Literarishe bleter · 1929-06-05 · 27 (5.6.1929) · p. [Seite]

;עקססעד י^דעענן- פדײ/ 60 גר$שן עדײסיק 5 י??י 929/ דםנןהאדשפ ־רײױיל אי?וסםדדםע װאעשדיפמ פאר יל״םעראמוד■ פזיזאממדאוץקרנםט ^קמעזגקי^מארש^ פארהאג אויפן פען ־ קאבגרעס אין װין (אײנדדיקן אין םל־הפיע?) ארױהגעפירט פון רי אײנענע גרענעצן. בוען װערט צו כיענט׳טז גאײך. מען באקומט טער גרויבן אין די א״נענע כחות, מען טרעפט זיך מיט פאריטט״ער פו• פיא רענדער, ייטעראטור;, װעאבע טאבן- טיט דעפ זערבן װענ, די זעאבע אנטװיקרוננ, און אפטטאא — בײ ערנערע, ׳טװערערע באדינגוננען. אט די דערנענטערונג איז נאך א רויזע, עפ זענען נאך ני־טט אויםגעארבעט געװארן קײ; פארטע; פאר; צוזאטענאעב;, פאר דער קעננזײטיקער היטפעה, אבער זי אאזט זיך פיאן דורך פיר דערענאט;, און איבערהויפט — פון די קרענערע, ׳טװאבערע רענדער און אי- טעראטורן. אין דעפ זינען האט דער זיבעטער פען-קאנגרעפ נאר אוטבא- װופט פיל אויפנעטון, און םיאיז אין רעפ באי-כפק דער פארדינפט פון דער יידײעער דערענאציע. די דערענאטן םונפ ״אאנד״ ײדי׳ט (םםתמא האט נייטט אײנער געבראכן דעפ קאפ און זיך באטיט צו נעפונען אט די טערימאריע אויף דער װערט-טאפע:) זענען געװען רייך אין צאר, ׳טטארק מיט ז״ער ערן-פארזיצער יטלופ איט און פעפט מיט זײער װיאן. די ײדייטע דערעגאציע האט זיך יטטארק אויפגע- טײרט צופ נוטן און נעצויגן די אויפמערקזאמק״ט פון די באװופט- זיניקערע דערעגאטן פוגפ קאננרעפ די הינע װינער םרעפע האט באװנדערם פיר ארט געיטענקט פאר יטירופ איט. און נאך דזיטאן גארםװאדטי (דער פרעזידענט פון דער פען-באװענוננ און פאר- יטטייער פון ענגראנד) איז יטמפ איט דא די פאפורערםטע און גע- אכטעםטע יטריפטיטטערערייטע פערזענרעבקײט. אין פיר צײטוננען זענען נעײען נרעםערע נאטיצן, אינטערװױען און בירדעד פון ׳טירופ איט, דער פאריטטײער פון דעפ ײדייטן פען-קרוב. ראם האט פיר נע- הויבן דעפ פרעםטיזיט פון דער ײד־׳טער דערענאציע. אויך די ארע איבעריקע דערענאטן האבן ני׳טט אדורכנעראזט קײן מאמענט אנ- צורעגן רי דערענאטן, באקאנמ צו מאכן זײ טיט דער ײדייט- באװענונג, מיט דער ײדי׳טער ריטעראטוד און מיט דעפ קאמױ פא־ ײדייט אין פאריטײדענע רענדער.—פאר פיר דערענאטן פון רוטעניע, אוננארן, דײט׳טראנד, טיטעכאםראװאקײ, איז עם געװען נאר א נײעס. און אט די אנרענוננ װעט נעװיפ נייטט נ״ן ראיכוד. די ײדי׳טע פעז-דערעגאציע האט אויך נעהאט אין װין די אונטעריטטיצוננ, די ציגעגרײטע פאזיציעם פון דער װינער ײדייטער פען-נרופע (ט׳טה נראם, ד״ר טרך כטיערניצקי, א. ט. פוקם א. א.). אנרערע דערענאציעם האבן הינטער זיך מרוכות, טרוכה-בודזיטעטן, אמבאםאדארן. און מיר — די ״ארװערטרעכע אנאנימע ײדייטע מרוכה״. אט די ״ײדי׳טע מרוכה״ האט אויך אין װין אן אטבאםאדע און רויט אירע מענרעכק״טן, האט זי פיר נעטון פאר דער ײדי׳טער דערענאציע■. טקבר־פנים נעװען אויפן װאקזאר, ארויפבאװיזן פיר פרײנט׳טאםט, אויך אײננעארדנט פאריטײדענע באנענעני׳טן און אויך א כפעציערן מארגן אין א נרויםן זאר, אויף װערכן די ײדייטע די אפיציערע טײר פונפ זיבעטן אינטערנאציאנארן קאנגרעס פון די פען-קרובן איז פארענדיקט. רער םדר-הױם א־ז אויסגעיטעפט מען האט נעהארטן פארטראנן װענן דער פראנע פון איבערזעצונגע;, רעפערירט איבער די נ״ע צירן פון דער פען-באװענוננ, טען האט גערעדט װעגן די ארנאניזאציאנערע פראנן פון די פען-קרובן, נע- פירט אויך דעבאטן, אויםנעקריבן קאטיםיעפ און פוב-קאטיםיעם, מען האט אויך אננענומען רעזארוציעפ און ריכטריניעפ פאר װײ- טערדיקער ארבעט. הכרר, א קאנגרעפ, כ ט ע ט װי ארע קאננרעם;. ^דער קאננרעם אױ נע׳טראםן, און עם האבן זיך אויך פאדענ- דיקט די פאדשײדנעדרײ פײערוננען, באגענענישן, אויפנאטעם, באנקעט] און אױםפרוגן, װאם דער װינער פען-קרוב צוזאמען מיט די ארע מאכטהאבער םון װין האבן מיט אזא בר״טער האנט צונע- טײרט די דערענאטן פון קאננרעם. מםתמא איז קײן שופ קאננרעפ פון די ביז-איצטיקע זעקם פען-קרובן-קאנגרעסן ני׳טט רײך נעװען אזוי טיט אט דער נייטט-אפיציערער טײר פון קאננרעס. די נאםט- פרױנטיטאפט פון די װינער האט ארעטען פארײונדערט און איבער- ראיטט איע אטאריקע קעניניעכע און ׳טטאטי׳טע פאראצן זענען צע- עפנט נעװארן פאר די פען-רײט. אר״ן דער רענירונגם פרעזידענט, און דער בירדונגם-מיניםטער, דער װינער בירנער-מײםטער, דער גענעראר-דירעקטאר פון רעגירונגם-טעאטער האבן באנריםט און אויפגענוטען בײ זיך די דערענאט;. םיאיז קראר: דער א ר ו ם פונם פען-קאננרעם אױ אינטערע- םאנטער, װיכטיקער און בארעדנדיקעד, װי דער קאנגרעם גופא. אין דעפ האבן םיר זיך איבערצײנט. עם איז פאר אונז ביז-גאר װיכטיק דאם צו װיםן םאר אונזער װײטערדיקער ארבעט אין אונזער ײדייטן פען-קרוב. די עטרעכע רעפעראט;, די קורצע דעבאטן ארום די רע־ פעראט;, די דעזארוציעס, װאם װערן פאדנערײגט און גאנ׳ן-רײכט אננענומע;, — דאם ארץ אױ םזף-כר-םוף א בײ-זאך. נייטט דאם איז דער מהות פון קאננרעם און נייטט דאס ציט די אויפטערקזאמ- קײט. די פען-באװעגונג און דער פען-קאנגרעס אױ די מאניפעסטא- ציע פון דעם קינםטרערישן װארט אין די פאחטײדענע יטפראכן, און נר״בצײטיק — די טאניפעסטאציע פון יעדער אײנער באזונ- דערער ריטעראטור םאר זיך נופא און פאר דער װערט. יעדע א״נ- ציקע ריטעראטור, און נאכםער — די קרענעדע, די ׳טװאכערע, זוכט דעם ארויסנאננ פון איר אײנענעם נעטא אין דער ברײטער ײערט ארוים, א״נצײטיק ײיר מען זיך אויך ׳טטארקער פארברידערן טיט דער ײערט-ריטעראטור, נעניסן פון איר היטפעה, טיטנעריםן װערן מיט איו־ אזוי אױ מיט דעם ׳טדיפט׳טטערעד, און אזוי אויך איז מיט דעם ר״ענער די פען-באײעגונג מיט דעם פען-קאננרעס װערן פאר- נריננערן אט די םארבינדוננ, זײ װערן מיטהערפן דעם ענגערן צו- זאמענרעבן. דורך דעם פען-קאננרעם װערן די קרענעדע ריטעדאטורן