ממש באפעאקערט מיט קאמארן, מיט ,*נוטע״ טײװאאים און ״איבע״ מאנםטערן. כאים, װענט, ה״זער, נאםן, בײמער און װאאקנם — אאץ װערט בײ איר אעבעדיק און אאץ נעמט אן אויםטעראישע נראטעסקע גע׳טטאאטן זי צו שרעקן. אן אומרײפער פאעט װאאט בײ אזא שארך־איבעראעבן נע־ װען פוא מיט װיאדן נעשרײ. דער קינםטאער אין אננא מארנאאין דעראאזט אבער נישט דעם נעשרײ, נאר זי אגטפאעקט א־ם צוגאײך דורך א ביאר. אמאא װערט זי נעשטרויכאט. באקומט זיך טאקע א גע׳שרײ, װאם פאםט איר אזוי װינציק. װי בײ אאע פאעטן, זענען בײ איר שטרויכאונגען בכאא נישט קײן זעאטנהײט. אמאא פעאט איר דער פאםיקער ריטם און אמאא איז דער גראם ממש אן אומנע- אומפערטער. אט האט זיך נאך פארװאאנערט בײ איר אין אדיעק־ טיװן די דײטשמערישע ענדוננ ״דע״ אנ׳טטאט ״דיקע״ (איבנדע, װײנענדע, שטארבנדע א. א. װ. אנשטאט ״איבנדיקע״, ״װײנענדיקע״ א. א. װ.), און אמאא װיאט זיך איר מיט נעװאאט אדײנפאקן אין א איר אאץ, אפיאו װאס דאס איד װיא נישט און קאן אין ז־ך ני׳טט אויפנעמען. אבער דאם זענען אאץ קאײניקײטן. װי פארדארטע צװײנאעך אויך א אעבעדיקן בוים. זײ זעען זיך אן, האבן אבער נישט קײן בא- טרעך. און אין דער אםתן, װאם פאר א באטרעץ האבן אאע חםרונות בײ א פאעט, װאס טראגט .אין װאכן נעמיט א״ערע שטימען, שמ״כאען, נרימאסן, װי מען טראגט אויןז די איפן א איד, װי אויפן פינגער א קאםטבארן ריננ.״ן נױ־יארק, 2 ױני. - סארלאג ב. קלעצקין לעװ טאלםטאי . 32 זל אננא קאראנינא 4 סײלן . . 10 ״ די קרײצער ןןסנאסא א. א. הױאםיפארקויף: .23 ,3<52311?3 "־0/161/*£״ װאאט ארויסנעװאקםן פון אנדערן, װי אײנם װאאט גישט םעגאעך געװען אן רעם אנדערן, און אאע ררײ׳צוזאמען האבן זײ דא אין צען שורות נענעבן דעם שענםטן און טיפםטן אויםדרוק צו דעם, װאס די פרוי םון אאע דורות האט אין איר באוט נעפיאט צום םאן. ארער נעמט דאס איד ״פוא םיט נאכט און נעװײן״: ג• ״א ׳*ווייגז פאוצים און טין* יווישן אונז ג״דן, ווי א געםוםליםער בריוו םיםן אנזאג עון שייח. ײי א זינקנדע שיף. א שווייגן אן א בליק, אן א דיר, פול םים נאכם און געוויין גװישן אונז ביידן, װי םיר װאלםן אליין *ו א נן־עדן פארשליםן די טיר." (ז. 28) װאם פאר אן א״ננארטיקער װונרעראעכער פארגאײך: ״װי א צעטוםאטער בריװ״, און װי דערשראקן אפגעהאקט דא איז דער ריטם ביז צום םינאא, װאם װערט םאררונדיקט מיט א נאכקאאנג פון רעזיננאציע. רעזיגנאציע ניט נעהויבענע פשטות צו ״מארים תפיאה״: ״גאט, הננעהדיק און שטום זענען די װעגן. דורכן פייער פון זינד און פון טרערן פירן *ו דיר אלע וועגןי איך האב פון ליבע געבוים דיר א נעסם און פון שפילקיים א םעםפל. איד בין דיין היטערין, דינםט און געליבטע, און דיין פנים האב איך קיינמאל נישם געזען. און איך ליג אויפן ראנד סון דער וועלט, און דו גייםט פינםטער דורך םיר ווי די שעה פון טויט, גייסם ווי א ברייטע, בליצנדיקע שווערד. (ז. 105) און נאר א פארם-קינםטאער האט נעקענט פארװענדן דעם טאנצנדיקן פערז־םום, דעם אנאפםעט, אוױי א רײן-עאעניש איד, װי ״מארי און דער טויט״, און דאם איד זאא נאך נעװינען דערפון. ״םיהאט מארי זיך געזעגנט םיטן ליכטיקן הויז, פאר די ווענט זיך גענ״גם און גענייגט און ארוים. און אוועק אין דער נאכט, ווי מען גייט אין א װאלד, ווו גאטם אםעם איז נאענם און םישרעקם יעדע געשטאלט. און געגאנגען נאך איר זענען פר״לעך און בונט בעטלער און שכור און וואגאבונד. ווי טרויעריקע פייגל, קראנקע פארליבם, האבן קאליקעס נאכגעהיפט. און קרעעיקע האבן פארשעםטע גענענט און זיך די ווונדן פארשטעלט םיט די הענט. און סארוים איז געגאנגען פארבענקטערהייט דער אינגלינג טויט מיט דער טונקעלער םל״ם. '(ז. 113) אבער נישט נאר אין נאנצע לידער איז צו דערקענען דעם פול־ בלוטיקן פאעט און קינםטלער רעם עכטן פאעט קאן מען דערקענען אפילו אין אײנציקע שורות, װענדוננען, מעטאפארן, אדיעקטױון און םארנלײכן. און אננא מארנאלין פלעפט םיך מיט אירע פאר־ נלײכן. םארנלײכן בײ אננא מארנאלין קומען נאענט צו מאכן דאס